IV SA/Wr 665/12
WyrokWSA we Wrocławiu2013-04-24
Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. dotyczące zmiany ostatecznej decyzji, jeśli sprawa o tożsamej treści była już wcześniej rozpatrywana w tym samym trybie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w trybie art. 154 k.p.a., ponieważ ponowne rozpatrzenie sprawy, która została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją w tym samym trybie, byłoby obarczone wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (ponowne rozstrzygnięcie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną). Sprawa jest tożsama, gdy występują te same podmioty, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym.Stan faktyczny
Skarżąca K. L. wniosła o zmianę decyzji z 1983 r. odmawiającej przyznania jej uprawnień kombatanckich, powołując się na art. 154 lub 155 k.p.a. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową ze względu na wcześniejsze rozpatrzenie wniosku w tym samym trybie. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała umorzenie, twierdząc, że postępowanie nie było prowadzone w trybie art. 154 k.p.a. i że sądy nie badały sprawy w tym trybie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a. I. oddala skargę; II. przyznaje adw. A. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny sprawy, w trakcie której zapadło zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu rozstrzygnięcie kształtuje się następująco. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego we Wrocławiu Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia [...] 1983 r. odmówiono K. L. przyznania uprawnień kombatanckich. Orzeczenie to zostało wydane w oparciu o negatywną opinię Komisji Weryfikacyjnej Koła nr [....] ZBOWiD W. S. M. z dnia [...] 1983 r., gdzie na podstawie przedłożonych dokumentów wskazano, że wnioskodawczyni nie należała do żadnej formacji wojskowej, a jej działania w okresie Powstania Warszawskiego - pomoc przy obsłudze rannych i staruszek przebywających w domu dziecka, nie kwalifikuje się jako działalność kombatancka. Wyżej wskazane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem z dnia [...] 1983 r. Głównej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, gdzie w uzasadnieniu podano, że dzieci w wieku 8 lat nie wykorzystywano do udzielania pomocy rannym w czasie powstania.
Decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia orzeczenia Głównej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia [...] 1983 r. i poprzedzającego go orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego we W. Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia [...] 1983 r. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 154 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.)- dalej ,,k.p.a.", oraz art. 1 ust. 2 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 4 oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r Nr 42, poz. 371 ze zm.). Odmawiając weryfikacji decyzji w trybie nadzwyczajnym wskazano, że istniejące przepisy pozwalają na przyjęcie kontynuacji rzeczowej ZBOWiD przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, stąd możliwe jest prowadzenie przez ten organ postępowania w oparciu o art. 154 k.p.a. Stanowisko to organ wywiódł z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16 poz. 122), z którego wynika, że do kompetencji ZBoWiD jako organizacji społecznej wykonującej określone zadania z zakresu administracji publicznej należało wydanie decyzji w przedmiocie uprawnień kombatanckich obywateli. Działania dokonane przez podmiot nie będący organem administracji traktowane są tak jak działania państwa i zachowują moc obowiązującą niezależnie od bytu samej organizacji, która wydała dany akt, nawet jeżeli podmiot, które je wydał ulegnie likwidacji.
Co do treści merytorycznego rozstrzygnięcia przeanalizowano okoliczności faktyczne pozostające w związku z możliwością przyznania stronie uprawnień kombatanckich i podano, że Prezes IPN decyzją z dnia [...] 2004r. r [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...] odmówił potwierdzenia, że K. L. została aresztowana za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność Polski. Ponadto ustalono, że wnioskodawczyni z uwagi na wiek i charakter spełnianych czynności nie pełniła służby w organizacji podziemnej w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach, lecz jedynie wykonywała czynności pomocnicze na rzecz osób chorych oraz rannych w związku z udziałem w walkach Powstania Warszawskiego. Jej działalność ograniczała się zatem do udzielania pomocy osobom zaangażowanym w działalność konspiracyjną. W okresie wskazywanej działalności wnioskodawczyni miała 8 lat i z tego względu - z uwagi na regulacje obowiązujące w Armii Krajowej - nie mogła być zaprzysiężonym jej członkiem. W ZWZ-AK obowiązywała w kwestii wieku Instrukcja gen. Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939r., która w pkt 5a stanowiła, że członkiem ZWZ-AK może być każdy Polak (każda Polka) nieposzlakowanej czci, poczynając od lat 17-tu, który cele organizacji przyjmie za swoje, podda się bez zastrzeżeń jej regulaminowi oraz złoży przepisaną przysięgą (Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945, t. 1, Warszawa 1990, s. 12). W późniejszym okresie granicę wieku dla osób wstępujących do organizacji obniżono do 16 roku życia. Wprowadzenie granicy wiekowej spowodowane było obawą, że osoby młodsze z uwagi na mniejszą odporność fizyczną i psychiczną na metody śledcze stosowane przez okupanta mogą doprowadzić do dekonspiracji. Zdaniem organu pomaganie partyzantom było działaniem, które zasługuje na społeczny szacunek, ale nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Organ ustalił również, iż strona nie była członkiem Armii Krajowej, natomiast przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje właśnie pełnienie służby w wymienionych w nich formacjach.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał, że strona składając w grudniu 2003r. wniosek o przyznanie uprawnień podała, że w 1954 roku podczas pracy w fabryce [...] we W. została aresztowana przez Urząd Bezpieczeństwa i przewieziona na Komisariat MO, gdzie przez kilka dni była więziona i przesłuchiwana. W tym miejscu została również zgwałcona przez funkcjonariusza. Aresztowania dokonano w związku z zarzutem prowadzenia działalności wrogiej państwu i podrywania autorytetu kierownictwa zakładu. Ponadto według strony była ona represjonowana i inwigilowana przez UB z uwagi na bliskie stosunki z klerem w związku z jej pobytem do 1950 r. w domu dziecka prowadzonym przez siostry zakonne. Okoliczności te w ocenie organu nie dały podstaw do negatywnej weryfikacji decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich.
