IV SA/Wr 680/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 lipca 2008 r. w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia : przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 5 czerwca 2008 r. nadesłała dokumenty źródłowe dotyczące jej sytuacji materialnej. Skarżąca podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem. Małżonkowie pobierają emerytury, w tym skarżąca w wysokości 886 zł brutto miesięcznie, a jej mąż w kwocie 1055 zł brutto miesięcznie, czyli łącznie 1944 zł miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, iż nie posiada tytułu własności do mieszkania położonego w [...] i nadesłała obwieszczenie o pierwszej licytacji tej nieruchomości z dnia 14 maja 2007 r. Podniosła, że w mieszkaniu tym nie ma zimnej wody ani ogrzewania, opłaca rachunki za energię elektryczną w wysokości około 100 zł miesięcznie i kupuje butlę gazu za kwotę 40 zł miesięcznie. Nie posiada konta bankowego i nie składa wraz z mężem zeznań podatkowych w urzędzie skarbowym. Nadesłała roczne obliczenie podatków za 2007 r. przez organ rentowy, z których wynika, iż roczny dochód skarżącej wyniósł 12.567,28 zł, a jej męża 15.360 zł. Oświadczyła, że posiada działkę o powierzchni 2500 m² i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sprzeciw od powyższego postanowienia w ustawowym terminie wniosła D.W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowieniem, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas gdy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i stosowana jest tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając dane przedstawione w formularzu, odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 30 czerwca 2008 r. uznano, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić adwokata z wyboru. Z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskuje stały miesięczny dochód w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości 886 zł brutto, mąż wnioskodawczyni uzyskuje emeryturę w wysokości 1055 zł brutto. Posiada mieszkanie, do którego nie ma tytułu własności (bez ogrzewania), miesięczne wydatki obejmują opłatę energii elektrycznej (ok. 100 zł), cenę butli gazu (ok. 40 zł), leki (ok. 100 zł). Oświadczyła, że posiada działkę gruntu o pow. 2.500 m², nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Z odpowiedzi wnioskodawczyni z dnia 30 czerwca 2008 r. udzielonej na wezwanie Sądu wynika, że jej mieszkanie w [...] zostało wystawione do licytacji (por. obwieszczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. o pierwszej licytacji w.w. nieruchomości), co jeszcze pogarsza jej sytuację. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i rodzinną wnioskodawczyni należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 246 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.