IV SA/Wr 69/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi K. K., na działalność Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej we W. w przedmiocie naruszenia zasad udzielania odpowiedzi na pismo stron postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 12 lutego 2016 r. K. K. (zwana dalej stroną lub skarżącą) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na działalność Wicedziekana Okręgowej Rady Adwokackiej we W. polegającą na bezpodstawnym i niezgodnym z prawem rozpoznaniu jej wniosku z dnia 10 lutego 2016 r. i w konsekwencji odmowie świadczenia usługi prawniczej. Skarżąca podkreślił, że ORA we W. nie odpowiedziała na jej pismo zgodnie z ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej k.p.a.), znajdującą zastosowanie w sprawie. Zdaniem strony organ samorządu zawodowego winien był udzielić jej wyczerpującej odpowiedzi w sprawie wyznaczenia adwokata z urzędu do czynności takich jak "(...) wniosek u umorzenie, apelacja, zażalenie (...)". Do skargi strona dołączyła kopię pisma z dnia 10 lutego 2016 r., skierowanego do Dziekana ORA we W., w którym domaga się, aby "(...) wyznaczony adwokat za opłatą po wykonaniu czynności pozytywnego rozpatrzenia wniosku wpłynął na SSR P. (...)", która – jak informuje skarżąca – nie wydała postanowień w sprawach: umorzenia postępowania sądowego, apelacji i zażalenia. Okręgowa Rada Adwokacka we W., reprezentowana przez jej wicedziekana, pismem z dnia 10 lutego 2016 r. poinformowała skarżącą, że jej wniosek nie znajduje podstaw prawnych i – w świetle wyrażonego w nim żądania – jest niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów praw, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W badanej sprawie skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego na działalność Wicedziekana ORA we W. polegającą – w jej ocenie – na niewłaściwym i niezgodnym z k.p.a. rozpatrzeniem podania z dnia 10 lutego 2016 r. Żądanie skarżącej, jak wynika z treści skargi i dołączonych do niej załączników, dotyczy potrzeby uzyskania pomocy prawnej w ramach toczącego się względnie zakończonego już postępowania przed Sądem Rejonowym w Ś. o sygnaturze akt [...], którego przedmiotu bliżej jednak nie określa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Stosownie natomiast do treści art. 21 ust. 3 powołanej ustawy, adwokat świadczy pomoc prawną z urzędu w okręgu sądu rejonowego, w którym wyznaczył swoją siedzibę zawodową. Wyznaczenie adwokata z urzędu w sprawie zainicjowanej przed sądem powszechnym nie odbywa się jednakże według zasad uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego, czy też w ustawie – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasady ustanawiania pełnomocnika z urzędu regulują bowiem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm., zwanej dalej k.p.c.). W myśl art. 117 § 4 zd. 1 k.p.c., wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Zatem skoro skarżąca domaga się ustanowienia adwokata z urzędu w ramach toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w Ś., powinna wystąpić ze stosownym wnioskiem do tego właśnie sądu. Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że żaden przepis ustawy procesowej nie przewiduje możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie zawisłej bądź zakończonej przed sądem powszechnym i to zarówno w odniesieniu do podejmowanych czynności jak i ewentualnej bezczynności lub przewlekłości postępowania w tym zakresie. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji, mieszczące się w przywołanym na wstępie katalogu wynikającym z art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.