Weryfikując stan faktyczny sprawy w kierunku zaistnienia przesłanek warunkujących wznowienie postępowania organ przyjął, że nie zostały wyczerpane ustawowe przesłanki wymienione w art. 154 k.p.a., przy czym w uzasadnieniu decyzji dokonał on wnikliwej analizy okoliczności wskazywanych przez stronę i uznał, że poza istnieniem w sprawie decyzji ostatecznej nie została spełniona żadna inna przesłanka w nim wymieniona.
Rozpatrując ponownie sprawę na skutek złożonego w tym względzie wniosku organ administracji w dniu [...] 2005 r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] 2005 r. Nr [...]. Kierownik Urzędu rozpatrując wniosek w ramach przesłanek wskazanych w art. 154 § 1 kpa stwierdził, że strona nie wykazała, aby za uchyleniem bądź zmianą decyzji przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes. Organ w ramach postępowania odwoławczego dokonał pełnej analizy wszelkich okoliczności związanych z przyznaniem uprawnień kombatanckich zarówno związanych z okresem II wojny światowej jak też z działalnością polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski. Obie okoliczności nie dały jednak podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji.
Jak podano w uzasadnieniu strona z uwagi na wiek oraz charakter spełnianych czynności nie prowadziła działalności kombatanckiej, opisanej w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach lecz wykonywała w wyjątkowych okolicznościach Powstania Warszawskiego czynności pomocnicze na rzecz członków organizacji konspiracyjnej i ludności cywilnej. W 1944 r. miała 8 lat i nie mogła być jej zaprzysiężonym członkiem AK. Działalność strony nie mogła być utożsamiana z pełnieniem służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach, nie wyczerpuje również dyspozycji art. 2 pkt 1 tej ustawy, bowiem pełnienie służby w ruchu oporu było tożsame z prowadzeniem w sposób zorganizowany i systematyczny działalności skierowanej przeciwko okupantowi, co mogło sprowadzać się także do wykonywania wyłącznie czynności usługowych, zawsze jednak było uzależnione od przynależności do określonej formacji, wyrażającej się w podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności.
Z kolei z decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] 2004r. nr [...] utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...] wynika, że fakt aresztowania K. L. w dniu [...] 1954 r. i przebywania na komisariacie MO nie wynikał z działalności politycznej związanej z walką o suwerenność i niepodległość Polski. Jakkolwiek samo aresztowanie nie budzi wątpliwości jednak nie zostało ono uznane za wynik prowadzonej przez K. L. działalności politycznej lub religijnej o suwerenność i niepodległość Polski. Jak podano w uzasadnieniu decyzji, w świetle treści przepisu art. 8 ust. 2 pkt 2 lit.a ustawy o kombatantach Kierownik Urzędu nie może samodzielnie oceniać okoliczności związanych z przyczynami aresztowania strony i jej przetrzymywania na komisariacie MO.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając skargę na wyżej opisaną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyrokiem z dnia [...] 2008 r. (sygn. akt IV SA/Wr 792/05) oddalił skargę. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w zaskarżonym rozstrzygnięciu i podzielił zasadność stanowiska organu co do niemożliwości wywiedzenia uprawnień kombatanckich zarówno z okoliczności związanych z działalnością w okresie Powstania Warszawskiego jak też aresztowaniem w latach pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Jako prawidłowe uznano także stwierdzenie organu o braku podstaw do uznania, że za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny. Sąd przyjął, że interpretacja pojęcia interesu społecznego w rozumieniu art. 154 k.p.a. nie może sprowadzać się do naruszania obowiązujących przepisów art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o kombatantach, skoro warunkiem dopuszczalności wzruszenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem.
W zakresie przyznania K. L. uprawnień kombatanckich prowadzone było również postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia Głównej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia [...] 1983 r. w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] 2011 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, a następnie na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy K. L., utrzymał w mocy decyzję własną. Rozstrzygnięcie to było oprotestowane skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2012 r. (sygn. akt IV SA/Wr 25/12) skargę oddalił.
Pełnomocnik K. L. sporządzając opinię prawną z dnia [...] 2012 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2012 r. wskazał, że ,,skarżąca posiada odpowiednie środki normatywne, które w efekcie dają podstawę do ewentualnej weryfikacji decyzji z dnia [...] 1983 r. - to jest na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a.". Następnie K. L. pismem z dnia [...] 2012 r. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podając, że ,,posiadając odpowiednie środki normatywne, które w efekcie dają podstawę do weryfikacji decyzji ZBoWID z dnia [...]1983 r. - to jest na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a. może być zmieniona lub uchylona decyzja ostateczna, wnoszę o zastosowane trybu nadzwyczajnego uchylając lub zmieniając powyższą decyzję".
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] na podstawie art. 105 k.p.a umorzył postępowanie z wniosku K.L. o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 154 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy wskazano, że była ona wcześniej rozpatrywana w tym trybie nadzwyczajnym. Skarga złożona na decyzję w trybie art. 154 k.p.a. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Dalej podano, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. L. poddała w wątpliwość umorzenie postępowania, w sytuacji gdy nie było ono jej zdaniem prowadzone w trybie art. 154 k.p.a., podając dodatkowo, że żaden sąd nie prowadził postępowania w tym trybie. Zakwestionowała także kompetencje Kierownika Urzędu do oceny jej roli w Powstaniu Warszawskim jako pomocniczej oraz stanowisko ZBoWID z [...] r., które było w jej ocenie ,,samowolką, nie potwierdzoną żadną podstawą prawną, a jedynie manipulacjami politycznymi".
Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną. Organ nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku podał, że kolejna decyzja podjęta przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w trybie art. 154 § 1 k.p.a byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Dalej odwołano się do tożsamości sprawy w sensie podmiotowym i przedmiotowym, a także podano, że ostateczna decyzja była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę.
W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję, skarżącą wskazała, że skoro nie jest możliwe ponowne rozstrzygnięcie o odmowie uchylenia decyzji to dlaczego organ prowadził z nią przez siedem lat korespondencję, wydawał kolejne decyzje i przekazywał je kilka razy do rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W dalszej części skargi podała także, że skoro od decyzji ZBoWID nie ma odwołania, to jaki był cel kilkanaście lat zajmowania się tą sprawą.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a.
Ponadto w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził, by naruszały one prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowaniu ich z obrotu prawnego. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Skarżąca we wniosku z dnia [...] 2012 r. wskazała wprost na przepis art. 154 lub 155 k.p.a, w oparciu o który żądała weryfikacji decyzji z dnia [...] 1983 r. Głównej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Skoro w samym wniosku pozostawiono organowi administracyjnemu niejako alternatywę w zastosowaniu właściwej podstawy prawnej do przeprowadzenia postępowania, jako w pełni uprawnione należy uznać działanie organu, który wszczął postępowanie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Decyzja bowiem, w stosunku do której wniesiono żądanie strony, ze względu na swój odmowny charakter nie spełniała jednej z przesłanek, o której mowa w art. 155 k.p.a., a mianowicie nie powodowała nabycia prawa przez stronę, stąd w sposób oczywisty wykluczenie możliwości wdrożenia tego trybu było zasadne.
Sąd w składzie orzekającym zwrócił uwagę na fakt, iż stanowisko Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaprezentowane zarówno w decyzji z dnia [...] 2012 r., jak też w decyzji wydanej w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, wbrew odmiennym poglądom strony prezentowanych zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak też w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, słusznie ogranicza się wyłącznie do procesowych aspektów sprawy. Z akt administracyjnych sprawy niewątpliwie wynika, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego we W. Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia [...] 1983 r. odmawiające K. L. przyznania uprawnień kombatanckich zostało utrzymane w mocy orzeczeniem z dnia [...] 1983 r. Głównej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznego orzeczenia odnoszącego się do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich skarżącej niewątpliwie spełnia jedną z przesłanek zawartych w art. 154 § 1 k.p.a. umożliwiającą wdrożenie nadzwyczajnego trybu weryfikacyjnego rozstrzygnięć administracyjnych polegającego na wznowieniu postępowania. Jednak poza ostatecznością aktu administracyjnego skuteczność wznowienia postępowania, w myśl przywołanego normatywu, warunkowana jest także kumulatywnym jej występowaniem z kolejną przesłanką w postaci istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za wzruszeniem decyzji.
Podkreślić należy, że istnienie słusznego interesu strony czy też interesu społecznego rozpoznawane już było przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzjami z [...] i [...] 2005 r. Również i w tamtym przypadku postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem K. L., która swoje żądanie oparła na art. 154 k.p.a. Rozstrzygnięcia te poddane zostały nawet kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę.
W tak kształtującym się stanie faktycznym, na tle zdarzeń o charakterze procesowym w postaci funkcjonujących w obrocie prawnym decyzji administracyjnych, nie można przeoczyć faktu, że nie tylko ostatecznie zostało zakończone postępowanie w trybie zwykłym dotyczącym odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, ale też taki sam charakter ma decyzja zapadła w 2005 r. w trybie wznowienia postępowania.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydając decyzję zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jak też decyzję ją poprzedzającą, pomimo formalnie do niego złożonego wniosku, nie mógł stracić z pola widzenia faktu, w postaci wcześniejszego rozpoznania przedmiotowej sprawy w tymże samym trybie. Jak słusznie zauważył on w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ,,kolejna decyzja byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną". Pogląd ten, na tle stanu niniejszej sprawy spotkał się z akceptacją składu orzekającego. Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje bowiem w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość sprawy ma miejsce zaś wówczas, gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym tej sprawy. W ocenie Sądu mamy do czynienia z tożsamością niniejszej sprawy i sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] 2005 r.
Rozważając słuszność umorzenia postępowania przez organ decyzyjny przychylić się należy do zakwalifikowania sprawy ponownego rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania jako bezprzedmiotowego. Treść art. 105 k.p.a. wskazuje na konieczność umorzenia postępowania w sytuacji, gdy z jakichkolwiek przyczyn stanie się ono bezprzedmiotowe. Ustawodawca nie dokonał żadnych szczególnych obwarowań prawnych co do samych przyczyn bezprzedmiotowości, wręcz przeciwnie wskazując na jakiekolwiek przyczyny powodujące ową bezprzedmiotowość niejako przesądził o tym, że w sytuacji jej potwierdzenia w stanie faktycznym postępowanie należy umorzyć. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przyjąć trzeba, że organ administracyjny prawidłowo umorzył postępowanie wywodzić bezprzedmiotowość z wcześniejszego rozpoznania sprawy decyzją ostateczną.
W odniesieniu do argumentacji zamieszczonej w skardze zaznaczyć należy, że w skardze na akt administracyjny Sąd nie rozpoznaje zarzutów co do długotrwałości prowadzonego postępowania. Zagadnienia te mają znaczenie przy rozpoznawaniu przewlekłości czy bezczynności organu. Niemniej jednak nie można za skuteczny uznać zarzutu kilkuletniego prowadzenia przez organ ,,korespondencji" ze skarżącą i przekazywania sprawy do rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zważyć bowiem należy, że akty administracyjne jako nieodzowny element, zgodnie z przepisami procedury administracyjnej zawierają pouczenie odpowiednio o możliwości złożenia odwołania, wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy czy też skargi do sądu administracyjnego. Pouczenie wskazuje stronie postępowania przysługujące jej środki ochrony prawnej lecz nie można z niego wywodzić, jak zdaje się rozumować skarżąca, co wynika z kontekstu skargi, aby strona miała obowiązek wnoszenia środków odwoławczych.
Podobnie w sprawie doręczenia ostatecznego orzeczenia ZBoWID, o czym mowa zarówno w skardze jak też w piśmie procesowym. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się nie tylko oryginał przedmiotowego orzeczenia ale także jego kopia. Skarżąca z całą pewnością musiała się zapoznać z jego treścią, skoro, co również dokumentują akta sprawy, w prawem przewidzianym terminie pismem z dnia [...] 1983 r. zwróciła się do Głównej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację o ponowne rozpatrzenie wniosku. Fakt, że orzeczenie ZBoWID traktowane jest jak decyzja administracyjna nie może w chwili obecnej budzić wątpliwości, gdyż nie tylko wynika to z kontynuowania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zadań tej organizacji, ale charakter orzeczenia został przesądzony prawomocnymi orzeczeniami sądu administracyjnego. Bez wpływu na byt prawny orzeczenia pozostaje osobisty stosunek skarżącej zarówno do samego orzeczenia jak też organizacji, która odmówiła jej przyznania uprawnień kombatanckich.
W tym stanie rzeczy, na postawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Orzeczenie zawarte w pkt II sentencji oparto na podstawie art. 250 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło