IV SA/Wr 686/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-12-08

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, sprawująca całodobową opiekę nad chorą i niepełnosprawną matką, uzyskująca niskie świadczenie z tytułu opieki oraz emeryturę matki, przy znacznym obciążeniu wydatkami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, ponieważ nie pozostaje w zatrudnieniu, opiekuje się chorą i niepełnosprawną matką, z tytułu czego uzyskuje niskie świadczenie, a wysokość emerytury matki i wykazane wydatki związane z utrzymaniem oraz brak majątku wskazują na niemożność poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała na trudną sytuację finansową wynikającą z konieczności całodobowej opieki nad chorą i niepełnosprawną matką, niskie dochody (zasiłek dla opiekuna, emerytura matki) oraz wysokie wydatki związane z utrzymaniem. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. W. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza skarżąca podała że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką, która ma [..] lat, co potwierdza wywiad środowiskowy z dnia [...] znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Podała, że sprawuje całodobową opiekę nad starszą, schorowaną, niesamodzielną, niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, co także potwierdza wspomniany wywiad. Jej obecność w Sądzie w dniu rozprawy uzależniona jest od możliwości zapewnienia opieki matce. Znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie uregulować kosztów sądowych i opłacić honorarium prawnika, którego pomoc jest konieczna z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i nieznajomość przepisów prawa. W rubryce obejmującej dochody podała, że otrzymuje zasiłek dla opiekuna w kwocie [...] zł, a matka pobiera emeryturę w wysokości [...] zł. Wysokość tych dochodów potwierdza także powyższy wywiad środowiskowy. W rubryce obejmującej zobowiązania i stałe wydatki podała, że wynoszą one: opłaty mieszkaniowe i nieczystości 169,44 zł, woda 88 zł, gaz 244 zł, prąd 59 zł, Internet 39 zł, wypożyczenie łózka 40 zł, karta kredytowa 125 zł, konsultacje lekarskie 50 zł, leki 53 zł, [...] 203 zł, a dopłata do refundowanych [...] 21 zł, telefon 30 zł, inne wydatki mieszkaniowe 30 zł, a pozostałe wydatki obejmujące żywność, środki czystości, chemię gospodarczą, zakupy w aptece, zakup koniecznej odzieży, obuwia, opłaty bankowe za prowadzenie konta 744,22 zł. Wskazała, że posiada mieszkanie i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności. Matka nie posiada żadnego majątku. Dane te potwierdza powyższy wywiad środowiskowy. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca nie pozostaje w zatrudnieniu, ponieważ opiekuje się chorą i niepełnosprawną matką i z tytułu tej opieki uzyskuje niskie świadczenie oraz mając na względzie wysokość emerytury matki i wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z tych względów w pkt I sentencji przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło