IV SA/Wr 712/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez M. G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. S. przyznającą skarżącej pomoc w formie zasiłku okresowego Organ I instancji decyzją z dnia [...]r nr [...] przyznał zasiłek okresowy w wysokości [...]zł miesięcznie na okres od [...] do [...]r. W uzasadnieniu wskazano, iż M. G. jest osobą samotną i bezrobotną wobec czego nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. [...] zł. W zakresie wyliczenia kwoty zasiłku wskazano na treść przepisu art. 147 Ustawy o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) który określa sposób wyliczenia minimalnej kwoty zasiłku. Odwołując się od decyzji pierwszo-instancyjnej, skarżąca podniosła, iż świadczenie w wysokości przyznanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej, biorąc pod uwagę status skarżącej jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, nie jest w stanie zaspokoić nawet najbardziej podstawowych potrzeb bytowych. Nadto skarżąca wskazała iż zgodnie z art. 38 ust. 2 Ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji uznał prawidłowość wyliczeń w oparciu o które dokonano ustalenia kwoty przyznanego stronie zasiłku okresowego W skardze na decyzję organu odwoławczego M. G. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji, zarzucając jej naruszenie art. 38 ust 3 Ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50%różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. W opinii skarżącej doszło do naruszenia celów pomocy społecznej wyrażonych przepisami art. 3 ust 1, 2 i art. 2 ust 1 oraz błędnego zastosowania przy ustalaniu wymiaru pomocy art. 147 ust 2 tej samej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących naruszenia zasad ogólnych ustawy o pomocy społecznej uznano zarzut ten za chybiony, bowiem skarżąca jest objęta ciągłą pomocą społeczną w formie zasiłków okresowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowym zarzutem zawartym w skardze jest twierdzenie, iż organ pierwszej instancji – Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. S. a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze – utrzymując decyzję organu I instancji – niewłaściwie interpretuje art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 12.03.2004r. (Dz. U. z 2004r. Nr 64 poz. 593 ze zm.). Wcześniejsze rozważania skargi odnośnie rozumienia art. 38 ust. 1 i zakresu osób uprawnionych do otrzymania zasiłku okresowego wskazanego w tym przepisie przykładowo czy wyczerpująco nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy. Skarżąca została przez organy uznana za osobę spełniającą warunki do przyznania zasiłku okresowego należałoby ewentualnie zauważyć iż przepis w tym zakresie jest skonstruowany bardzo czytelnie - jednoznacznie wynika z niego, że przypadki w nim wymienione, uzasadniające przyznanie zasiłku okresowego są wymienione przykładowo. W związku z zasadniczym zarzutem skarżącej należy przywołać w całości treść art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Stanowi on: |ust. 1 |Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność i bezrobocie, możliwość | | |utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego; | | |osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego, osoby samotnie gospodarującej, | | |rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny | |ust. 2 |Zasiłek okresowy ustala się: | | |w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a | | |dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie | | |(....) | |ust. 3 |Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z art. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: | | |kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; | | |(...) | |ust. 4 |Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie | |ust. 5 |okres na jaki jest przeznaczony zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy | |ust. 6 |Rada Gminy w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3 | Organy rozpoznając wniosek przywołały ponadto art. 147 ust. 2 powołanej ustawy. Jest to przepis przejściowy stanowi on w 2005r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – 30% różnicy między kryterium dochodowym samotnie gospodarującej ust. 5 W [...] gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w ust. 2. Powołany art. 147 zmienia art. 38 ust. 2 w ten sposób, że w [...]r. minimalny zasiłek okresowy ustala nie na 50% a 30%, a jednocześnie koresponduje z ust. 6 art. 38. Gmina która otrzymuje dotację celową z budżetu państwa poprzez swoje organy, może zmienić minimalną kwotę zasiłku okresowego. W niniejszej sprawie niesporną okolicznością jest, że skarżąca nie osiąga żadnych dochodów oraz oczywiście to, że kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, określone ustawą wynosi [...] zł. Kryterium dochodowe wskazuje art. 8 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, art. 38 ust. 2 ustawy określa też maksymalną kwotę zasiłku okresowego, który wynosi dla osoby samotnie gospodarującej 418 zł. Natomiast minimalna kwota zasiłku okresowego określona w art. 147 ust. 8 oraz art. 38 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie i nie jest uzależniona tylko od ustalonego współczynnika i wysokości dochodów ale również od kryterium dochodowego, które może być podwyższone. Art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi: Rada gminy w drodze uchwały może podwyższyć kwoty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. Art. 8 ust. 1 pkt 1 określa kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej na kwotę 461 zł, zaś pkt 2 kryterium dochodowe osoby w rodzinie na kwotę 316 zł. Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. S. jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w żaden sposób nie odniosło się do powołanego art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, nie zawarło informacji czy Rada Gminy podwyższyła ustawowe kryterium dochodowe, od którego liczony jest zasiłek okresowy. W decyzji brak jest również określenia zakresu obowiązywania art. 38 ust. 2 i 3 wobec treści art. 147 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Brak zatem istotnych danych dotyczących kryterium dochodowego obowiązującego w Gminie uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) decyzja powinna zawierać między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać uzasadnienie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów (art. 107 - § 3 kpa). Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania (art. 107 § 4 kpa). W rozpatrywanej sprawie decyzje obu instancji a zwłaszcza decyzja Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. S. nie spełniają wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W sprawie nie wystąpiły przesłanki zwalniające organy z obowiązku sporządzania uzasadnienia wymienione w art. 107 § 4 kpa. Brak dokładnych ustaleń stanu faktycznego (art. 7 i 77 kpa) powoduje jak stwierdzono wyżej, iż Sąd nie może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji. Niezachowanie wymagań określonych w art. 107 kpa powoduje, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadami do których można zaliczyć między innymi wadliwość uzasadnienia decyzji, polegającej na tym, że organ nie wskazał dowodów na podstawie, których ustalił fakty będące podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast nie można się zgodzić z zarzutem nieprzestrzegania przez organy prawa w kontekście realizacji celów jakie ma spełniać powołana ustawa z 12.03.2004r., o jakich mowa w art. 3 ust. 2. Skarżąca twierdzi, cytując zapis ustawy, tzn. treść art. 3, że organ naruszył powyższy przepis. Nie wskazuje przy tym na czym polega naruszenie przepisu art. 3. Sąd nie dopatrzył się aby swoim działaniem organy naruszyły cele określone w przepisach. Analizując art. 3 stwierdzić jednak należy, że organy pomocy społecznej mają za zadanie wspierać osoby potrzebujące tej pomocy w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, ale też w granicach możliwości pomocy społecznej. Przepis ten akcentuje że wysiłki zmierzające do wyjścia z trudnej sytuacji powinny podejmować osoby zainteresowane, a organy pomocy społecznej, w tym działaniu mają w miarę możliwości wspierać te osoby. Reasumując mając na uwadze wcześniejsze rozważania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak wyżej.