IV SA/Wr 68/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. B. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok studiów postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, B. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówiła skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 21 maja 2010 r. pełnomocnik B. B. – D. B. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniosła, że konieczność uiszczenia kosztów spowoduje wycofanie się z niniejszego postępowania, co automatyczne zamknie drogę postępowania sądowo administracyjnego. Pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że zdecydowali się na drogę postępowania sądowo administracyjnego wiedząc, że syn będący na utrzymaniu rodziców ma ogromne szansę być zwolnionym z kosztów. Ponadto podniosła, że strona przeciwna miała możliwość skorzystania z pomocy kancelarii prawniczej, zaś skarżący, z powodów finansowych takiej możliwości nie miał. Dodatkowo podniosła, że Sąd nie uwzględnił kosztów ponoszonych np. za naukę drugiego dziecka języka obcego (100 zł miesięcznie) za którą w chwili obecnej nie posiada rachunków. Ponadto dodała, iż kolejną ratę za studia B. (1456 zł) jestem zobowiązana opłacić do 15 czerwca 2010 r., co może pokryć się z kolejnymi ewentualnymi kosztami, o których wspomniałam powyżej. Przesyłała kopie opłat za Kom-Karty obowiązujące w P. (opłaty za poruszanie się po mieście). Pełnomocnik podkreśliła, że nie jest w stanie udokumentować kosztów dojazdu ze S. do P., gdyż dzieci dojeżdżają prywatnymi busami, które nie mają biletów miesięcznych ani zniżek dla młodzieży uczącej się (koszt l biletu w jedną stronę wynosi 3 zł, czyli dziennie l dziecko płaci 6 zł, dwoje wiec 12 zł). W najbliższym czasie także (1.06) musi również opłacić kolejną ratę wymiany szkolnej ze szkołą w Belgii młodszego syna (w wysokości 60 euro), który uczy się w klasie dwujęzycznej (opłaty są sukcesywnie dokonywane w szkole-rachunek otrzymam dopiero we wrześniu po dokonaniu ostatniej wpłaty). Ponadto załączyła kopię opłat za kurs drugiego syna w Konserwatorium Muzycznym, którego druga rata musi być wkrótce opłacona, Biorąc powyższe pod uwagę wniosła ponownie o zwolnienie z opłat sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowieniem, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 244 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Skarżący złożył na urzędowym formularzu z dnia 26 kwietnia 2010 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ma 19 lat, jest studentem pierwszego roku Wydziału Lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym w P.. Studiuje w trybie niestacjonarnym. Podał, że mieszka w S. u rodziców, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Na utrzymaniu rodziców pozostaje również piętnastoletni brat. Matka zatrudniona jest od 1996 r. na stanowisku adiunkta na Uniwersytecie Medycznym w P. i otrzymuje z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie w kwocie 2841,18 zł netto (zaświadczenie o wynagrodzeniu matki), zaś ojciec od 1 września 1990 r. zatrudniony jest na stanowisku nauczyciela w liceum ogólnokształcącym i otrzymuje z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie w wysokości 2485,96 zł netto (zaświadczenie o wynagrodzeniu ojca). Wspólny miesięczny dochód rodziców wynosi zatem 5327,14 zł netto. Podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów i nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż każde dodatkowe obciążenie finansowe jest dotkliwie odczuwane przez wszystkich członków jego rodziny. Wskazał, że codziennie dojeżdża na zajęcia do P.. Z nadesłanych rachunków wynika, iż rodzina ponosi opłaty za: wodę i ścieki 311,85 zł (za dwa miesiące tzn. 155,92 zł miesięcznie), telefon 136,82 zł, energię elektryczną 272,18 zł (za dwa miesiące, tzn. 136,09 zł miesięcznie), Cyfrowy Polsat 87,80 zł, gaz 845,35 zł (za dwa miesiące, tzn. 422,67 zł miesięcznie), 8 ratę za studia 1456 zł. Nie posiada żadnego majątku, mieszkania i innych nieruchomości ani oszczędności, jak również papierów i przedmiotów wartościowych. W sprzeciwie od postanowienia, pełnomocnik dodała, iż do stałych kosztów utrzymania należy również opłata za naukę języka angielskiego młodszego brata w wysokości 100 zł miesięcznie, opłaty za bilety miesięczne w wysokości 40,50 zł oraz bilety za dojazd do szkoły w kwocie 12 zł (za dwoje dzieci) na co jednak nie ma potwierdzenia, gdyż dzieci dojeżdżają prywatnymi busami, które nie mają biletów miesięcznych ani zniżek dla młodzieży uczącej. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych - które na obecnym etapie postępowania sądowego obejmują wpis od skargi 200 zł zaś ewentualne, przyszłe koszty sądowe obejmują np. wpis od zażalenia 100 zł lub od skargi kasacyjnej 100 zł - nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro skarżący jest studentem i pozostaje na utrzymaniu rodziców, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, należało wziąć pod uwagę sytuację majątkową jego rodziców, którzy, jak już wyżej wskazano, pozostają w długoletnim zatrudnieniu i uzyskują z tego tytułu na bieżąco dochody w łącznej wysokości około 5.327,14 zł miesięcznie netto, co oznacza, iż rodzice skarżącego posiadają środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych obciążających syna, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł i obejmują wpis od skargi. Uiszczenie kwoty 200 zł nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny skarżącego. Istotne jest, iż pozostałe koszty sądowe np. wpis od skargi kasacyjnej czy wpis od zażalenia wystąpią sukcesywnie, w pewnym odstępach czasu i tym samym nie spowodują nadmiernego obciążenia finansowego dla rodziny skarżącego. Wykazane miesięczne wydatki obejmujące łącznie kwotę około 2535,80 zł, również nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż po ich poniesieniu rodzinie skarżącego pozostaje do dyspozycji kwota około 2791,34 zł. Za miesięczne wydatki nie można było uznać, uczestnictwa w J. B. kursie "Tylko muzyka" na kwotę 495 zł oraz ratę wymiany szkolnej ze szkoła w Belgi (60 euro), gdyż nie są to wydatki regularne. Podkreślić należy również, że nawet przy zsumowaniu wyżej wymienionych kwot i podzieleniu przez 12 miesięcy, dochód rodziny skarżącego i tak znacznie przekracza kwotę 1404 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla czteroosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (Dz. nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżącego nie znajduje się w takiej sytuacji. Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.