IV SA/Wr 674/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. L. we W. w przedmiocie ustalenia niezgodności podwyżek stawek czynszu postanawia: odrzucić skargę. Stowarzyszenie O. L. we W., dalej strona skarżąca, wniosła, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę – wniosek o ustalenie niezgodności z prawem wysokości podwyżek stawek czynszu określonych ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.), dalej ustawa o ochronie praw lokatorów, z obwieszczeniem Wojewody D. z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie ogłoszenia wysokości wskaźników przeliczeniowych kosztu odtworzenia 1 m² powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych (Dz. Urz. Woj. 2013 poz. 2190). W piśmie z dnia 10 października 2013 r. strona skarżąca wyjaśniła, że nie zaskarża żadnego organu, wnosi jedynie o ustalenie wysokości możliwych podwyżek czynszów w oparciu o przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów oraz podanego obwieszczenia. W przekonaniu strony skarżącej decyzje o niezgodnych z prawem podwyżkach czynszu podlegają kontroli sądowej w trybie art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych, poddanych kognicji sądu, jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braków skargi w tym zakresie skutkuje jej odrzuceniem. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). W niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła o ustalenie wysokości możliwych podwyżek czynszów w oparciu o przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów oraz obwieszczenia Wojewody D. z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie ogłoszenia wysokości wskaźników przeliczeniowych kosztu odtworzenia 1 m² powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Wskazać należy, że czynsz stanowi element umowy najmu lokalu (art. 659 § 1 w zw. z art. 680 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.). Umowa ta ma zaś charakter cywilnoprawny, co oznacza, że do rozpoznawania wszelkich sporów wynikłych z realizacji tej umowy właściwy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny (art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.). Taka też droga sądowa została przewidziana w art. 8 a ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, w świetle którego, w ciągu 2 miesięcy od dnia wypowiedzenia lokator może zakwestionować podwyżkę, wnosząc do sądu pozew o ustalenie, na podstawie przepisów ust. 4a-4e, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości; udowodnienie zasadności podwyżki ciąży na właścicielu. Pozew, o którym mowa w powołanym przepisie, jest zaś jednym z pism procesowych inicjujących postępowanie przed sądem powszechnym. Tym samym, kwestie dotyczące wysokości czynszu za lokal mieszkalny mogą być rozpoznawane na drodze sądowej, ale jedynie przed sądem powszechnym, gdyż dotyczą one roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych zachodzących między podmiotami prawa prywatnego. Należy podkreślić, iż sąd administracyjny kontroluje wyłącznie działalność organów administracji publicznej. Zatem należy stwierdzić, że skarga wniesiona w tej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, gdyż jej przedmiotem jest żądanie niemieszczące się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonego treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.