IV SA/Wr 687/13

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku F. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. P. i A. P. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [..], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi uiścił wpis sądowy w wysokości 100 zł. Po wydaniu przez Sąd w dniu 26 listopada 2013 r. postanowienia odrzucającego skargę brata skarżącego - skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniósł, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i dorosłym synem. Skarżący otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł, a jego żona w kwocie [...] zł, co stanowi łącznie kwotę [..] zł. Roczny dochód skarżącego z tytułu emerytury wyniósł [...]zł, a jego żony [...] zł. Wskazał, że syn jest osobą bezrobotną. Znaczną część dochodów przeznaczają na utrzymanie mieszkania (czynsz ponad 700 zł + media). Wraz z żoną ponoszą spore wydatki związane z ich złym stanem zdrowia. W 2012 r. przeznaczył na zakup leków kwotę 1177,17 zł. Podał, że jest osobą niepełnosprawną. Wskazał, że posiadają oszczędności w wysokości [...] zł oraz mieszkanie o powierzchni 68,26 m2 i nie posiadają innych nieruchomości. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2013 r. wezwano skarżącego do nadesłania – terminie siedmiu dni - dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, tj. dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych wnioskodawcy i małżonka za ostatnie trzy miesiące, dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, raty kredytów i pożyczek), zeznania podatkowego za 2012 r., zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że syn jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna oraz wyjaśnienia w jakim celu i w jakiej wysokości zaciągnął kredyt ze wskazaniem aktualnej raty tego kredytu wraz z dowodami potwierdzającymi wysokość spłacanej raty lub harmonogram spłat tych rat. W wezwaniu tym wskazano również, że w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu do jego złożenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało odebrane przez skarżącego w dniu [...] Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Skarżący bowiem mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i bezrobotnym synem, przy czym małżonkowie posiadają stałe źródło dochodu z tytułu świadczeń emerytalnych, tj. skarżący w kwocie [...] zł, a żona w wysokości [...] zł. Wspólny dochód małżonków wynosi zatem [...] zł miesięcznie. Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób z którymi wnioskodawca (skarżący) zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, w tym również obowiązek pomocy finansowej w zakresie spraw sądowych prowadzonych przez jednego z nich. Wysokość dochodu małżonków pozwala na poniesienie kosztów sądowych przez skarżącego, tj. ewentualnych przyszłych kosztów sądowych np. wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, zażalenia 100 zł, które zresztą wystąpią sukcesywnie, w pewnych odstępach czasu, co nie spowoduje znacznego uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny skarżącego. W tej sytuacji podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż jego dorosły syn jest osobą bezrobotną nie zmienia oceny, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jego rodziny. Również przedstawiona przez skarżącego wysokość wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Ponadto skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających wysokość tych wydatków ani też żadnych innych dokumentów wymienionych w powyższym wezwaniu referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2013 r., co uprawniało do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wyłącznie na podstawie danych zawartych w formularzu. Powyższe pozwala przyjąć, że skarżący uchyla się od przedstawienia wspomnianych dokumentów. Dodać trzeba, iż nie nadesłał również dokumentów potwierdzających wysokość wydatków związanych z leczeniem, wymienionych w zarządzeniu (wezwaniu) referendarza sądowego, ani też wyjaśnień w jakim celu i w jakiej wysokości zaciągnął kredyt ze wskazaniem aktualnej raty tego kredytu wraz z dowodami potwierdzającymi wysokość spłacanej raty lub harmonogram spłat tych rat. Oświadczenie zawarte w formularzu, że wydatki związane z leczeniem wyniosły w 2012 r. 1177,17 zł nie usuwa tego braku. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.