IV SA/Wr 680/04
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-07-02
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem osiąga miesięczne dochody z emerytur w łącznej wysokości około 1944 zł brutto, może zostać zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów postępowania sądowego w sprawie administracyjnej?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem osiąga miesięczne dochody z emerytur w łącznej wysokości około 1944 zł brutto, nie może zostać zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów postępowania sądowego, ponieważ nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Jednakże, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wraz z mężem pobiera emerytury w łącznej kwocie około 1944 zł brutto miesięcznie. Posiada zadłużone mieszkanie bez podstawowych mediów i ponosi koszty energii elektrycznej, gazu oraz leków. Nie posiada innych nieruchomości ani oszczędności. Sąd odmówił zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Ewa Orłowska w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dna 5 czerwca 2008 r. nadesłała dokumenty źródłowe dotyczące jej sytuacji materialnej.
Skarżąca podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem. Małżonkowie pobierają emerytury, w tym skarżąca w wysokości 886 zł brutto miesięcznie, a jej mąż w kwocie 1055 zł brutto miesięcznie, czyli łącznie 1944 zł miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, iż nie posiada tytułu własności do mieszkania położonego w N. D. [...] i nadesłała obwieszczenie o pierwszej licytacji tej nieruchomości z dnia [...] maja 2007 r. Podniosła, że w mieszkaniu tym nie ma zimnej wody ani ogrzewania, opłaca rachunki za energię elektryczną w wysokości około 100 zł miesięcznie i kupuje butlę gazu za kwotę 40 zł miesięcznie. Kupuje leki tylko w wypadkach zagrożenia życia za kwotę około 100 zł miesięcznie. Nie posiada konta bankowego i nie składa wraz z mężem zeznań podatkowych w urzędzie skarbowym. Nadesłała roczne obliczenia podatków za [...] r. przez organ rentowy, z których wynika, iż roczny dochód skarżącej wyniósł 12.567,28 zł, a jej męża 15.360 zł Oświadczyła, że posiada działkę gruntu o powierzchni 2500m 2 i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych.
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż zarówno ona jak i jej mąż osiągają na bieżąco dochody z tytułu emerytur w łącznej wysokości około 1944 zł brutto miesięcznie.
Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części obejmującej ustanowienie adwokata, gdyż wysokość wykazanych dochodów i ponoszonych wydatków oraz stan majątkowy i wielość spraw sądowych, w których skarżąca jest stroną pozwalają przyjąć, iż nie jest ona w stanie ponieść wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2005r. sygn. akt I FZ 532/05 – niepublikowane).
Skarżąca jest bowiem w stanie pokryć ewentualne, potencjalne koszty sądowe mogące wystąpić na tym etapie postępowania sądowego obejmujące np. opłatę kancelaryjną 10 zł, wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, wpis od zażalenia 100 zł, ponieważ, jak już wyżej wskazano, uzyskuje wraz z mężem na bieżąco dochody i nie mają oni innych osób na utrzymaniu.
Podkreślić należy również, że dochód skarżącej i jej męża znacznie przekracza kwotę 702 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2003r. o pomocy społecznej (Dz. Nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżącej nie znajduje się w takiej sytuacji.
Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło