IV SA/Wr 68/10

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok studiów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ma 19 lat, jest studentem pierwszego roku Wydziału Lekarskiego na Uniwersytecie [...] w P. Studiuje w trybie niestacjonarnym. Podał, że mieszka w S. u rodziców, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Na utrzymaniu rodziców pozostaje również piętnastoletni brat. Matka zatrudniona jest od [...] na stanowisku [...] na Uniwersytecie [...] w P. i otrzymuje z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie w kwocie 2841,18 zł netto (zaświadczenie o wynagrodzeniu matki), zaś ojciec od [...] zatrudniony jest na stanowisku nauczyciela w liceum ogólnokształcącym i otrzymuje z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie w wysokości 2485,96 zł netto (zaświadczenie o wynagrodzeniu ojca). Wspólny miesięczny dochód rodziców wynosi zatem 5327,14 zł netto. Podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów i nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż każde dodatkowe obciążenie finansowe jest dotkliwie odczuwane przez wszystkich członków jego rodziny. Wskazał, że codziennie dojeżdża na zajęcia do P. Z nadesłanych rachunków wynika, iż rodzina ponosi opłaty za: wodę i ścieki 311,85 zł (za dwa miesiące tzn. 155,92 zł miesięcznie), telefon 136,82 zł, energię elektryczną 272,18 zł (za dwa miesiące, tzn. 136,09 zł miesięcznie), Cyfrowy Polsat 87,80 zł, gaz 845,35 zł (za dwa miesiące, tzn. 422,67 zł miesięcznie), 8 ratę za studia 1456 zł. Dodał, iż do stałych kosztów utrzymania należy również opłata za naukę języka angielskiego młodszego brata oraz opłaty za bilety miesięczne z tytułu dojazdu do szkoły. Nie posiada żadnego majątku, mieszkania i innych nieruchomości ani oszczędności, jak również papierów i przedmiotów wartościowych. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych - które na obecnym etapie postępowania sądowego obejmują wpis od skargi 200 zł zaś ewentualne, przyszłe koszty sądowe obejmują np. wpis od zażalenia 100 zł lub od skargi kasacyjnej 100 zł - nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro skarżący jest studentem i pozostaje na utrzymaniu rodziców, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało wziąć pod uwagę sytuację majątkową jego rodziców, którzy, jak już wyżej wskazano, pozostają w długoletnim zatrudnieniu i uzyskują z tego tytułu na bieżąco dochody w łącznej wysokości około 5.327,14 zł miesięcznie netto, co oznacza, iż rodzice skarżącego posiadają środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych obciążających syna, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł i obejmują wpis od skargi. Uiszczenie kwoty 200 zł nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny skarżącego. Istotne jest, iż pozostałe koszty sądowe np. wpis od skargi kasacyjnej czy wpis od zażalenia wystąpią sukcesywnie, w pewnym odstępach czasu i tym samym nie spowodują nadmiernego obciążenia finansowego dla rodziny skarżącego. Wykazane miesięczne wydatki obejmujące łącznie kwotę około 2395,30 zł, również nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż po ich poniesieniu rodzinie skarżącego pozostaje do dyspozycji kwota około 2931,84 zł. Natomiast wysokości innych wydatków, w tym z tytułu nauki języka obcego czy dojazdów do szkoły skarżący nie określił, mimo iż miał taką możliwość wynikającą z wezwania referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2010 r. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy również, że dochód rodziny skarżącego znacznie przekracza kwotę 1404 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla czteroosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (Dz. nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżącego nie znajduje się w takiej sytuacji. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.