IV SA/Wr 715/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 października 2006r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...], wydanym na podstawie ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), po przeprowadzonym badaniu lekarskim rozpoznała u R. W. przebyte złamanie wyrostka łokciowego kości łokciowej prawej leczone operacyjnie, nieznacznie upośledzające sprawność ruchową (§ 75 pkt 2) i uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej, przyznając mu kategorię "A". W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, iż stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznanie nie stanowi przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej. W odwołaniu od niniejszego orzeczenia R. W. wniósł o jego zmianę i ustalenie, iż nie jest zdolny do czynnej służby wojskowej. Jak zaznaczył, ewentualnie z ostrożności procesowej, wniósł jednocześnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzucił organowi orzekającemu w sprawie naruszenie zasad wypływających z art. 107 § 3 kpa. Nadto dodał, że z załączonej do odwołania dokumentacji wynika, iż przebyty przez niego w dniu [...]r. uraz, tj. złamanie wyrostka łokciowego kości łokciowej, mimo zastosowanego leczenia operacyjnego i późniejszej rehabilitacji nadal powoduje ograniczenie ruchomości stawu z towarzyszącym zespołem bólowym, co wynika ze sporządzonej przez biegłego sądowego opinii z dnia [...]r. Skarżący podał również, że z przedstawionej karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, iż zakazuje się mu przeciążania kończyny górnej. Orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...]Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz.1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz przeprowadzeniu w trybie odwoławczym dodatkowego badania lekarskiego specjalistycznego ortopedycznego nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymał je w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ drugiej instancji stwierdził, że ze zgromadzonej dokumentacji oraz z wykonanych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych nie wynika by aktualnie stwierdzone zaburzenia struktur anatomicznych lub upośledzenie funkcji kończyny górnej prawej upośledzałyby sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie orzekanego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał, że w tej sytuacji przebyte wygojone złamanie wyrostka łokciowego prawego stawu łokciowego leczone operacyjnie z ograniczeniem ruchu w tym stawie o 8- (pełny zakres 150-) mieści się w zakresie pojęciowym § 75 pkt 2, co kwalifikuje do w/w kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Nadto Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. dodała, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w postaci opinii biegłego sądowego Sądu Okręgowego we W. z dnia [...]r. oraz karty informacyjnej leczenia szpitalnego ZPZOZ w M. Oddziału Chirurgicznego Nr [...]z dnia [...]r. nie zmienia danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do aktualnej oceny stanu i funkcji kończyny górnej prawej dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. W. zarzucił, że orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. narusza art. 7 i art. 80 kpa poprzez nie wyjaśnienie okoliczności trwałego bólu kończyny górnej prawej oraz przyjęcie w sposób dowolny, iż powstałe i trwające schorzenia prawego stawu łokciowego nie upośledzają lub nieznacznie upośledzają sprawność ruchową prawej kończyny górnej, mimo że występuje u niego trwałe ograniczenie ruchowe tego stawu wraz z towarzyszącym zespołem bólowym oraz art. 107 § 3 kpa przez nie zamieszczenie wszystkich obligatoryjnych elementów w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a także § 75 pkt 3 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach poprzez niezastosowanie tego przepisu. Jak stwierdził skarżący wynika z niego, iż w przypadku zniekształcenia kończyn (tu: przez złamanie), które upośledzają sprawność ruchową należy zakwalifikować poborowego do kategorii D, bowiem ograniczenie ruchowe prawej ręki u praworęcznego poborowego, jakim jest skarżący, dyskwalifikuje go jako żołnierza. Ponadto skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ wojskowy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, argumentując jak w decyzji ostatecznej. Dodał jednocześnie, iż Komisja w niczym nie naruszyła wskazanych w skardze przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 45 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./). W niniejszej sprawie, zgodnie z rozpoznaniem dokonanym przez organy orzekające, skarżący został zakwalifikowany do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, tj. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 kpa ). Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielenia informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone orzeczenie narusza zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy, gdyż organ, który je wydał nie sprostał wyżej wskazanym wymogom. W odwołaniu od pierwszoinstancyjnego orzeczenia skarżący podniósł, iż niezbędnym jest dokładne zbadanie kończyny górnej prawej. Lektura akt sprawy wskazuje, że skarżący w dniu [...]r. został skierowany na badania lekarskie. W skierowaniu zlecono ocenę aktualnego stanu i funkcji kończyny górnej prawej skarżącego, po przebytym złamaniu wyrostka łokciowego kości łokciowej prawej, a dokładnie wykonanie badania chirurgicznego u ordynatora oddziału ortopedii oraz badania radiologicznego - rtg okolicy wyrostka łokciowego kości łokciowej prawej i ocenę radiodiagnostyczną. Bezspornym jest, że skarżący został poddany pierwszemu z wymienionych wyżej badań, co potwierdza opis sporządzony przez badającego lekarza, zamieszczony w części "wyniki badań" skierowania do badań lekarsko-specjalistycznych z dnia [...]r. Z kolei o wynikach badania radiologicznego brak jest w aktach sprawy informacji. Zachodzi zatem wątpliwość, czy badanie to rzeczywiście się odbyło. Wskazać należy, że w przypadku wykonania takiego badania w aktach sprawy powinien znaleźć się jego opis, jak to miało miejsce przy badaniu rtg z dnia [...]r., którego opis został sporządzony w części "wyniki badań i konsultacji" zlecenia wykonania badań lekarsko-specjalistycznych do skierowania nr [...]. Jeżeli natomiast na tym etapie postępowania wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienie organu odwoławczego od wykonania zleconego badania, jego obowiązkiem było należycie to uzasadnić w podjętym rozstrzygnięciu. Przypomnieć należy, iż zadaniem organu było podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie dokonanie oceny, na podstawie całokształtu tego materiału, czy skarżący jest rzeczywiście zdolny do pełnienia czynnej służby wojskowej. W niniejszej sprawie tego rodzaju działania organu zabrakło, a powyższe uchybienie musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Skoro prawodawca nałożył na administracyjne organy orzekające obowiązek szczegółowego uzasadnienia decyzji, winno ono wyjaśnić skarżącemu m.in. jakie kryteria przesądziły, że rozpoznane u niego schorzenie zakwalifikowało go do kategorii zdrowia "A". Winno spełniać funkcję informacyjną, umożliwiać polemizowanie stronie z rozstrzygnięciem. W przeciwnym bowiem wypadku orzeczenia nie poddają się kontroli i co warte podkreślenia nie co do istoty rozpoznania, ale jego przesłanek. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym, gdy chodzi o pobór do wojska. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994r., III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98). Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. W myśl art. 239 pkt 1 lit. f Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał poniesienia jakichkolwiek innych kosztów procesowych, dlatego Sąd pominął orzeczenie w tym przedmiocie. Ze względu na charakter orzeczenia Sąd nie orzekł w przedmiocie jego wykonania.