IV SA/Wr 682/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. Z. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek Z. Z. z dnia 3 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wskazanej treści postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek z dnia 3 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu tego zarządzenia referendarz sądowy wskazał, że skarżący pismem z dnia 3 marca 2016 r. złożył m. in. wniosek o udzielenie pomocy prawnej w osobie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku zgodnie z wymogiem ustawowym. Dodał, że jego sytuacja rodzinna jest znana Sądowi z urzędu. W związku z powyższym wnioskiem pismem referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. wezwano skarżącego do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu PPF (wraz z dokumentami źródłowymi) w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej powyższe pismo referendarza sądowego wraz z urzędowym formularzem oraz koperty zawierającej opisaną przesyłkę wynika, że przesyłka ta była awizowana po raz pierwszy w dniu 14 marca 2016 r., a po raz drugi w dniu 22 marca 2016 r. Zwrot niepodjętej w terminie przesyłki nastąpił w dniu 30 marca 2016 r., a w dniu 5 kwietnia 2016 r. niepodjęta przesyłka wpłynęła do Sądu. Skarżący nie nadesłał wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Referendarz sądowy pozostawił powyższy wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm; dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Referendarz dodał, że wymóg złożenia wniosku na urzędowym formularzu wynika z treści art. 252 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Referendarz wskazał ponadto, że stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 tego przepisu). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 tego przepisu). W myśl § 4 tego przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Referendarz stwierdził, że z adnotacji znajdującej się na kopercie zawierającej przesyłkę z wezwaniem do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz potwierdzenia odbioru wynika, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 73 § 1-3 p.p.s.a., gdyż w dniu 14 marca 2016 r. przesyłkę awizowano po raz pierwszy, a zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki we wskazanej placówce pocztowej, pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Zaś dnia 22 marca 2016 r. przesyłkę awizowano powtórnie. Referendarz przyjął, że skoro strona skarżąca, pomimo dwukrotnego awiza, nie podjęła przesyłki w terminie wskazanym w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. to w niniejszej sprawie zachodzi fikcja doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., co oznacza, iż skutek doręczenia nastąpił, we wtorek 29 marca 2016 r.. Ostatni dzień czternastodniowego terminu upływał bowiem w dzień ustawowo wolny od pracy, tj. w poniedziałek 28 marca 2106 r., czyli drugi dzień Wielkiej Nocy i został przedłużony o jeden dzień, czyli do wspomnianego wtorku 29 marca 2016 r., co wynika z treści art. 83 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W tej sytuacji w ocenie referendarza siedmiodniowy termin do złożenia na wymaganym urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego upłynął bezskutecznie we wtorek 5 kwietnia 2016 r., co skutkuje pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania - na podstawie art. 257 p.p.s.a.. Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, w którym podał, że w dniu 29 marca 2106 r. nie odebrał przesyłek dlatego, że poczta ich nie awizowała. Nie było awiza w jego skrzynce pocztowej. Dnia 29 marca 2106 r. odebrał przesyłkę z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w jego ocenie przez pomyłkę nie wydano mu trzech przesyłek. Na marginesie dodał, że wysłał do Sądu pismo z prośbą o przesłanie tych przesyłek. Wbrew twierdzeniom referendarza sądowego wniosek o pomoc prawną został złożony na urzędowym formularzu. Żaden przepis prawa nie nakazuje składać tego wniosku kilkanaście razy, co jest sprzeczne z logiką i zdrowym rozsądkiem. Jego sytuacja rodzinna jest znana Sądowi z urzędu, a fakty znane Sądowi z urzędu nie wymagają dowodu. Takim dowodem stwierdzającym sytuację materialną jest urzędowy formularz. Z treści art. 228 § 2 kpc i art. 106 § 4 p.p.s.a. wynika, że fakty powszechnie znane Sąd bierze pod uwagę nawet bez powoływania się na nie przez strony. Istotne według skarżącego jest to, że utrzymuje się z zasiłku przedemerytalnego, pomniejszonego o 25% z tytułu potrąceń komorniczych i dlatego nie stać go na przesłanie załączników. Referendarz sądowy znając te fakty odbiera mu prawo do sądu. Natomiast, jeżeli Sąd na podstawie znanych mu faktów z urzędu przyznawał mu prawo pomocy to powoływanie się na zapis art. 170 jest jak najbardziej zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Stosowanie zaś do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 tego przepisu). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 tego przepisu). W myśl § 4 tego przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem zarządzenie referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu jest prawidłowe. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej pismo referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. wzywające do złożenia powyższego wniosku na urzędowym formularzem, do którego załączony został wymagany formularz oraz koperty zawierającej opisaną przesyłkę wynika, bowiem że przesyłka ta była awizowana po raz pierwszy w dniu 14 marca 2016 r., a po raz drugi w dniu 22 marca 2016 r. Zwrot niepodjętej w terminie przesyłki nastąpił w dniu 30 marca 2016 r., a w dniu 5 kwietnia 2016 r. niepodjęta przesyłka wpłynęła do Sądu. Wspomniana przesyłka znajdowała się więc w urzędzie pocztowym 15 dni. Skarżący w wyznaczonym terminie nie nadesłał wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Wobec powyższego referendarz sądowy słusznie zatem przyjął, że skoro strona skarżąca, pomimo dwukrotnego awiza, nie podjęła przesyłki w terminie wskazanym w powołanym wyżej art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a., to w niniejszej sprawie zachodzi fikcja doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., co oznacza, iż skutek doręczenia nastąpił, we wtorek 29 marca 2016 r. Ostatni dzień czternastodniowego terminu upływał bowiem w dzień ustawowo wolny od pracy, tj. w poniedziałek 28 marca 2106 r., czyli drugi dzień Wielkiej Nocy i został przedłużony o jeden dzień, czyli do wspomnianego wtorku 29 marca 2016 r., co wynika z treści art. 83 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Siedmiodniowy termin do złożenia na wymaganym urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego upłynął zatem bezskutecznie we wtorek 5 kwietnia 2016 r., co skutkuje pozostawieniem tego wniosku bez rozpoznania - na podstawie art. 257 p.p.s.a. W tej sytuacji podniesione w sprzeciwie argumenty dotyczące braku awiza w skrzynce pocztowej skarżącego nie mogą zmienić przedstawionej wyżej oceny, iż opisana przesyłka był awizowana dwa razy, tj. dnia 14 i 22 marca 2016 r. Bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostaje również argument, że trzy przesyłki listowe, w tym przesyłka dotycząca rozpoznawanej sprawy, nie zostały wydane skarżącemu wskutek pomyłki poczty. Bez wpływ na ocenę, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu zawarty w piśmie z dnia 3 marca 2016 r. nie został złożony na urzędowym formularzu pozostaje, złożenie przez skarżącego na urzędowym formularzu, nadanym w urzędzie pocztowym 19 kwietnia 2016 r., drugiego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ten drugi wniosek został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016 r. przyznającym prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i umarzającym postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, że w niniejszej sprawie sądowej skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy wskutek złożenia drugiego wniosku. Ponadto wspomniany drugi wniosek, nadany w urzędzie pocztowym 19 kwietnia 2016 r., został złożony po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia na urzędowym formularzu pierwszego wniosku, zawartego w piśmie z dnia 3 marca 2106 r. , który zakończył bieg w dniu 5 kwietnia 2016 r. Wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu nie uchyla również argument, iż sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego znana jest Sądowi z urzędu. Z tych względów Sąd utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a.., orzekł jak w sentencji.