IV SA/Wr 683/04
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-07-25
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za czynności inne niż sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej wniesienia, a także za udział w postępowaniu zażaleniowym, jeśli nie brał w nim czynnego udziału?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności związane z postępowaniem przed sądem drugiej instancji, które obejmują sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej wniesienia, a także udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Czynności takie jak badanie akt sprawy czy korespondencja ze stroną nie stanowią podstawy do przyznania wynagrodzenia. Ponadto, jeśli adwokat nie brał czynnego udziału w postępowaniu zażaleniowym, nie przysługuje mu wynagrodzenie za ten etap postępowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał wniosek adwokata ustanowionego z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pomoc ta została udzielona w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą zasiłku rodzinnego. Sąd oddalił pierwotną skargę, a następnie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Adwokat został ustanowiony z urzędu, jednak skarżąca utrudniała mu działanie, a następnie wniosła zażalenie na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia. Adwokat ostatecznie wniósł o zwolnienie z obowiązków i przyznanie kosztów za podjęte czynności, wskazując na konieczność zbadania akt i korespondencję ze stroną.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania adwokatowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska -referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu E. Ś. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do szkoły postanawia: odmówić przyznania adwokatowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Wyrokiem z dnia 13 września 2005 r. Sąd oddalił skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do szkoły.
Postanowieniem z dnia 7 października 2005 r. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia powyższego wyroku.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 10 kwietnia 2006 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. ustanowiła pełnomocnika z urzędu adwokata E. Ś.
Pismem z dnia [...] pełnomocnik poinformowała, że ocena istnienia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie może być przedstawiona oraz że skarżąca w piśmie z dnia [...] wniosła zażalenie na postanowienie Sądu odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku, którego rozpoznanie ma istotne znaczenie dla oceny istnienia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem Sądu z dnia [...] zażalenie to zostało odrzucone przez Sąd.
Z kolei pismem z dnia [...] pełnomocnik poinformowała, że wnosi o zwolnienie jej z obowiązków związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej, gdyż pisma kierowane do skarżącej o udzielenie pełnomocnictwa okazały się bezskuteczne. Ponadto postawa skarżącej jednoznacznie świadczy o braku zainteresowania z jej strony realizacją przyznanego jej prawa pomocy, ponieważ pismem z dnia [...] oświadczyła, że pełnomocnik nie ma prawa przeglądać jej akt i podejmować czynności.
W piśmie tym wniosła również o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej polegającej na podjęciu następujących czynności: korespondencja ze skarżącą w celu uzyskania pełnomocnictwa, zbadanie akt sprawy, z których wynika, iż znajduje się w nich nierozpoznane zażalenie wniesione przez skarżącą na wspomniane postanowienie Sądu z dnia 7 października 2005 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku. Podniosła, że w tym celu skierowała do Sądu pismo informujące o konieczności rozpoznania wniesionego zażalenia, gdyż ma ono znaczenie dla oceny istnienia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Następnie pismem z dnia [...] adwokat wniosła o rozpoznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu i oświadczyła, że koszty nie zostały zapłacone w całości ani w części.
Pismem referendarza sądowego z dnia 18 czerwca 2008 r. poinformowano adwokata, że za udział w postępowaniu przed sądem II instancji adwokatowi przysługuje wynagrodzenie za czynności obejmujące sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, natomiast z akt sprawy nie wynika aby została sporządzona i wniesiona skarga kasacyjna albo aby została sporządzona opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Pismo to zostało doręczone osobie uprawnionej do odbioru przesyłki w dniu [...]
Z treści art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy w szczególności wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków (art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują :
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz
2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata.
Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu został wyznaczony w postępowaniu przed Sądem II instancji. Z kolei w myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia za udział w postępowaniu przed sądem II instancji adwokatowi przysługuje wynagrodzenie za czynności obejmujące sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik nie sporządził skargi kasacyjnej ani opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ani też nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ponadto pismem z dnia [...] pełnomocnik poinformowała, że nie może przedstawić oceny istnienia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 2 lit "d" stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnymi w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym 120 zł. W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu nie brał udziału w postępowaniu zażaleniowym, ponieważ postępowanie to zostało wszczęte zażaleniem wniesionym osobiście przez skarżącą pismem z dnia [...] na postanowienie Sądu z dnia 7 października 2005 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Pisma pełnomocnika z urzędu z dni [...] informujące jedynie o nierozpoznanym przez Sąd zażaleniu wniesionym przez skarżącą nie oznaczają zatem, iż pełnomocnik z urzędu brał czynny udział w postępowaniu zażaleniowym.
Ponadto pozostałe czynności pełnomocnika z urzędu tj. zbadanie akt sprawy, korespondencja ze skarżącą nie stanowią czynności za które przysługuje adwokatowi wynagrodzenie.
W świetle powyższego brak jest podstaw prawnych aby zasądzić na rzecz adwokata z urzędu zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Z tych względów, na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i "d" rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło