IV SA/Wr 681/21
WyrokWSA we Wrocławiu2023-12-19
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Marta Pająkiewicz-Kremis, Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odmawiając policjantowi wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa, odmawiając policjantowi wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Sąd stwierdził, że przepis przejściowy (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) wprowadza wtórną niekonstytucyjność, ograniczając skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, sąd dokonał prokonstytucyjnej wykładni przepisów, nakazując obliczenie ekwiwalentu zgodnie z brzmieniem art. 115a ustawy o Policji ukształtowanym wyrokiem TK, z uwzględnieniem skutku retroaktywnego.Stan faktyczny
Skarżący, policjant J. K., wystąpił o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Organ I instancji odmówił, powołując się na nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji i przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej), które miały ograniczać stosowanie korzystniejszych zasad obliczania ekwiwalentu za okres sprzed 6 listopada 2018 r. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o Policji oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2021 r. nr 94/2021 w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop I . uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu na rzecz skarżącego J. K. kwotę 480 ( słownie: czterysta osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postępowanie administracyjne wszczęte zostało wnioskiem J. K. ( dalej: strona, skarżący) z dnia 10 grudnia 2020 r. , którym wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za 31 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, powołując się na art. 115 a ustawy o Policji i stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne w tym przedmiocie
Decyzją z dnia 23 kwietnia 2021 r. nr 904/2021, , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 104 §1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 roku poz. 256 ze zm.) dalej k.p.a., art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2020 roku poz. 360 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 poz. 1610), Komendant Miejski Policji we Wrocławiu ( dalej: organ I instancji) odmówił naliczenia i wypłaty wyrównania wnioskowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 1 października 2020 roku weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Artykułem 1 pkt 16 tej ustawy ustawodawca nadał nowe brzmienie artykułowi 115a ustawy o Policji, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Jednocześnie - jak zauważył organ I instancji - w art. 9 pkt 1 powołanej wyżej ustawy ustawodawca wskazał, że przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym wyżej wskazaną ustawą o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych (...) stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 roku oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 roku. Natomiast ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku. Mając powyższe na uwadze funkcjonariusz otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop na dotychczasowych zasadach tj. za rok 2017 w wymiarze 1 dnia oraz za część roku 2018 w wymiarze 29 dni. Natomiast za określoną proporcjonalnie pozostałą cześć roku 2018 , tj. 6 dnia oraz kolejne 35 dni strona otrzymała ekwiwalent pieniężny zgodnie z " nowymi zasadami".
Strona odwołała się decyzji organu pierwszej instancji , wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy . Odwołujący się podniósł ,że sposób obliczenia wysokości należnego ekwiwalentu wynika wprost treści uzasadnienia wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., o sygn. akt K 7/15.
Decyzją z dnia 28 lipca 2021 r. nr 94/2021 Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławie ( dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy podzielił ustalenia oraz zapatrywania prawne organu I instancji , wskazując, że prawidłowo zastosowano w sprawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że skoro strona pełniła służbę do dnia 27 lutego 2019 r. , to ekwiwalent za niewykorzystany urlop za lata sprzed 2018r. otrzymała na dotychczasowych zasadach ,obowiązujących przed 6 listopada 2018 r. .Natomiast za pozostałą część 2018 r. od dnia 6 listopada 2018r. oraz lata kolejne strona otrzymała zgodnie z "nowymi zasadami". .
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżący wniósł :
1/ o uchylenie decyzji organów obu instancji ,
2/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych ,
3/ rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów :
-art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji,
- art. 115a ustawy o Policji w części niezakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30.10.2018r. sygn. akt. K 7/15 poprzez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby,
-art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), poprzez zastosowanie w stosunku do skarżącego zgodnego z prawem art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw z dnia 14 sierpnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610), poprzez o szczególnych rozwiązaniach (...), lecz pozostającej z niezgodzie z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30.10.2018r. sygn. akt. K 7/15,
-art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 115a ustawy o Policji, a tym samym uniemożliwienie realizacji gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu pieniężnego zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. K 7/15.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2022 r. Sąd działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie sądowe w związku ze skierowaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20 ) pytania do Trybunału Konstytucyjnego o to: czy art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?
Postanowieniem z dnia 6 września 2023 r. Sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie sądowe na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz.U. z 2022 r. , poz. 2492 ). Jedynie w przypadku istnienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2023r. , poz.1634 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), następuje uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności przez sąd. Jednocześnie rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.
Identyfikując występujący w kontrolowanej sprawie problem prawny stwierdzić należy ,że spór koncentruje się wokół uznania, , czy organ odmawiając skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w świetle treści i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że postanowieniem z dnia 6 września 2023 r. Sąd na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. podjął zawieszone postępowanie sądowe w sprawie mając na względzie treść wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (dalej: ETPCz) z dnia 21 lipca 2022 r. w sprawie Bieliński przeciwko Polsce nr 4862/19, w którym uznano, że długotrwałe zawieszenie sprawy w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego narusza art. 6 i art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zdaniem ETPCz, gdy długość postępowania sądowego uzależniona jest w znacznym stopniu od zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny dochodzi do naruszenia praw obywatela do skutecznego środka odwoławczego. Wydając w dniu 15 czerwca 2022 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd miał na uwadze wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20) do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem: czy art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?
Podejmując decyzję o podjęciu zwieszonego postępowania na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sąd, uznając nadrzędność prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (a także kierując się wspomnianym orzeczeniem ETPCz) miał na względzie, że Trybunał Konstytucyjny w sprawie zainicjowanej wspomnianym pytaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt P/21) mimo upływu ponad dwóch lat nie wyznaczył rozprawy, ani nie rozpoznał sprawy w tym zakresie. Nadto, uwzględnił kompetencje orzecznicze a jednocześnie i obowiązek sądu administracyjnego do dokonywania prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa.
Przechodząc zatem do istoty sporu w analizowanej sprawie przypomnieć na wstępie trzeba, że w orzeczeniu z dnia 30 października 2018 r (opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. – Dz. U. z 2018 r. poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu, jaki obwiązywał w dniu zwolnienia skarżącej ze służby) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W związku z powyższym nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wspomnianego wyroku, należy redagować oraz dokonywać wykładni przepisów prawa zgodnie z tym orzeczeniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1102/21).
Zauważyć też należy ,że ustawodawca dostrzegając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego przedstawione w wyroku z dnia 30 października 2018 r., w sprawie o sygn. akt K 7/15, dokonał nowelizacji art. 115a ustawy o Policji na mocy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (nowelizacja weszła w życie z dniem 1 października 2020 r.). Znowelizowany przepis art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym."
Z treści przytoczonego przepisu wprost wynika, że art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu znowelizowanym od 1 października 2020 r. należy stosować do dwóch kategorii spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy , a mianowicie :
- po pierwsze, w stosunku do policjanta zwolnionego ze służby od 6 listopada 2018r.;
- po drugie , w odniesieniu do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r.
Jednocześnie, w przepisie przejściowym, tj. art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ustawodawca wprowadził zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji zastrzegając, że "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.".
Wobec tego z literalnego brzmienia przepisu art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej wynika ponad wszelką wątpliwość, że ustawodawca zdecydował się w odniesieniu do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres sprzed 6 listopada 2018 r. przyjąć zasady (w zakresie wysokości przelicznika) wynikające z ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym sprzed 6 listopada 2018 r., a które Trybunał Konstytucyjny w wskazanym powyżej wyroku z dnia 30 października 2018 r. uznał za sprzeczne z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
W badanej sprawie , powołując się na art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw , organ uznał, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop za 2017r. i proporcjonalną część roku 2018 r. należy obliczać według zasad obowiązujących przed dniem 6 listopada 2018 r., a więc według przelicznika, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. za niezgodny z Konstytucją. Wyliczony w ten sposób ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy został stronie wypłacony, a zatem w ocenie organu brak było podstaw do ponownego przeliczenia skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy , o co strona wnosiła w powołaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie aprobuje stanowiska zaprezentowanego przez organy orzekające w sprawie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to , że poczynione w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw zastrzeżenie ustawodawcy co do zasad stosowania art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu prowadzi w istocie do wtórnej niekonstytucyjności normy prawnej wyznaczającej wysokość współczynnika do wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (w wysokości 1/30).
W tym miejscu wskazać należy ,że zjawisko tzw. "wtórnej niekonstytucyjności" polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (zob. K. Kos, o pojęciu wtórnej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018. Nr 2 (42), s. 21). Jak przyjmuje się w doktrynie, derogacja trybunalska, znajdująca swoje umocowanie w Konstytucji RP, wyłącza ogólny reżim intertemporalny, obejmujący zmiany przepisów dokonywane przez ustawodawcę. Stwierdzenie niekonstytucyjności danego przepisu zamyka zawsze drogę do stosowania normy po dacie jej derogowania z powodu niekonstytucyjności. Oznacza to, że racjonalny ustawodawca tworząc przepisy przejściowe powinien je konstruować w taki sposób, aby uwzględnić skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Zdaniem Sądu, poprzez wprowadzenie art. 9 ust 1 ustawy nowelizującej ustawodawca de facto przepisem przejściowym próbuje ograniczyć zakres zastosowania wspomnianego wyżej orzeczenia trybunalskiego , a nadto, narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Z tej przyczyny, w sprawie należało odmówić stosowania art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w brzmieniu dotkniętym wtórną niekonstytucyjnością przepisu art. 115a ustawy o Policji oraz dokonać prokonstytucyjnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (w zakresie donoszącym się do wysokości współczynnika ekwiwalentu pieniężnego przysługującego policjantom i przyjąć, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 przepisu przejściowego zawartego w ustawie nowelizującej sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, że należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), którą uznano za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 7/15.
Innymi słowy, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy należy obliczać według zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Wskazując na powyższe Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że na mocy art. 190 Konstytucji RP, nie tylko Sądy, ale także organy administracji publicznej powinny dokonywać – zgodnie z Konstytucją RP - wykładni art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. Przeciwne rozumienie art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw prowadzi do stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego. Takie stanowisko – w ocenie Sądu - narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Analogiczne stanowisko do zajętego przez Sąd w kontrolowanej sprawie wyrażane jest orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych : we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2022r., sygn. akt IV SA/Wr 282/22 , z dnia 24 listopada 2022r. , sygn. akt IV SA/Wr 282/22 oraz w Warszawie z dnia 1 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1118/23, z dnia 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 958/21; z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1102/21 oraz– wszystkie wyroki dostępne na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jedynie dla porządku odnotować trzeba , że w uzasadnieniu do projektu do ustawy nowelizującej wskazano, iż projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt 7/15.
Reasumując powyższe rozważania ,stwierdzić należy ,że poprzez odmowę wypłacenia skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oba organy orzekające w sprawie naruszyły wskazane w skardze przepisy art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji oraz art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ustawy nowelizującej poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, co obligowało sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).
Przy czym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę, że wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres sprzed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obwiązującym przed 6 listopada 2018 r., ale w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Nadto również, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu będzie wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Rzeczą organu będzie następnie ponowne ustalenie wysokości przysługującego skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy (wypoczynkowy i dodatkowy), według podanych wyżej zasad i określenie różnicy pomiędzy kwotą wymaganą a już wypłaconą.
Na marginesie sprawy należy uzupełniająco dodać, że przeszkody do obliczenia i wypłacenia różnicy między kwotą należną, a kwotą wypłaconą stronie skarżącej z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, nie stanowi art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd w tym zakresie podziela wyrażane w tym zakresie stanowisko sądów administracyjnych, że nie można przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno-technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Takie działania organów Policji godziłyby w konstytucyjną zasadę państwa prawa i wywodzoną z niej zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 205/21).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło