IV SA/Wr 682/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wskazanej treści postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 3 marca 2016 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym z dnia 10 lutego 2016 r. oddalającego skargę w całości i wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem referendarz sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z uwagi na to, że nie został on w wyznaczonym terminie złożony na urzędowym formularzu. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2016 r. wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika i możliwością złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Następnie skarżący złożył na urzędowym formularzu, nadanym w urzędzie pocztowym dnia 19 kwietnia 2016 r. kolejny wniosek o przyznanie pomocy prawnej, w zakresie obejmującym ustanowienie "radcy prawnego zgodnie z wymogiem ustawowym". I wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiocie zaskarżenia wskazał wyrok Sądu z dnia 10 lutego 2016 r. Wniosek ten został zarejestrowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego wyłącznie niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 682/15, mimo iż skarżący wskazał w nim również dwie inne sprawy o sygnaturach IV SA/Wr 722/15 i IV SA/Wr 506/15. W tych dwóch pozostałych sprawach pismem referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2016 r. wezwano bowiem skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na odrębnych formularzach. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Dorosły syn nie otrzymuje dochodów i nie posiada konta bankowego i nie składał zeznania podatkowego. Skarżący natomiast otrzymuje dochód z tytułu zasiłku przedemerytalnego w wysokości [...] zł netto, gdyż 25 % jest zajęte przez komornika. Jego sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Jest przewlekle chory, był operowany i wielokrotnie hospitalizowany. Żona otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł netto. Łączny dochód małżonków wynosi [...] zł. Konto bankowe ma zajęte przez komornika i korzysta z rachunku żony. Wydatki związane z utrzymaniem obejmują: czynsz 400,24 zł, prąd 170 zł, leczenie 116,96 zł, gaz 1160 zł, telefon 30 zł. Nie kupują ubrań. Ponosi koszty leczenia w zależności od możliwości wynikających z kosztów utrzymania. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania. Nie posiada oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Syn jest współwłaścicielem mieszkania i posiada nieruchomość rolną. Samochód osobowy rok produkcji [...] został zajęty przez komornika. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze wysokość dochodu skarżącego i jego żony, brak dochodu u syna oraz zajęcie komornicze i wykazane wydatki przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w I sentencji. Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.