IV SA/Wr 681/06
WyrokWSA we Wrocławiu2007-03-07
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może prowadzić jedno postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności wielu odrębnych decyzji administracyjnych dotyczących tej samej strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może prowadzić jednego postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności wielu odrębnych decyzji administracyjnych, nawet jeśli dotyczą one tej samej strony. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza prowadzenie jednego postępowania tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego i tej samej podstawy prawnej, a sprawy te są tożsame. W przypadku stwierdzania nieważności wielu decyzji, każda z nich powinna być przedmiotem odrębnego postępowania i odrębnej decyzji.Stan faktyczny
A. S. złożył skargę na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność siedmiu wcześniejszych decyzji dotyczących przyznania, wstrzymania, odmowy wypłaty lub pozbawienia dodatku za klasę mistrzowską specjalisty wojskowego. Organ I instancji stwierdził nieważność tych decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, wskazując na błędy w podstawie prawnej, niezgodność sentencji z uzasadnieniem, wydawanie decyzji bez zachowania terminów oraz stosowanie przepisów rozporządzenia w niewłaściwy sposób. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o właściwości, wskazując, że organ nie miał prawa orzekać o nieważności decyzji, które sam wcześniej wydawał. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych powodów niż podniesione przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Protokolant: - Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia dodatku za klasę mistrzowską specjalisty wojskowego I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. z dnia [...] r. Nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 k.p.a., stwierdzającą nieważność następujących decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w L.: z dnia [...]r. przyznającej A. S. dodatek za klasę specjalisty wojskowego; Nr [...], z dnia [...] r. wstrzymującej dodatek za klasę mistrzowską specjalisty wojskowego; Nr [...] a [...] r. przyznającą dodatek wyrównawczy; Nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą wypłaty dodatku wyrównawczego; Nr [...] z dnia [...] r. przyznającą dodatek za klasę specjalisty wojskowego; Nr [...] z dnia [...] r. wstrzymującą wypłatę dodatku za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego; Nr [...] z dnia [...] r. pozbawiającą dodatku za klasę mistrzowska specjalisty wojskowego.
Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając z urzędu, stwierdził nieważność powołanych wyżej decyzji. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż oznaczone w sentencji decyzje, co do których stwierdzono wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa, są ze sobą ściśle powiązane, wobec czego stwierdzenie ich nieważności nastąpiło w jednej decyzji. Organ I instancji kolejno omówił przyczyny nieważności każdej z wymienionych decyzji.
W odniesieniu do decyzji z [...] r. (bez numeru) wskazano, że Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w L. działając jako organ I instancji w podstawie prawnej decyzji wskazał przepisy § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. z 2000 r., Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.). Zdaniem organu I instancji rozporządzenie nie mogło być podstawą w przedmiotowej sprawie, gdyż decyzja została wydana [...] r., a więc przed opublikowaniem wymienionego rozporządzenia.
W odniesieniu do decyzji Nr [...] z [...] r. organ wskazał, że nie spełnia ona warunków, które zostały określone w art. 107 § 1 k.p.a., z uwagi na to, że w podstawie prawnej stwierdza się o rozpatrzeniu z urzędu sprawy wstrzymania dodatku za służbę w warunkach szkodliwych, natomiast w sentencji wstrzymuje się dodatek za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego. Ponadto niezrozumiałe jest zdaniem organu powołanie się w uzasadnieniu na telegram Metropol 500 nr [...] z dnia [...] r., gdyż nie może on uzasadniać i być podstawą przyjętego rozstrzygnięcia. Stwierdzone uchybienia - w opinii organu - kwalifikują przedmiotową decyzję jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa.
Badając decyzję Nr [...] z dnia [...] r., organ stwierdził, że została wydana z tą samą datą, co poprzedzająca ją decyzja Nr [...] w sprawie wstrzymania dodatku za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego, co w jego opinii skutkowało rażącym naruszeniem przepisów prawa, gdyż wydano ją bez zachowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania przez stronę od decyzji Nr [...]. Zdaniem organu kolejnym przypadkiem naruszenia prawa materialnego jest powołanie się w podstawie prawnej na § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatku do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. z 2000 r., Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika norma wskazująca, iż chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej, który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, przysługuje dodatek za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej w wysokości: w razie uzyskania II klasy - 6%; w razie uzyskania I klasy - 10%, w razie uzyskania klasy mistrzowskiej - 18% uposażenia bazowego. Treść postanowień § 25 ust. 1 rozporządzenia - w opinii organu - nie ma zastosowania w przypadku dodatku wyrównawczego, o którym mówi się w sentencji tejże decyzji, albowiem dodatek wyrównawczy zgodnie z § 11 pkt. 3 lit. b w zw. z § 29 powołanego rozporządzenia przysługuje sędziom i prokuratorom. Zdaniem Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] organ I instancji przyznając żołnierzowi dodatek do uposażenia zasadniczego, winien wskazać wyraźnie rodzaj tego dodatku, analizując przed tym, czy żołnierz istotnie spełnia przewidziane prawem przesłanki do jego otrzymania. Także uzasadnienie decyzji nie spełnia żadnych wymogów zawartych w postanowieniach art. 107 § 1 k.p.a.
Oceniając decyzję Nr [...] r. z dnia [...] r. organ stwierdził, że narusza ona rażąco przepisy prawa, gdyż przytoczony w podstawie prawnej przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r., w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, mówi o podwyższeniu, wstrzymaniu lub obniżaniu dodatków o charakterze stałym i dodatku strefowego. W katalogu przewidzianych rozstrzygnięć nie występuje natomiast instytucja odmowy wypłaty dodatku wyrównawczego. Ponadto podobnie, jak w przypadku decyzji Nr [...] z dnia [...] r. i Nr [...] z dnia [...] r., uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 1 k.p.a.
Natomiast decyzja Nr [...] r. z dnia [...] r. została wydana w tym samym dniu co poprzedzająca ją decyzja Nr [...] r. w sprawie odmowy wypłaty dodatku wyrównawczego, a więc bez zachowania ustawowego terminu wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] co również uzasadnia zakwalifikowanie jej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Powołany w podstawie prawnej § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy mówi o możliwości przyznania dodatku za klasę kwalifikacyjną w przypadku uzyskania klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji. Na podstawie tego przepisu przyznano A. S. dodatek za uzyskanie klasy mistrzowskiej w wysokości 18% uposażenia bazowego. Zdaniem organu I instancji A. S. w myśl cytowanego przepisu § 25 ust. 1 rozporządzenia nie spełnił warunków umożliwiających przyznanie mu dodatku kwalifikacyjnego, gdyż posiadał klasę kwalifikacyjną [...] nadaną rozkazem Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z dnia [...] r., podczas gdy na zajmowanym przez niego stanowisku Komendanta Wojskowej Straży Pożarnej wymagana była klasa kwalifikacyjna SW 53710. W opinii organu niezrozumiałe jest także przytoczenie w podstawie prawnej przepisu art. 8 pkt. 3 bez podania nazwy aktu prawnego, z którego przepis ten pochodzi.
Decyzja Nr [...] z dnia [...] r. pozbawiająca A. S. wypłaty dodatku za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego wydana została w dniu [...] r. a więc w trzy dni po wydaniu poprzedzającej ją decyzji Nr [...] wstrzymującej wypłatę dodatku kwalifikacyjnego, co w opinii organu narusza prawo strony do wniesienia odwołania w ustawowym terminie. Natomiast powołanie się w podstawie prawnej na § 5 ust. 1 pkt. 2 w związku z § 8 ust. 5 i § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. z 2000 r., Nr 90, poz. 1005) stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, gdyż § 5 ust. 1 pkt. 2 mówi o przyznaniu, wstrzymaniu lub obniżaniu dodatków o charakterze stałym i dodatku strefowego przez dowódcę jednostki wojskowej zajmującego stanowisko o stopniu etatowym co najmniej podpułkownika (komandora porucznika) w stosunku do żołnierza pełniącego służbę w podległej mu jednostce, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy. Wśród enumeratywnego katalogu rozstrzygnięć występujących w cytowanym przepisie nie zawarto instytucji pozbawienia dodatku kwalifikacyjnego. Powołany przepis § 25 ust. 1 rozporządzenia także nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż jest on podstawą umożliwiająca przyznanie dodatku za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej po spełnieniu przesłanek w nim zawartych. Natomiast przepis § 8 ust. 5 rozporządzenia miałby zastosowanie w przypadku ustania warunków uzasadniających otrzymywanie dodatków o charakterze stałym z innych przyczyn niż określone w ust. 1 -3 cytowanego rozporządzenia. W dalszej części wywodów dotyczących decyzji z dnia [...] r. organ wskazał, że stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, iż A. S. utracił z dniem [...] r. prawo do dodatku w związku z ustaleniem braku do jego otrzymywania, co podjęto także w sentencji tej decyzji, nie ma odzwierciedlenia w przepisach cytowanego rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, gdyż A. S. nie spełniał warunków do przyznania dodatku kwalifikacyjnego od czasu ukazania się przedmiotowego rozporządzenia. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] wskazał, że A. S. posiadał klasę kwalifikacyjną [...], podczas gdy na zajmowanym przez niego stanowisku wymagana była klasa kwalifikacyjna SW 53710. Wykazane uchybienia pozwoliły stwierdzić - w opinii organu I instancji - że decyzja Nr [...] z dnia [...] r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Konkludując, Dowódca Jednostki Wojskowej [...] wskazał, że w przedmiotowej sprawie należało rozważyć, czy A. S. spełnia warunki do przyznania mu dodatku, o którym mówi § 8 ust. 3 pkt. 2 cytowanego rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Zgodnie z tym przepisem "żołnierz przeniesiony na stanowisko, na którym pobierany dotychczas dodatek o charakterze stałym nie przysługuje lub przysługuje w niższej kwocie miesięcznej, do czasu uzyskania na nowym stanowisku służbowym uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego z dotychczas otrzymywanym, otrzymuje ten dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy porównywanymi uposażeniami, jeżeli wyznaczenie na nowe stanowisko służbowe nastąpiło wskutek likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego, w razie gdy nie ma możliwości przeniesienia na stanowisko, na którym pobierane dotychczas dodatki przysługują w dotychczasowej wysokości". Dowódca wskazał dalej, że odwołujący się, na podstawie rozkazu personalnego Nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...]r. został przeniesiony ze stanowiska starszego technika plutonu radiotechnicznego baterii radiotechnicznej Jednostki Wojskowej [...] w C. na stanowisko Kierownika Klubu Jednostki Wojskowej [...] w L. z uwagi na rozformowanie jednostki wojskowej. Następnie rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] r. został przeniesiony ze stanowiska Kierownika Klubu na stanowisko służbowe Komendanta Wojskowej Straży Pożarnej w związku z wprowadzeniem nowego etatu jednostki wojskowej. W opinii organu I instancji istotnym faktem jest to, że strona do dnia [...]r. mogła uzyskać właściwą klasę kwalifikacyjną wymaganą na zajmowanym stanowisku, która to klasa umożliwiłaby mu przyznanie dodatku kwalifikacyjnego. Wskazał ponadto, że z dniem [...] r. w oparciu o art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U z 2000 r., nr 120, poz. 1268), utraciła moc Decyzja Nr 29/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995 r. w sprawie uzyskania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów w Siłach Zbrojnych RP (Dz. Rozk. MON z 1995 r., poz. 24).
W odwołaniu strona wskazała, że pozbawiono ją dodatku decyzją z dnia [...] r., Nr [...] r., utrzymaną w mocy decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...], która została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. akt [...]. Ponadto odwołujący wskazał, że zmiana stanowisk pracy, o którym mowa decyzji I instancyjnej była spowodowana ich likwidacją, przez co była od niego niezależna. Wskazał dodatkowo, że nie miał możliwości przekwalifikowania klasy mistrzowskiej zgodnie z wykonywaną pracą Komendanta straży Pożarnej, gdyż zgodnie z Decyzją Nr 29/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995 r. (Dz. Rozk.MON, poz. 24), warunkiem uzyskania klasy kwalifikacyjnej było ukończenie kursu w specjalności właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego. Podniósł, że odbył przeszkolenie na kursie przekwalifikowania na specjalność pożarniczą do pełnienia funkcji Komendanta Wojskowej Straży Pożarnej w dniach [...] r. do [...] r., natomiast dowódcy jednostek wojskowych utracili uprawnienia do podejmowania decyzji o przyznawaniu lub cofaniu klas kwalifikacyjnych z dniem [...] r. Konkludując wskazał, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy nie zawiera rozstrzygnięcia o pozbawieniu wypłaty dodatku oraz wniósł o przywrócenie dodatku za klasę specjalisty wojskowego od dnia [...]r. i włączenie do podstawy emerytury.
Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając jako organ odwoławczy uznał, że skarżący odwołał się od decyzji I instancyjnej w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w L. z dnia [...] r., Nr [...]. Wskazał, że odwołujący nie podniósł w tym zakresie żadnych argumentów, które miałyby znaczenie prawne. Rozpatrując sprawę w oparciu o całość materiału dowodowego, stwierdzono zasadność kwestionowanego rozstrzygnięcia. Organ wskazał, że strona posiadała, z mocy rozkazu Dowódcy 3 Korpusu Obrony Powietrznej Nr [...] z dnia [...] r., wyłącznie mistrzowską klasę kwalifikacyjną specjalności wojskowej o nr [...], podczas gdy od [...] r. zajmowała stanowisko służbowe specjalności wojskowej o nr [...], a następnie od [...] r. pełniła służbę wojskową na stanowisku z przypisaną specjalnością wojskową o nr [...] na podstawie rozkazów Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w L., z dnia [...] r. Nr [...] oraz z dnia [...] r. Nr [...].
Z uwagi na powyższe, w opinii organu, od chwili obowiązywania z dniem 1 lipca 2000 r. § 25 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.) stanowiącego o prawie chorążego do dodatku za uzyskane klasy mistrzowskiej specjalności wojskowej właściwej do zajmowanego stanowiska służbowego, A. S. zajmował niewłaściwe dla swej klasy stanowiska służbowe. Zdaniem organu od dnia [...] r. odwołujący nie spełniał żadnych przesłanek do uznania jego prawa do dodatku, a wydawanie przez organ wojskowy jakichkolwiek decyzji pozostawało w ewidentnej sprzeczności z treścią przepisu i oznaczało wydawanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało stwierdzenie ich nieważności, z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze na decyzję ostateczną, A. S. wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości. Zdaniem skarżącego, z uwagi na przepis art. 157 k.p.a. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] nie miał prawa orzec o nieważności wcześniej wydanych decyzji, które sam wydawał jako organ I instancji. Wskazał, że nawet jeżeli istnieją przesłanki pozytywne do stwierdzenia nieważności decyzji, to nie mogą one wywoływać dla niego negatywnych skutków, z uwagi na nabyte na ich mocy prawa.
Ponownie podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. akt [...] uchylił decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...], która odebrano mu dodatek za klasę specjalisty wojskowego.
W odpowiedzi na skargę wskazano, że decyzję Dowódcy Jednostki [...] w L. z dnia [...]r., Nr [...] unieważnił, z uwagi na bezpośrednie podporządkowanie, Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w B., jako organ wyższego stopnia oraz organ I instancji w sprawie stwierdzenia nieważności. Strona przeciwna uznała za bezprzedmiotowe pozostałe zarzuty w sprawie, ponieważ objęte nimi okoliczności były przedmiotem rozważań w postępowaniu wyjaśniającym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Abstrahując od zarzutów merytorycznych zawartych w skardze, zaskarżone rozstrzygnięcie należy uznać za wadliwe. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie jest uzasadniona, ale z powodów innych niż w niej podniesione. W ocenie Sądu, Dowódca Jednostki Wojskowej [...], wydając zaskarżoną decyzję, naruszył przepisy postępowania ze skutkiem mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z materiałów sprawy wynika, że Dowódca Jednostki Wojskowej [...] - organ I instancji, działając z urzędu, w decyzji z dnia [...]r. Nr [...] stwierdził nieważność siedmiu decyzji ostatecznych Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w L., zaś zaskarżona decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] utrzymuje w mocy tę decyzję. Organ I instancji wskazał, iż decyzje, co do których stwierdzono wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa, są ze sobą ściśle powiązane, wobec czego stwierdzenie ich nieważności nastąpiło w jednej decyzji.
W związku z powyższym trzeba zauważyć, że kodeks postępowania administracyjnego zasadniczo nie zawiera normy, która przewidywałaby możliwość wszczęcia i prowadzenia jednego postępowania dotyczącego dwóch lub więcej spraw tej samej strony. Przepis art. 62 k.p.a. dopuszcza taką możliwość (prowadzenie jednego postępowania) tylko wtedy, gdy prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej, w sprawach, w których właściwy jest ten sam organ, a więc w innej sytuacji faktycznej i prawnej niż ta, która wystąpiła w niniejszej sprawie. Z wielością spraw administracyjnych w rozumieniu przepisu art. 62 mamy do czynienia wówczas, gdy są to sprawy tożsame w tym znaczeniu, że każda z tych spraw ma taką samą podstawę faktyczną i taką samą podstawę prawną i do rozstrzygnięcia każdej z tych spraw właściwy jest ten sam organ administracji publicznej (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 356-357). Należy dodać, że - poza uregulowaniem zawartym w art. 62 k.p.a. - w kodeksie brak jest przepisu przewidującego połączenie dwóch lub więcej spraw tej samej strony do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Przepis art. 62 k.p.a. nie dostarcza podstaw normatywnych do odstąpienia od zasady, że jedną sprawę załatwia się jedną decyzją. Wobec tego postępowanie, w obrębie którego rozpatruje się kilka spraw, musi się zakończyć wydaniem tylu decyzji, ile spraw podlegało rozpatrzeniu (dotyczy to także nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji). Orzeczenia te są od siebie niezależne, co ma ten skutek, że podlegają one odrębnemu zaskarżeniu. Nie może tu więc być mowy o wstrzymaniu ostatecznego charakteru decyzji niezaskarżonych, gdy odwołanie wniesiono od jednej tylko decyzji wydanej w takim postępowaniu. Także uchylenie decyzji w postępowaniu odwoławczym nie powoduje uchylenia decyzji pozostałych. Uwzględniając przedstawiony wyżej stan prawny, należy stwierdzić, że przeprowadzenie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] jednego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności siedmiu odrębnych decyzji nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w postanowieniach kodeksu postępowania administracyjnego i w związku z tym stanowi uchybienie mające wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę na to, że stwierdzenie nieważności decyzji wydanej "z rażącym naruszeniem prawa" jest odstępstwem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, w związku z czym rozważane pojęcie - "rażące naruszenie prawa" - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podlega ścisłej wykładni (wyrok z dnia 19 maja 1989 r. sygn. IV SA 90/89, ONSA z 1989 r. z. 1, poz. 49). Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela powyższe stanowisko i uznaje, że uwzględnienie wynikających stąd wskazań, a także wniosków wyprowadzonych z wykładni gramatycznej (wyraz "rażący" oznacza: dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży - Słownik języka polskiego pod. red. W. Doroszewskiego, Warszawa 1965, t. VII, s. 841), uzasadnia tezę, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia prawa powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przedmiotem "rażącego naruszenia prawa" będą najczęściej przepisy prawa materialnego. Wspomniana postać naruszenia prawa jednak może dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia.
Z materiałów sprawy nie wynika, aby Dowódca Jednostki Wojskowej [...] rozważył z należytą wnikliwością, czy w każdej ze spraw objętych jego rozstrzygnięciem wystąpiły dostateczne podstawy do stwierdzenia, iż wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zwraca uwagę, iż np. decyzja z [...] r. (bez numeru) została wydania zgodnie z prawem. Przywołany przez organ w podstawie prawnej przepis § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. z 2000 r., Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.), mógł stanowić podstawę tego rozstrzygnięcia, gdyż, na mocy postanowień intertemporalnych § 39 rozporządzenia jego przepisy "mają zastosowanie do dodatków do uposażenia żołnierzy od dnia 1 lipca 2000 r.". Także w odniesieniu do decyzji Nr [..] z [...] r. nie powinien być, zdaniem Sądu, postawiony zarzut wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają w zakresie wyżej wskazanym przepisy postępowania administracyjnego, co obligowało Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), do wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego. Orzeczenie w pkt II wyroku oparto na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło