IV SA/Wr 674/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" we W. w przedmiocie niewywiązania się z obowiązku realizacji wkładu mieszkaniowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 czerwca 2021 r. M. O. (nazwisko panieńskie K.; dalej zwana: stroną, skarżącą) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" we W. (dalej: spółdzielnia mieszkaniowa) w przedmiocie niewywiązania się z obowiązku realizacji wkładu mieszkaniowego na książeczce mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę spółdzielnia mieszkaniowa wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej wyjaśniając, że nigdy nie była dysponentem jakiegokolwiek wkładu mieszkaniowego zdeponowanego przez skarżącą na książeczce mieszkaniowej, o której mowa w skardze. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 września 2021 r., pismem z dnia 8 listopada 2021 r., wezwano stronę do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę sądową zawierającą powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 10 listopada 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, k. 38 akt sądowych). W dniu 26 listopada 2021 r. (data stempla pocztowego, k. 40 akt sądowych) strona uzupełniła brak formalny skargi, podając swój numer PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a. zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji, sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego i - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. Rolą sądu administracyjnego jest w pierwszym rzędzie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych, będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wniesionej przez stronę w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych wyżej kategorii spraw należących do kognicji sądów administracyjnych. Z treści skargi wynika bowiem, że jej przedmiotem jest niewywiązanie się przez spółdzielnię mieszkaniową z obowiązku realizacji przejętego wkładu mieszkaniowego na książeczce mieszkaniowej skarżącej. Na wstępie należy zauważyć, że regulacje prawne dotyczące rozliczenia oraz zwrotu wkładów mieszkaniowych wniesionych przez członków do spółdzielni mieszkaniowej uregulowane zostały przepisami ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 648 ze zm.) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1208). Organami podejmującymi decyzje w tym przedmiocie są - wymienione w art. 35 § 1 Prawa spółdzielczego - organy spółdzielni, nie zaś organy administracji publicznej, a wszelkie spory mogące wyniknąć na tym tle, są sprawami cywilnoprawnymi, do których rozstrzygania właściwe są sądy powszechne. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Ponadto wskazać trzeba, że skuteczne zainicjowanie postępowania sądowego w celu kontroli legalności zaskarżonego aktu uzależnione jest również od spełnienia wymogów formalnych pisma procesowego jakim jest skarga (art. 57 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Jeden z wymogów formalnych skargi określa art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., zgodnie z którym każde pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wymieniony brak formalny skargi podlega sanowaniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a jego nieuzupełnienie - pomimo wezwania sądu - skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga strony nie zawierała jej numeru PESEL, w związku z czym pismem z dnia 8 listopada 2021 r. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia powyższego braku. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona stronie w dniu 10 listopada 2021 r. (środa), zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia wskazanego braku upływał w dniu 17 listopada 2021 r. (środa). Z akt sprawy wynika natomiast, że strona uzupełniła wskazany brak formalny skargi dopiero w dniu 26 listopada 2021 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.