IV SA/Wr 678/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca) Protokolant: Michał Janusz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 marca 2026 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 8 września 2025 r. nr SKO 4532.133.2025 w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z 8 września 2025 r., SKO 4532.133.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Wisznia Mała (dalej: Wójt, organ I instancji) z 11 sierpnia 2025 r. nr GOPS.4303.40.2025.PJ orzekającą o przyznaniu L. R. (dalej: strona, skarżący) prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2026 r., w wysokości 215,84 zł miesięcznie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że strona 28 lipca 2025 r. wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika również to, że niepełnosprawność strony w stopniu znacznym została ustalona na mocy ostatecznego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2025 r. (dalej: WZON), którym uchylono orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania Niepełnosprawności w Trzebnicy z dnia 29 stycznia 2025 r. o odmowie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie WZON zostało wydane do dnia 31 grudnia 2026 r., zaś znaczny stopień niepełnosprawności ustalono od dnia 23 kwietnia 2018 r. Wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w wyniku którego wydano ww. orzeczenia został złożony przez stronę w dniu 4 grudnia 2023 r. W wyniku rozpatrzenia wniosku z 28 lipca 2025 r. Wójt decyzją z 11 sierpnia 2025 r. orzekł o przyznaniu stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2026 r., czyli od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Od powyższej decyzji odwołała się strona wnosząc o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym ustalono istnienie u niej znacznego stopnia niepełnosprawności, czyli od dnia 23 kwietnia 2018 r. SKO decyzją z 8 września 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji argumentując, że wnioskowane świadczenie przyznaje się - stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.ś.r.) - od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności (grudzień 2023 r.). Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że brakuje podstawy prawnej do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od daty istnienia wymaganego stopnia niepełnosprawności (znacznego), jeśli ustalenie to wyprzedza dzień złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 6b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913), poprzez "brak uznania wiążącego orzeczenia WZON"; 2) art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572, z późn. zm.; dalej K.p.a.), poprzez "ignorowanie ostatecznej decyzji administracyjnej" 3) art. 8 K.p.a., poprzez "pogwałcenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów"; 4) art. 107 § 1 K.p.a., poprzez "brak należytego uzasadnienia decyzji"; 5) art. 32 Konstytucji RP, poprzez "nierówne traktowanie osoby z niepełnosprawnością". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz "zobowiązanie GOPS w Wiszni Małej do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego od 23.04.2018 r. zgodnie z orzeczeniem WZON z dn. 10 sierpnia 2025 r." W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.; dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał jednak, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ kwestionowana decyzja SKO a także poprzedzająca ją decyzja Wójta odpowiadają prawu. Zagadnieniem spornym w sprawie jest kwestia okresu (a konkretnie daty początkowej) przyznanego zasiłku. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że skarżący spełnia kryterium normatywne uprawniające do przyznanego świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego. Oceniając powyższą kwestię należy wpierw omówić materialnoprawne uwarunkowania przyznanego świadczenia. Z treści przepisów art. 16 ust.1 oraz ust. 2 pkt 2 u.ś.r. wynika, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przy tym przysługuje on m.in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sprawie bezsporne jest zaś to, że strona legitymuje się ostateczną decyzją WZON z 10 lipca 2025 r. którą orzeczono o zaliczeniu jej do znaczonego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydano do 31 grudnia 2026 r., czyli na czas określony. Przechodząc do problematyki okresu przyznania świadczenia wskazać należy co następuje. Zgodnie z art. 24 ust. 3 u.ś.r. w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego. A zatem świadczenie prawidłowo ustalono do 31 grudnia 2026 r. co jest zgodne z datą ważności decyzji WZON z 10 lipca 2025 r. i czego sam skarżący nie kwestionował. Sporny w niniejszej sprawie – tak jak zaznaczono na wstępie – okazał się początek prawa do świadczenia. W tym kontekście za organem odwoławczym wypada dostrzec, że – zgodnie z zasadą wynikającą z art. 24 ust. 1 u.ś.r. - prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z kolei wyjątek od tej zasady – na korzyść uprawnionych - wprowadza art. 24 ust. 2a u.ś.r. stanowiąc, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jak wynika z treści kwestionowanej decyzji z dobrodziejstwa art. 24 ust. 2a u.ś.r. skorzystał skarżący, albowiem decyzja Wójta z 11 sierpnia 2025 r. przyznała mu prawo do świadczenia począwszy od 1 grudnia 2023 r. biorąc pod uwagę, że orzeczenie WZON z 10 lipca 2025 r. uchylające orzeczenie PZON z 29 stycznia 2025 r. w całości i orzekające co do istoty wydano wskutek rozpatrzenia wniosku złożonego w dniu 4 grudnia 2023 r. Jednocześnie Sąd dostrzega, że zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Przepisy prawa w tym u.ś.r. nie uzależniają okresu przyznania świadczenia od daty stwierdzonego stopnia niepełnosprawności. Kluczowa na kanwie rozpatrywanej sprawy okazała się zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. jedynie data złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności w grudniu 2023 r. Nie można więc zarzucić zaskarżonym decyzjom – tak jak to czyni skarżący - "braku uznania wiążącego charakteru" bądź "ignorowania" orzeczenia WZON z 10 lipca 2025 r. Z tych względów Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.