IV SA/Wr 69/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. uznała G. K. za zdolnego do czynnej służby wojskowej przyznając mu kat. "A". Komisja rozpoznając u poborowego całoroczny alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa i spojówek, nie upośledzający sprawności ustroju, powołała się na przepis §30 pkt 1, zał. Nr 2 do w/w rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004 r., zwanego dalej zał. do rozporządzenia. W uzasadnieniu wskazano, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznanie nie stanowi przeciwwskazania do odbycia czynnej służby wojskowej. W złożonym odwołaniu G. K. zakwestionował wydane orzeczenie. Zarzucił, że TWKL we W. nie uwzględniła zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza specjalistę, który rozpoznał u niego astmę alergiczną. Stając przed TWKL we W. był już w trakcie leczenia i stan jego zdrowia poprawił się, co mogło mieć wpływ na wydane orzeczenie. Komisja nie wzięła także pod uwagę, zdaniem odwołującego się, faktu jego pobytu, jako dziecko w wieku 13 lat, w szpitalu, gdzie wówczas stwierdzono u niego początki astmy. Podał, że miał wypadek samochodowy, i choć obecne zdjęcie Rtg nie wykazuje zmian anatomicznych, ciągle odczuwa ból w kolanie. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 29 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205.) oraz §3 ust. 7, §4 ust. 8, §9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz §22 ust.1 i 2, §23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazano, iż w świetle zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz przeprowadzonego ponownego badania lekarskiego specjalistycznego pulmonologiczno - alergologicznego ( w tym spirometrycznego) nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem organu odwoławczego w świetle zgromadzonych dokumentów oraz dwukrotnie przeprowadzonego badania lekarskiego specjalistycznego pulmonologiczno - alergologicznego oraz badania spirometrycznego nie wynika, aby aktualnie były stwierdzane zaburzenia ze strony układu oddechowego, którego rodzaj i stopień nasilenia upośledzałyby sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. W tej sytuacji, zdaniem RWKL we W. , stwierdzone schorzenie mieszczące się w zakresie pojęciowym §30 pkt 1 zał. do rozporządzenia, w grupie I osób badanych kwalifikuje do kategorii "A" zdolności do czynnej służby wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu G. K. podniósł, że cierpi na astmę oskrzelową na tle alergicznym (atopową). Przeprowadzone testy alergiczne potwierdzają uczulenie na wiele alergenów m.in. kurz, roztocza, pierze, pyłki roślin. Karta pobytu w szpitalu potwierdza występowanie ostrych stanów z silną dusznością. Przedstawione przez skarżącego zaświadczenia lekarskie potwierdzają występowanie wymienionego schorzenia. Skarżący zaznaczył, że aktualny brak zaburzeń ze strony układu oddechowego jest wynikiem korzystnego działania przyjmowanych leków i odpowiedniej profilaktyki. Nie wiadomo jak będzie się czuł w przyszłości, gdyż astma jest schorzeniem o różnym nasileniu. Skarżący zwrócił uwagę na swój uraz powypadkowy stawu kolanowego. Przyznał, że nie posiada żadnych zaświadczeń lekarskich w tym zakresie, ale odczuwa ból w kolanie. Jednocześnie skarżący dołączył do skargi dokumentację lekarską. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak w decyzji ostatecznej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia zaburzeń ze strony narządu ruchu, stwierdzono że w zgromadzonej dokumentacji, w tym również dostarczonej przez skarżącego, brak jest danych o przebytym urazie lub upośledzeniu funkcji stawu kolanowego, z powodu którego skarżący pozostawałby w leczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 2 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według §14 tego rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w §6. Z przepisu §17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie. Przepis art. 107 §3 kpa zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z cytowanych przepisów wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). W niniejszej sprawie zarówno orzeczenie wydane przez organ I instancji, jak i orzeczenie wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji, sprowadza się do wskazania jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiedniego paragrafu załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenia o zaliczeniu poborowego do kategorii zdolności do służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym powyżej wymogom przepisu art. 107§ 3 k.p.a. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNP 1995, nr 7, poz. 82, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98, niepubl.). Należy w dalszym ciągu rozważań powołać treść przepisu art. 75 §1 kpa, według którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Reguła w nim wyrażona nie została wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 21, poz. 205 ze zm.), w której cytowane rozporządzenie znalazło swoją podstawę. Nie wyłączyła również stosowania przepisów art. 7 kpa i art. 77 §1 kpa zobowiązujących do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności danej sprawy. To oznacza, że gdy skarżący przedstawił dokumentację lekarską swego leczenia powinna być ona traktowana jako dowód w sprawie i poddana należytej ocenie (art. 80 kpa). Cytowane rozporządzenie w §30 pkt 1 wymienia przewlekłe alergiczne nieżyty górnych dróg oddechowych nieznacznie upośledzające sprawność ustroju jako kwalifikujące do kategorii zdrowia "A". Skarżący natomiast przedstawił dokumentację medyczną, z której wynika, że cierpi na astmę oskrzelową. Zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza z Wojewódzkiego Zespołu Specjalistycznej Opieki Medycznej Poradni Alergologicznej we W. z dnia [...] r. prof. dr hab. M. W. stwierdza u skarżącego astmę oskrzelową atopową, objawy pyłkownicy i całorocznego alergicznego nieżytu nosa od dzieciństwa, wynik testów skórnych jest dodatni (na roztocze kurzu domowego, pyłki drzew). Podobną diagnozę zawarto w zaświadczeniu o stanie zdrowia z dnia [...] r. Przepis §35 zał. do rozporządzenia wyróżnia w pkt 6 astmę oskrzelową sporadyczną (epizodyczną) kwalifikującą do kategorii zdrowia "A" lub "D"; w pkt 7 astmę oskrzelową przewlekłą łagodną kwalifikującą do kategorii zdrowia "D"; w pkt 8 astmę oskrzelową przewlekłą umiarkowaną kwalifikującą do kategorii zdrowia "D" lub "E", oraz pkt 9 omawianego § 35 wyróżnia astmę oskrzelową przewlekłą ciężką kwalifikującą do kategorii zdrowia "E". W świetle powyższego ewentualne potwierdzenie lub jednoznaczne wykluczenie diagnozy lekarza leczącego skarżącego, iż cierpi on na astmę oskrzelową może mieć znaczący wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Z zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza z Leczniczo- Rehabilitacyjnego Ośrodka Medycyny Rodzinnej w S. z dnia [...] r. wynika, że skarżący leczy się w tej Poradni od urodzenia. Z dokumentacji lekarskiej wynika, że choruje na częste infekcje górnych dróg oddechowych. Również z dołączonej do skargi karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] r. wynika, że skarżący chorował wielokrotnie od 8 roku życia na infekcje górnych dróg oddechowych. Również ustalenia w tym zakresie mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił natomiast argumentację organu, że w zgromadzonej dokumentacji , w tym również dostarczonej przez skarżącego, brak jest danych o przebytym urazie lub upośledzeniu funkcji stawu kolanowego, z powodu którego skarżący pozostawałby w leczeniu. Powyższe sprawia, że zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie je poprzedzające, nie mogą się ostać. Podlegały one uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).