IV SA/Wr 708/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-06-11
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska - Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest dopuszczalny, gdy pierwotny wniosek został uwzględniony, a pełnomocnik podjął już czynności procesowe, w tym sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie kolejnego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uznając go za bezprzedmiotowy. Skoro prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem, a wyznaczony pełnomocnik podjął czynności procesowe, w tym sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, kolejny wniosek nie może być uwzględniony. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika nie stanowi podstawy do wyznaczenia kolejnego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, kwestionując działania dotychczasowego pełnomocnika. Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie tego wniosku.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
D. S., dalej skarżąca, wniosła w niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.
Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 708/12 skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Pismem z dnia 23 listopada 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła adwokat E. S. pełnomocnikiem z urzędu skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 708/12 oddalił skargę skarżącej w niniejszej sprawie (pkt I sentencji) i przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym w I instancji (pkt II sentencji).
Wyznaczona adwokat pismem z dnia 21 kwietnia 2013 r. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie (k-77). Opinia ta została wysłana skarżącej.
Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 25 kwietnia 2013 r. złożyła kolejny wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawiła swoją sytuacją materialną i rodzinną oraz podniosła, że powyższy wyrok Sądu powinien zostać zaskarżony skargą kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. wydanym w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 708/12 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie znalazł podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu i poinformował ją, aby złożyła wniosek o przyznanie pomocy prawnej z urzędu do jej sporządzenia, co też skarżąca uczyniła. Podniosła, że termin złożenia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 8 maja 2013 r., natomiast w dniu 23 kwietnia 2013 r. otrzymała informację od pełnomocnika o odmowie jej sporządzenia. Dodała, że stanowisko to zostało podjęte przez pełnomocnika bez porozumienia ze skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt. 1 i 2 tego przepisu. Postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Ponieważ, jak wynika z akt sprawy, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego został wniesiony w ustawowym terminie, Sąd jest zobligowany do dokonania oceny sprawy w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Przepis art. 243 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 708/12 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła w niniejszej sprawie dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata E. S. Wyznaczona adwokat podjęła czynności związane z udzieleniem pomocy prawnej, ponieważ pismem z dnia 21 kwietnia 2013 r. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Powyższe oznacza, że skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony adwokat udzielił pomocy prawnej. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej mieści się w zakresie czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 26/10, lex nr 663543).
Dodać należy, iż w przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej - art. 28 ust. 1 zdanie drugie - ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t. j. Dz. U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.).
Przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zostało w toku postępowania cofnięte, zatem skarżąca nadal reprezentowana jest przez wyznaczonego w sprawie pełnomocnika z urzędu. Złożenie kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w tym zakresie nie uchyla skutków prawomocności rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2012 r.
Zważyć należy, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnia jej oczekiwań, tj. zdaniem strony nie wykonuje należycie swoich obowiązków. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia przez referendarza sądowego bądź Sąd. Nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącą nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Skoro skarżącej postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, kolejny wniosek z dnia 25 kwietnia 2013 r. o ustanowienie przez wojewódzki sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu jest bezprzedmiotowy.
Natomiast w zakresie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, iż skarżąca jest zwolniona z obowiązku ich ponoszenia na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" p.p.s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło