IV SA/Wr 677/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant : Aleksandra Markiewicz Po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję I instancji II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji W dniu [...]r., na wniosek skarżącego K. S., Wojskowa komenda Uzupełnień w P. T. wystąpiła do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. o ustalenie zdolności zainteresowanego do służby wojskowej. Na podstawie badań specjalistycznych, przeprowadzonych w dniu [...]r., Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł., orzeczeniem z dnia [...]r., nr [...], opartym na przepisach ogólnie powołanych ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., nr 151, poz. 1595) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lipca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej (Dz. U. nr 151, poz. 1595), uznała stronę za niezdolną do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (grupa I, kategoria D). W uzasadnieniu powołano się na rozpoznaną w czasie badań w gabinetach specjalistycznych TWKL dysplazję włóknistą kości piszczelowej lewej - § 75 pkt 3 załącznika do rozporządzenia. W odwołaniu K. S. zarzucił, że Komisja nie wzięła pod uwagę badań i zaświadczeń lekarskich, załączonych do akt, które wskazują na pozytywne zakończenie leczenia dysplazji włóknistej kości piszczelowej, a potwierdzają to też wyniki dodatkowych badań zleconych przez komisję w Klinice Ortopedii WAM w Ł.. Orzeczeniem z dnia [...]r., nr [...], opartym na przepisach art. 127 § 1 i 138 KPA oraz § 6 pkt 1, § 24 ust. 4, § 30 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 57, poz. 278 ze zm.), utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołano się na prawomocne orzeczenie, jakie zapadło w tej sprawie w dniu [...]r., oraz potwierdzono prawidłowość rozpoznania TWKL w Ł., gdyż - w ocenie organu -nawet aktualny brak objawów czynnego procesu chorobowego nie świadczy o pełnej sprawności narządu ruchu (zmiany w obrazie rtg). Podniesiono także, iż to wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby wojskowej, a nie konsultujący lekarze zakładów leczniczych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący K.S. domagał się uchylenia orzeczeń organów obu instancji i wydania orzeczenia nakazującego ponowne rozpatrzenie jego przydatności do służby wojskowej. Zarzucił, że organy obu instancji nie uwzględniły opinii biegłych lekarzy, którzy stwierdzili, że występujące u niego schorzenie kości piszczelowej lewej (dysplazja włóknista) zostało wyleczone i nie może stanowić przeciwwskazań do czynnej służby wojskowej. Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe wywody zawarte w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania tej decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z punktu widzenia legalności zaskarżonej decyzji i płynącego stąd obowiązku oceny według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, należało na wstępie stwierdzić, że bezzasadnie organ drugiej instancji jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przyjął przepisy rozporządzenia z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 57, poz. 278 ze zm.), które w zakresie uregulowanym przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lipca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej (Dz. U. nr 151, poz. 1595), zwanego dalej rozporządzeniem, utraciło moc prawną. W związku z wejściem w życie tego ostatniego rozporządzenia w dniu 1 lipca 2004 r. ocena zdolności do czynnej służby wojskowej winna być dokonywana w oparciu o przepisy nowe, tak jak uczynił to organ I instancji. Niezależnie jednak od powyższego stwierdzić należy, iż w sprawie doszło do naruszenia zasad orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz związanych z tym zasad postępowania administracyjnego także w postępowaniu przed organem I instancji. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia orzekając o zdolności do czynnej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, o których mowa w art. 30a ust. 1 ustawy, według Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Jednocześnie wedle § 14 rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności: 1) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej; 2) historie leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 3) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 4) książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego; 5) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego. Komisja Lekarska II instancji rozpatrując odwołanie ma prawo w zasadzie orzekać na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja odwoławcza może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie. Wynika to przede wszystkim z obowiązującej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego zasady ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy sprawy w jej całokształcie. Wiążą się z tym także szczególne obowiązki w zakresie prawidłowego sporządzenia uzasadnienia podjętego orzeczenia. Nie wystarczy tu jednozdaniowe potwierdzenie istnienia schorzeń ustalonych przez organ I instancji, a wymagane jest zajęcie własnego stanowiska we wszystkich spornych kwestiach oraz wszechstronne jego umotywowanie. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postępowanie dotyczy ustalenia kategorii zdolności poborowego do zasadniczej służby wojskowej, przy czym już na etapie postępowania przed organem I instancji zasadniczą przyczyną kontrowersji między stronami była ocena schorzenia kości piszczelowej skarżącego. Powołany przez komisję lekarz specjalista chirurgii urazowej, ortopedii i medycyny sportowej nie stwierdził odchyleń od normy, a w badaniu rtg cechy prawidłowej przebudowy dysplazji włóknistej goleni lewej. Podobnie w karcie informacyjnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr [...] WAM w Ł. z dnia [...]r. stwierdzono, że istniejące schorzenie nie stanowi przeciwwskazań do służby wojskowej. Brak jest trwałego upośledzenia sprawności fizycznej. Terenowa Komisja Lekarska i w ślad za nią organ odwoławczy przyjął u skarżącego dalsze występowanie dysplazji włóknistej kości piszczelowej lewej. Taka konkluzja, w świetle dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych dołączonych do odpowiedzi na skargę musi być uznana za co najmniej przedwczesną, a więc i nieuzasadnioną. Jedynym stwierdzeniem potwierdzającym taką diagnozę jest zamieszczone w pkt. 8 skierowania z dnia [...]r. rozpoznanie tego rodzaju choroby, przy czym rozpoznanie to musi budzić wątpliwości, gdyż zamieszczono je w punkcie "badanie stomatologiczne" i nie zostało opatrzone jakąkolwiek pieczęcią lekarza dokonującego tego ustalenia. Jak wyżej powiedziano, sprawa dotyczy ustalenia kategorii do służby wojskowej, zatem zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego kompetentne organy winny wskazać z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie uznały, że stan zdrowia poborowego nie kwalifikuje go do uznania za zdolnego do służby wojskowej. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego odwoławczego nie odniesiono się w żadnym stopniu do zarzutów odwołania i nie dokonano własnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (mimo, że zgodnie z art. 75 KPA organy winny w toku postępowania dopuścić wszystko w charakterze dowodu). W tym miejscu wskazać należy, że organ odwoławczy nie rozważył w sposób odpowiadający zasadom procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 KPA), z czego ma wynikać dokonana ocena stanu zdrowia poborowego, przede wszystkim w zakresie dysplazji włóknistej kości piszczelowej lewej, ale także innych rozpoznanych schorzeń. Nie oceniono w ogóle dokumentów w postaci wyników badań z dnia [...]r. oraz karty wypisowej z leczenia szpitalnego, które mają decydujące znaczenie dla oceny zdolności do służby wojskowej i niewątpliwie rzutują na konieczność weryfikacji zarzutów strony. Organ powinien odnieść się w sposób wyczerpujący i przekonywający dla strony do wszystkich wynikających z odwołania i załączonych do niego dokumentów lekarskich okoliczności, a w miarę potrzeby uzupełnić postępowanie dowodowe w taki sposób, by można było jednoznacznie określić, które punkty załącznika winny mieć zastosowanie w stosunku do skarżącego. Oparcie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia na dokumentach medycznych stwierdzających brak przeciwwskazań do służby wojskowej i brak szczegółowego uzasadnienia skrajnie odmiennej konkluzji orzeczenia, powoduje że w sprawie doszło do sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wziąć pod uwagę aktualnie obowiązujące przepisy prawa materialnego oraz całość dokumentów załączonych do akt sprawy i w ich kontekście wydać nowe orzeczenie, korespondujące z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a nadto w sposób właściwy, zgodny z art. 107 § 3 KPA uzasadnić swoje orzeczenie. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, przyjmując, iż wskazane naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 135 tejże ustawy uchylono decyzję organu pierwszej instancji. Ze względu na to, iż zaskarżone orzeczenie odwoławcze nie należy do rzędu decyzji nadających się do przymusowego wykonania, odstąpiono od obowiązku wynikającego z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.