IV SA/Wr 667/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant apl. prok. Marta Midera, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006r. sprawy ze skargi J.P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do służby wojskowej i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą - w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby wojskowej II. dalej idącą skargę odrzuca W dniu [...]r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4 poz. 16) oraz § 5 ust. 1 pkt 1 , § 18 ust. 1 i § 21 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57 poz. 278) z póź. zm. (Dz. U. Nr 31 z 1994 r., poz. 113), wydała orzeczenie Nr [...], którym zaliczyła skarżącego - J.P. do grupy IV, jako zdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria Z. U skarżącego rozpoznano schorzenia: 1) nadciśnienie tętnicze pierwszego stopnia; 2) przewlekle, nadżerkowe zapalenie żołądka i dwunastnicy ze zniekształceniem opuszki; 3) początkowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego z dyskopatią L5-SI wraz z przykręgosłupowym zespołem bólowym, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju; 4) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - szept obustronny z 4,5 -5 m.; 5) przewlekły nieżyt gardła i krtani, nieznacznie upośledzający sprawność ustroju; 6) skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa; 7) przebyte stłuczenie kolana lewego, nie upośledzające sprawności ustroju; 8) przebyty uraz głowy nie upośledzający sprawności ustroju; 9) otyłość odżywieniową nie upośledzającą sprawności ustroju. Powyższe schorzenia wymienione w punkcie 1 i 2, zdaniem organu I instancji, pozostają w związku ze służbą wojskową, natomiast schorzenia wyszczególnione w punktach od 3 do 9 nie pozostają w takim związku. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uznanie schorzeń ze strony kręgosłupa, słuchu, gardła, krtani oraz przebytych urazów, to jest początkowych zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego z dyskopatią L5 -SI i przykręgosłupowym zespołem bólowym nieznacznie upośledzających sprawność ustroju, obustronnego upośledzenia słuchu w zakresie tonów wysokich, przewlekłego nieżytu gardła i krtani nieznacznie upośledzającego sprawność ustroju, przebytego stłuczenia kolana lewego nie upośledzającego sprawności ustroju oraz przebytego urazu głowy nie upośledzającego sprawności ustroju, zakwalifikowanych według § 34 pkt 5 i § 63 pkt 1, § 34 pkt 10, § 21 pkt 1, § 27 pkt 1 oraz bez § za pozostające w związku ze służbą wojskową. Skarżący ponadto wnioskował o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej i wypłacenia jednorazowego odszkodowania za utratę zdrowia. W związku z powyższym odwołaniem w dniu [...]r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 k.p.a. w związku z § 6 pkt 1, § 24 ust. 4, § 30 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn. Zm., Dz. U. z 1994 r. Nr 31, poz. 113, Dz. U. z 2000 r. Nr 97, poz. 1059), wydała orzeczenie Nr [...], którym utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż po rozpatrzeniu odwołania oraz analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i w związku z powyższym utrzymał je w mocy. Z przedstawionych dokumentów nie wynika by właściwości i warunki służby wojskowej skarżącego w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567) miały wpływ na powstanie i przebieg wyżej wymienionych schorzeń. Organ II instancji wskazał, iż w zgromadzonej dokumentacji brak było też danych, by przebyty przez skarżącego uraz kolana i głowy był kiedykolwiek uznany za wypadek w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760). Także w kwestii określenia stopnia zdolności do służby wojskowej ustalenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej są prawidłowe, ponieważ z przeprowadzonych badań lekarskich specjalistycznych nie wynika by aktualny stopień nasilenia schorzeń rozpoznanych u skarżącego upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie J. P. w grupie IV osób badanych niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie organ odwoławczy poinformował, że organem ustalającym prawo do odszkodowania i jego wysokość jest szef właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższe orzeczenie. W uzasadnieniu podał, iż nie zgadza się z uzasadnieniem orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., albowiem schorzenia, o których mowa była w odwołaniu od decyzji organu I instancji ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej na określonych stanowiskach. Potwierdzeniem tego są wpisy w książeczce zdrowia nr [...] oraz w opinii służbowo-lekarskiej z dnia [...]r. Skarżący ponadto oświadczył, iż nie ponosi odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków ze strony jego przełożonego, jak również lekarza jednostki wojskowej, co do trybu ich postępowania w kwestii zgłoszonego przez skarżącego zdarzenia wypadku komunikacyjnego drogą służbową oraz za to, że brak jest jakichkolwiek dokumentów w tej sprawie, że wypadek taki miał miejsce, że skarżący odniósł w nim istotne obrażenia i to, że powiadomił o tym zdarzeniu lekarza. Skarżący wskazał także, że ma wątpliwości co do określenia przez organ stopnia nasilenia schorzeń nie upośledzających sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie go, i zaliczenie do grupy IV osób badanych niezdolnych do pełnienia zawodowej służby wojskowej, albowiem nie był poddany specjalistycznym badaniom lekarskim z zakresu laryngologii odnośnie stanu strun głosowych, jak również nie wykonano pomiaru szeptu. Do chwili złożenia skargi, dolegliwości zaznaczone w wymienionych przez organ paragrafach stają się bardzie uciążliwe w funkcjonowaniu skarżącego, na co nie znajduje potwierdzenia w treści zaskarżonego orzeczenia poprzez użyte sformułowania "nieznacznie upośledzające sprawność ustroju". Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła do tut. Sądu odpowiedź na skargę, podtrzymując jednocześnie argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Ponadto organ dodał, że zarzut zakwalifikowania skarżącego w grupie IV osób badanych do kategorii Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej jest bezzasadny, ponieważ ustalenia stanu zdrowia skarżącego oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich, a określenie stopnia zdolności do zawodowej służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.). W świetle przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych (kardiologicznego, laryngologicznego, neurologicznego, okulistycznego oraz gastroenterologicznego) nie wynika by aktualny stopień nasilenia schorzeń ze strony układu krążenia, oddechowego, kręgosłupa, uszu, nosa, gardła, krtani, stanu neurologicznego i narządu ruchu, upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie skarżącego w grupie IV osób badanych za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w części zasługuje na uwzględnienie a to w takim zakresie w jakim sąd administracyjny jest właściwy do jej rozpoznania. Kognicja sądu ogranicza się do rozpoznania skargi tylko w przedmiocie określenia stopnia zdolności do służby wojskowej. Skarga w tym zakresie nie wnosi żadnych merytorycznych zarzutów, w szczególności nie wskazuje na niewłaściwe zastosowanie przepisów, czy też ich interpretację. Skarżący zarzuca iż nie wykonano specjalistycznych badań w zakresie laryngologii np. badań Dopplera, które stwierdziłyby zwiększony stopień, niż określono to w decyzji, nasilenia schorzeń upośledzających funkcje ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie orzekanego w grupie IV osób badanych niezdolnych do zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze m.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 135 cytowanej wyżej ustawy stanowi zaś, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej zakończenia. Powołane przepisy dają zatem sądowi podstawę do stwierdzenie, że zaskarżona decyzja ani też decyzja organu I instancji nie zawiera rozważań, które według sądu winny orzeczenia Wojskowych Rejonowych i Terenowych Komisji Lekarskich zawierać. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 57 poz. 278 ze zm.) w § 2 pkt 2 stanowi: "W razie stwierdzenia wielu chorób i ułomności przy określeniu zdolności do czynnej służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami i ułomnościami. Osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności, w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności psychofizycznej badanego". Orzeczenie Nr [...]Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., potwierdzone orzeczeniem Nr [...]z dnia [...]r. Rejonowej Wojskowej Komisji lekarskiej - stwierdza, iż rozpoznano u skarżącego dziewięć różnych jednostek chorobowych. Każda z rozpoznanych dolegliwości jest oceniana jako nie upośledzające sprawności ustroju. W wymienionych orzeczeniach brak jest jednak oceny o jakiej mówi powołany § 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia a mianowicie czy zespół kilku chorób nie spowodował ograniczenia, które dają podstawę do zakwalifikowania osoby badanej do niższej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Z powołanego przepisu wynika iż wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek dokonać całościowej oceny stanu zdrowia osób badanych, u których stwierdzono kilka chorób. W takim więc co najmniej zakresie winny być uzupełnione decyzje. Tak więc Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt a) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi we wskazanej na wstępie części decyzji organów decyzje organów uchylił. Natomiast w pozostałym zakresie skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 22 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. w sprawie świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. nr 83, poz. 760) odwołanie od decyzji szefa właściwego wojskowego sztabu wojskowego, który wydaje decyzję w sprawie odszkodowania i jego wysokości rozpoznaje sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. W uchwale zaś Sądu Najwyższego z dnia 27.10.1999r. w sprawie III ZP 9/99 OSNP 2000/5/167 stwierdzono, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierzy na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Tym samym w pozostałej części dotyczącej odszkodowań i związku schorzeń ze służbą wojskową po myśli art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę należało odrzucić.