IV SA/Wr 688/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-01-10
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i wysokość ponoszonych wydatków, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak przedstawienia wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację materialną i wysokość wydatków, mimo wezwania sądu, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku i prowadzi do jego oddalenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Wskazał, że otrzymuje emeryturę, a jego żona również, co stanowi wspólny dochód. Podniósł również, że ponosi znaczne wydatki związane ze stanem zdrowia. Sąd wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i wysokość wydatków, jednak skarżący nie zastosował się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. P. i A. P. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi uiścił wpis sądowy w wysokości 100 zł.
Po wydaniu przez Sąd w dniu 26 listopada 2013 r. postanowienia odrzucającego skargę brata skarżącego - skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniósł, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł, a jego żona w kwocie [...] zł, co stanowi łącznie kwotę [...] zł. Wskazał, że wraz z żoną ponoszą spore wydatki związane z ich złym stanem zdrowia. Podał, że posiadają dom o powierzchni 160 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni [..] ha.
Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2013 r. wezwano skarżącego do nadesłania – terminie siedmiu dni - dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, tj. dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych wnioskodawcy i małżonka za ostatnie trzy miesiące, dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, raty kredytów i pożyczek), zeznania podatkowego za 2012 r. W wezwaniu tym wskazano również, że w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu do jego złożenia.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało odebrane przez skarżącego w dniu [...]r.
Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.
Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Skarżący bowiem mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, przy czym małżonkowie posiadają stałe źródło dochodu z tytułu świadczeń emerytalnych, tj. skarżący w kwocie [...] zł, a żona w wysokości [...] zł. Wspólny dochód małżonków wynosi zatem [...] zł miesięcznie.
Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób z którymi wnioskodawca (skarżący) zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, w tym również obowiązek pomocy finansowej w zakresie spraw sądowych prowadzonych przez jednego z nich. Wysokość dochodu małżonków pozwala na poniesienie kosztów sądowych przez skarżącego, tj. ewentualnych przyszłych kosztów sądowych np. wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, zażalenia 100 zł, które zresztą wystąpią sukcesywnie, w pewnych odstępach czasu, co nie spowoduje znacznego uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny skarżącego.
Ponadto skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w powyższym wezwaniu referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2013 r., w tym dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem ani też nie określił ich wysokości, co uprawniało do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wyłącznie na podstawie danych zawartych w formularzu.
Powyższe pozwala przyjąć, że skarżący uchyla się od przedstawienia wspomnianych dokumentów.
Dodać trzeba, iż nie nadesłał również dokumentów potwierdzających wysokość wydatków związanych z leczeniem, wymienionych w zarządzeniu referendarza sądowego. Oświadczenie zawarte w formularzu, że ponosi spore wydatki z tego tytułu nie usuwa tego braku. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło