IV SA/Wr 666/07

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego ustanowionego z urzędu T. J. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi L. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie niepieniężnej w postaci ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 120 zł podwyższonych o stawkę podatku VAT w kwocie 26,40 zł, czyli ogółem 146,40 zł, obejmujących wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 27 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 666/07 odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę wniesioną przez skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie niepieniężnej w postaci ubezpieczenia zdrowotnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 marca 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Dnia [...] Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego T. J. Pismem Sądu z dnia 27 marca 2008 r. dodatkowo poinformowano skarżącego o wyznaczeniu tego pełnomocnika przez Radę. Dnia [...] skarżący udzielił pełnomocnictwa wyznaczonemu pełnomocnikowi do występowania przed sądami administracyjnymi i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pismem z dnia [...] pełnomocnik z urzędu sporządził zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 27 lutego 2008 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku. W zażaleniu tym wniósł również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego przyznanego skarżącemu z urzędu. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone nawet w części. Powyższe zażalenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 344/08. Następnie pismem z dnia [...] pełnomocnik z urzędu złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o uzupełnienie powyższego postanowienia tego Sądu (tj. z dnia 13 czerwca 2008 r.) o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów, tj. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 344/08. oddalił wniosek o uzupełnienie tego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazano, że wniosek ten jest nieuzasadniony, ponieważ przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną pełnomocnik powinien złożyć zatem do wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z oświadczeniem potwierdzającym, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały pokryte przez skarżącego w całości lub w części. Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.); dalej; rozporządzenia. Przepis § 15 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie z § 16 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym 120 zł. Wynagrodzenie radcy prawnego za sporządzenie zażalenia wynosi zatem 120 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 (za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Pojęcie opłaty określa § 1 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, iż obejmuje ono opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zatem podatek VAT od wynagrodzenia w kwocie 120 zł wynosi 26,40 zł (120x22%=26,40 ). Należało zatem przyznać radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie zażalenia w łącznej wysokości 146,40 zł (wynagrodzenie: 120 zł + podatek VAT: 26,40 zł =146,40 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit "d" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, należało orzec jak w sentencji.