IV SA/Wr 67/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 b ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz.357 z późn. zm. ), art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ), § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn.z m. ), art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z dnia [...] r. J. F. przez Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego we W.. Jak ustalono, J. F. w dniu [...] r. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę na stanowisku nauczyciela języka angielskiego w [...] Liceum Ogólnokształcącym we W.. Zainteresowana legitymowała się w dniu [...] r. dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu J. w zakresie filologii rosyjskiej specjalność nauczycielska oraz świadectwem znajomości języka angielskiego [...] . Następnie w [...] r. nauczycielka uzyskała Certificate in Advanced English oraz w [...] r. ukończyła kurs kwalifikacyjny pedagogiczno – metodyczny z zakresu nauczania języka angielskiego zorganizowany przez Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych we W.. W dniu [...] r. J. F. otrzymała akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego wydany na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ). W ocenie organu, zainteresowana nie posiadała w dniu [...] r. kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego, ponieważ w tym celu wymagane było ukończenie kursu pedagogiczno – metodycznego z zakresu metodyki nauczania języka angielskiego oraz legitymowanie się świadectwem znajomości języka angielskiego na poziomie co najmniej zaawansowanym. Uznawanymi przez Ministerstwo dokumentami w tym zakresie były: Certificate in Advanced English, TOEFL ( z wynikiem co najmniej 550 pkt z testu, co najmniej 4,5 pkt z egzaminu pisemnego oraz 230 pkt z egzaminu ustnego ), a także Certificate of Proficiency in English. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o nadaniu J. F. stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zostały spełnione wymogi określone w art. 7 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw. Nauczycielka nie nabyła z mocy prawa stopnia nauczyciela kontraktowego, ponieważ nie posiadała w dniu [...] r. wymaganych kwalifikacji. Zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela J. F. powinna uzyskać w dniu [...] r. stopień nauczyciela stażysty. Wobec tego w istniejącym stanie faktycznym zastosowano niewłaściwy przepis prawny. W skardze na decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie przez przyjęcie przez organy administracji publicznej, że decyzja Dyrektora Szkoły rażąco narusza prawo w sytuacji, gdy skarżąca w dacie wydania decyzji uczestniczyła w szkoleniach, dzięki którym spełniła wszystkie wymagania kwalifikacyjne oraz w sytuacji, gdy w dacie wydania zaskarżonych decyzji skarżąca uzyskała wszystkie uprawnienia do nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu decyzji obu instancji brak jest wyjaśnienia, dlaczego organy uznały naruszenie prawa rażącym. W indywidualnej sprawie skarżącej należy wyznaczyć granice pomiędzy naruszeniem prawa a rażącym naruszeniem prawa, czego organy obu instancji nie uczyniły. Skarżąca wykazała działanie w dobrej wierze, ogrom pracy włożony w uzyskanie uprawnień do ubiegania się o stopień nauczyciela mianowanego oraz uzyskiwane przez nią wyniki pracy nauczyciela. W tym stanie rzeczy naruszenie prawa w decyzji Dyrektora Liceum, jakkolwiek istniejące nie ma charakteru rażącego. Z pewnością rażące są dla skarżącej skutki decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] r. oraz utrzymującej nią w mocy decyzji D. Kuratora Oświaty. W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy ). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja D. Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm. ), ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm. ). Przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja D. Kuratora Oświaty i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Zarzut skarżącej odnośnie niesłusznego stwierdzenia nieważności decyzji nadającej skarżącej stopień nauczyciela kontraktowego należy uznać za nieuzasadniony. W dniu 6 kwietnia 2000 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ), wprowadzająca cztery stopnie awansu zawodowego nauczycieli: od nauczyciela stażysty do nauczyciela dyplomowanego. W ustawie określono także sytuację prawną nauczycieli zatrudnionych w szkole w dniu wejścia w życie ustawy. Stosownie do art. 7 ust. 3 tej ustawy nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony. Natomiast nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę ( ... ) – art. 7 ust. 6. Kwalifikacje do zajmowania przez nauczyciela stanowiska zostały określone w art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, zgodnie z którym stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Szczegółowe kwalifikacje zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm. ). Jeżeli chodzi o kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach, to zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia kwalifikacje te posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku filologicznym o specjalności języki obce lub lingwistyka stosowana i przygotowaniem pedagogicznym, legitymująca się dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie nauczania języka obcego, legitymująca się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne. Wprawdzie przepisy rozporządzenia nie zawierają wykazu egzaminów z zakresu znajomości języka obcego uprawniających do nauczania, to jednak z przepisów tych wynika, że do nauczania języków obcych legitymowane są osoby posiadające wysokie kwalifikacje zawodowe i bardzo dobrą znajomość języka obcego, na poziomie porównywalnym co najmniej z osobami legitymującymi się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, a więc z pewnością na poziomie co najmniej zaawansowanym. Egzaminem potwierdzającym znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym jest, stosownie do jego nazwy, Certificate in Advanced English. Natomiast egzamin First Certificate in English potwierdza ogólną znajomość języka angielskiego tylko na poziomie średniozaawansowanym. Nie można przyjąć, że każdy egzamin przeprowadzony przez instytucję zagraniczną daje uprawnienia do nauczania języka obcego, prowadziłoby to bowiem do przyznania uprawnień do nauczania także osobom, które legitymują się świadectwem znajomości języka angielskiego na poziomie niższym niż FCE, wydawanym przez Uniwersytet w Cambridge. Do nauczania języka obcego wymagane są również odpowiednie kwalifikacje pedagogiczne. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem ( specjalnością ) kształcenia i praktyką pedagogiczną ( ... ). Z uzasadnienia aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego wynika, że dyrektor szkoły uznał kwalifikacje nauczycielki na podstawie dyplomu ukończenia studiów wyższych magisterskich na Wydziale Filologicznym w zakresie filologii rosyjskiej, specjalność nauczycielska wraz z przygotowaniem pedagogicznym. Nie może budzić jednak wątpliwości, że skarżąca nie posiadała w dniu [...] r. kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, będąc zatrudniona wówczas na stanowisku nauczyciela języka angielskiego. Nie legitymowała się bowiem świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka angielskiego ani odpowiednimi kwalifikacjami pedagogicznymi do nauczania języka angielskiego. Jak już powyżej wskazano, z analizy przepisów rozporządzenia dotyczących kwalifikacji do nauczania języków obcych wynika, że skarżąca jako nauczyciel języka angielskiego w Liceum Ogólnokształcącym winna legitymować się świadectwem znajomości języka angielskiego w zakresie co najmniej zaawansowanym. Natomiast skarżąca legitymowała się świadectwem potwierdzającym jedynie znajomość języka angielskiego na poziomie średniozawansowanym – [...] z oceną [...] C z [...] r. [...] skarżąca uzyskała dopiero w [...] r., a więc po uzyskaniu aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Natomiast kurs kwalifikacyjny pedagogiczno – metodyczny z zakresu nauczania języka angielskiego skarżąca ukończyła w [...] r. Wobec powyższego należy stwierdzić, że skarżąca nie spełniając wymagań kwalifikacyjnych do nauczania języka angielskiego, uzyskała z mocy prawa z dniem [...] r. stopień nauczyciela stażysty stosownie do art. 7 ust. 6 ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Przepisy tej ustawy nie przewidywały możliwości uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego przez nauczyciela będącego w dniu [...] r. w trakcie uzupełniania kwalifikacji do nauczania danego przedmiotu. Przedmiotem oceny w rozpatrywanej sprawie są kwalifikacje, którymi skarżąca legitymowała się w dniu [...] r., w związku z czym nie mogą być brane pod uwagę kwalifikacje skarżącej posiadane w dniu wydania decyzji przez Prezydenta W.. Jeżeli skarżąca w dniu [...] r. nie posiadając wymaganych kwalifikacji zawodowych do nauczania języka angielskiego uzyskała z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty, to dyrektor szkoły nie był uprawniony do nadania skarżącej w [...] r. stopnia nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Wobec niespełnienia przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych do nauczania języka angielskiego organy orzekające w sprawie zasadnie stwierdziły nieważność aktu nadania stopnia awansu nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na rażące naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy jest ono oczywiste i wywołuje skutki prawne nie do przyjęcia w demokratycznym państwie prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W ocenie Sądu przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli ( ... ) na tyle jasno precyzują, że nauczyciel języka obcego w szkole winien legitymować się zaawansowaną znajomością nauczanego języka, iż nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nauczycielowi posiadającemu znajomość języka należy na niższym poziomie uznać za rażące naruszenie prawa. Akt nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego pozostaje więc w oczywistej sprzeczności z treścią art. 7 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela ( ... ). Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.