IV SA/Wr 710/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-29
Skład orzekający: Sędzia NSA - Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił dowody i uzasadnił decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich, uwzględniając wcześniejsze postępowanie w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu, uznając, że zostały wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie uzasadnił należycie faktycznie i prawnie swojej decyzji, nie odniósł się do wszystkich dowodów i twierdzeń strony, a także nie wyjaśnił kwestii wcześniejszego postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich.Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w "Małym Sabotażu" i "Bojowych Szkołach" w okresie II wojny światowej oraz jako łącznik w Powstaniu Warszawskim. Organ I instancji odmówił przyznania uprawnień, uznając, że strona nie przedstawiła wystarczających dowodów. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, kwestionując wiek skarżącego w okresie działalności i wskazując na wcześniejszą odmowę przyznania uprawnień przez ZBoWiD. Skarżący w skardze podtrzymał swoje stanowisko, kwestionując ustalenia organu dotyczące wieku i zarzucając nieprawidłowe rozpatrzenie sprawy w kontekście wcześniejszych postępowań.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
IV SA/Wr 710/04 WYROK W IMIENIURZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jolanta Sikorska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2005 r. przy udziale — sprawy ze skargi K. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego K. M. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
IV SA/Wr 710/04
2
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], powołując się na przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odmówił przyznania K. M. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu wskazał, że strona wystąpiła o przyznanie uprawnień kombatanckich w oparciu o przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 wyżej powołanej ustawy z dnia 24.01.199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organ uznał, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów, że zachodzą w jej sprawie przesłanki z wyżej wskazanego przepisu prawa. Ponadto organ poinformował stronę, że z tytułu pobytu w obozie w P. nie przysługują uprawnienia wymienione w w/w ustawie o kombatantach.
W odwołaniu od tej decyzji odwołujący się wyjaśnił, że nie domagał się przyznania uprawnień z tytułu pobytu w obozie w P. lecz z tytułu działalności w okresie II wojny światowej w "Małym Sabotażu", do której to działalności ograniczył się jego udział w walce z okupantem. Dla udokumentowania owej działalności do wniosku dołączył podpisane przez ZBoWiD zeznania dwóch świadków. Dodał, że o ile działalność w "Małym Sabotażu" nie kwalifikuje do przyznania uprawnień kombatanckich, to jego wniosek jest bezpodstawny. W przeciwnym przypadku wnosi o wnikliwe rozpatrzenie sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy z dnia 24.01.199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. o odmowie przyznania K. M. uprawnień kombatanckich.
Rozpatrując sprawę ponownie w trybie odwoławczym organ podał, że odwołujący się podnosi, iż od [...]r. był łącznikiem w Zgrupowaniu Harcerskim "Bojowe Szkoły", na którą to okoliczność przedstawił oświadczenia dwóch świadków: Z. M. i J. P.. Organ zauważa, że do Zgrupowania Harcerskiego "Bojowe Szkoły" przyjmowano chłopców w wieku 15-17 lat. W BS- ach prowadzono szkolenie wojskowe i przygotowywano młodzież do służby w oddziałach rozpoznawczych, zwiadowczych, łączności oraz w pocztach
IV SA/Wr 710/04
3
dowódców różnych szczebli. W okresie wnioskowanej działalności odwołujący się miał ukończone [...]lat.
W ocenie organu odwołujący się nie wchodził w skład Zgrupowania Harcerskiego "Bojowe Szkoły" . Organ podał, że poza swoimi wyjaśnieniami i lakonicznymi oświadczeniami świadków pochodzącymi z lat [...]-[...] nie przedstawił dowodów na okoliczność pełnienia służby w "Bojowych Szkołach". Ponadto świadkowie nie przedstawili jakichkolwiek dowodów wskazujących na ich bezpośredni udział w opisywanych zdarzeniach. Organ zauważył dalej, że odwołujący się ubiegał się już o przyznanie uprawnień kombatanckich z tego tytułu. ZBoWiD odmówił wówczas przyznania mu uprawnień z powyższego tytułu.
W ocenie organu do odwołującego się nie ma zastosowania przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, według którego za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.
Mając powyższe na uwadze organ orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję K. M. podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakwestionował ustalenie organu decyzyjnego dotyczące wieku chłopców przyjmowanych do Zgrupowania Harcerskiego "Bojowe Szkoły". Przyznał również, że w przeszłości odmówiono mu przyznania uprawnień kombatanckich z powyższego tytułu lecz zarzucił, że wówczas nie przyjmowano do ZBoWiD osób z konspiracji o niepodległościowym charakterze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skrzący także wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 200Ir. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że decyzja zaskarżonej treści zostały wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący złożył w niniejszej sprawie wniosek z dnia [...]r. o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w małym sabotażu w latach [...]-[...] w Zgrupowaniu
IV SA/Wr 710/04
4
Harcerskim "Bojowe Szkoły". Podał także, że w w/w okresie był łącznikiem w Powstaniu Warszawskim. Opisał swoją działalność w tym okresie oraz dodatkowo podał, że po Powstaniu przebywał w obozie przejściowym w P.. Do wniosku dołączył m. in. opis działalności oraz oświadczenia dwóch świadków.
Rozpatrując powyższy wniosek organ rozpatrujący sprawę decyzją z dnia [...]r. odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich "z wnioskowanego tytułu". Uzasadnienie powyższej decyzji nie zawiera jakichkolwiek ustaleń faktycznych co do działalności skarżącego w okresie, o jakim mowa w złożonym przez niego kwestionariuszu. W uzasadnieniu tym organ nie odniósł się też w żaden sposób do dowodów dołączonych do wniosku, jak również do samych twierdzeń skarżącego odnośnie jego działalności w tym okresie. Ocenę zaoferowanych przez stronę dowodów zawarł po raz pierwszy dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast w uzasadnieniu wydanej w dniu [...]r. decyzji przytoczył jedynie treść przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371) oraz art. 22 ust. 1 owej ustawy i podał, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów, że zachodzą w jej sprawie przesłanki z wyżej wskazanego przepisu prawa. Ponadto poinformował stronę, że z tytułu pobytu w obozie w P. nie przysługują uprawnienia wymienione w w/w ustawie o kombatantach.
Zdaniem Sądu uzasadnienie powyższej decyzji nie odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 3 kpa. Zgodnie z owym przepisem prawa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wyżej wskazane uchybienia decyzji wydanej w sprawie po raz pierwszy uniemożliwiało stronie polemikę z treścią rozstrzygnięcia i zamykało drogę do uzupełnienia materiału dowodowego w sytuacji, gdy w decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uznał zaoferowane przez stronę dowody za niewystarczające.
W decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podał, że do Zgrupowania Harcerskiego "Bojowe Szkoły" przyjmowano chłopców w wieku 15-17 lat. W BS-ach prowadzono szkolenie wojskowe i przygotowywano młodzież do służby w oddziałach rozpoznawczych, zwiadowczych, łączności oraz w pocztach dowódców różnych szczebli. W okresie wnioskowanej działalności odwołujący się miał ukończone [...] lat. Organ nie wskazał źródła, na jakim opiera wiedzę w tym zakresie. Skarżący kwestionuje powyższe ustalenie organu w tej mierze i powołuje się na swoją wiedzę oraz na zeznania świadków, których oświadczenia dołączył do
IV SA/Wr 710/04 5
kwestionariusza. Wobec nie wskazania przez organ źródeł, na jakich oparł on wiedzę odnośnie wieku chłopców przyjmowanych do Zgrupowania Harcerskiego "Bojowe Szkoły", ustalenia organu w tym zakresie uznać należy za dowolne.
Niezależnie od powyższego organ decyzyjny wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący ubiegał się już o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu, na który powołuje się w niniejszej sprawie oraz, że ZBoWiD odmówił mu wówczas przyznania uprawnień kombatanckich z powyższego tytułu. W aktach sprawy brak jest danych na powyższą okoliczność, która jest okolicznością istotną albowiem ma wpływ na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organ w ogóle nie ustalił kiedy i w jakiej formie został w przeszłości załatwiony wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich, nie rozważył w jakiej zależności pozostają do siebie sprawa już załatwiona oraz sprawa niniejsza, to jest czy i w jakim trybie wydana ewentualnie wcześniej decyzja mogła być weryfikowana w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego złożonym w niniejszej sprawie.
Powyższe uchybienia procesowe jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkowały konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 200Ir. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy. Z uwagi na to, że decyzja odmowna nie ma cech wykonalności Sąd nie orzekł w przedmiocie jej wykonania.
Rozpoznając ponownie sprawę organ decyzyjny, mając na względzie to, co powiedziano wyżej, powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić i rozważyć możliwość weryfikacji decyzji wydanej w przeszłości w sprawie uprawnień kombatanckich skarżącego dopiero wówczas przystąpić do rozpoznania sprawy we właściwym trybie a wydane w sprawie decyzje uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło