IV SA/Wr 674/17

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy z uwagi na trudną sytuację życiową. W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2017 r. wzywające stronę do złożenia powyższego wniosku na urzędowym formularzu skarżący złożył na formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący podał, że jest osoba samotną, niepełnosprawną, co potwierdził orzeczeniem o [...] stopniu niepełnosprawności oraz osobą przewlekle chorą, co potwierdzają akta administracyjne sprawy, tj. wywiad środowiskowy oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 9 grudnia 2016 r. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnego dochodu, utrzymuje się z pomocy życzliwych osób i kościoła, co także potwierdza wspomniany wywiad środowiskowy, z którego ponadto wynika, że skarżący mieszka w mieszkaniu, którego właściciele nie żyją i jest w nim zameldowany. Mieszkanie to jest w złym stanie, brak w nim ogrzewania i gazu. W wywiadzie tym stwierdzono także, że skarżący nie może liczyć na wsparcie rodziny, ponieważ jest kawalerem, jego ojciec nie żyje, a matka przebywa w domu pomocy społecznej. Z wywiadu tego wynika, że skarżący jest zarejestrowany osoba bezrobotna i status ten posiada obecnie, co potwierdził aktualnym zaświadczeniem urzędu pracy, z którego wynika, że jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 3 września 2012 r. We wniosku i pisemnych wyjaśnieniach dodatkowo wskazał, że nie korzysta z kont bankowych, a świadczenia z pomocy społecznej były wypłacane w formie przekazu pocztowego. Został pozbawiony dostawy energii elektrycznej. Nie ma możliwości regulowania bieżących wydatków. Nie posiada kredytów i pożyczek oraz telewizji. We wniosku podał, że nie posiada nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą samotną, niepełnosprawną, długotrwale bezrobotną, korzystająca ze świadczeń z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, jak również brak majątku, przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.