IV SA/Wr 72/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: NSA Bogumiła Skrzypczak NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 22 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), odmówił skarżącemu J. W. przyznania uprawnień kombatanckich określonych w wyżej wymienionej ustawie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z tytułu uwięzienia. Powołując się na art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podkreślił, iż przepisy tej ustawy stosuje się również do osób, które przebywały w więzieniach polskich na mocy skazania w latach 1944-1956 na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku, za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Kierownik Urzędu stwierdził, że z załączonej do wniosku dokumentacji, a w szczególności z wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. nie wynika, iż uwięzienie miało związek z działalnością skarżącego związaną z walką o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego. Organ podniósł, że wobec powyższego, zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, wniosek należało uzupełnić o decyzję Prezesa Sądu potwierdzającą okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy i wskazał, że Urząd zwracał się do skarżącego o uzupełnienie wniosku stosownym dokumentem. Kierownik Urzędu podał, iż skarżący nie przedstawił wymaganej decyzji Prezesa Sądu i dlatego uznano, że wniosek skarżącego nie został dostatecznie udokumentowany. Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący J. W. oświadczył, że nie może zgodzić się z wydaną decyzją. Stwierdził, iż jest bardzo rozgoryczony oraz powołał się na wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. sygn. akt [...], którego wypis dołączył do wniosku. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 22 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach utrzymał powyższą decyzję w mocy. W motywach tego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż nadesłany przez skarżącego przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. sygn. akt [...] potwierdza wcześniejsze ustalenia podjęte w decyzji z dnia [...]r., że aresztowanie i uwięzienie w [...] r. nie było wynikiem działalności politycznej, związanej z walką o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego. Na powyższą decyzję J. W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy stwierdzając, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące, "ponieważ samo przezsie był to więzień wojskowy, a nie cywilny". Oświadczył, iż był aresztowany za sprawy polityczne, a nie za sprawy cywilne i dlatego nie może zgodzić się z wydaną w jego sprawie decyzją. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 tej ustawy jej przepisy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, przy czym represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku – za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W myśl art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach na wniosek osoby zainteresowanej prezes sądu okręgowego potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4. Z treści powyższych przepisów wynika jednoznacznie, iż nie wystarczy być osobą przebywającą w latach 1944-1956 w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski, aby otrzymać uprawnienia kombatanckie. Warunkiem koniecznym, by uzyskać takie uprawnienia, jest podleganie powyższym represjom za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący J. W. był skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. sygn. akt [...]za czyn z art. 9 dekretu o ochronie Państwa na karę [...] lat więzienia, którą odbył. Sam ten fakt nie jest jednak wystarczający do stwierdzenia, że skazanie to nastąpiło za działalność skarżącego polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość, a w konsekwencji do uzyskania z tego tytułu uprawnień kombatanckich. Zauważyć przy tym wypada, iż z treści znajdującego się w aktach uzasadnienia wspomnianego wyroku nie wynika, aby skazując skarżącego za przypisany mu czyn Wojskowy Sąd Rejonowy dopatrywał się w działaniu skarżącego motywów politycznych lub innych okoliczności, mogących wskazywać na związek skazania z działalnością, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach. Przeciwnie, treść uzasadnienia tego wyroku wskazuje, iż przypisany skarżącemu czyn był zwykłym napadem rabunkowym popełnionym na szkodę kobiety narodowości niemieckiej. To zaś, czy tak było w rzeczywistości, czy też inaczej, nie podlega ocenie zarówno Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, jak i sądu administracyjnego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący – pomimo otrzymania od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stosownych pouczeń – nie przedstawił wymaganej przez przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach decyzji prezesa sądu okręgowego potwierdzającej, że przedmiotowe skazanie nastąpiło za działalność polityczną bądź religijną skarżącego, związaną z walką o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego. Nie wykazał też, że wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. sygn. akt [...] został uznany za nieważny przez Sąd Okręgowy w trybie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 34, poz. 149 z późn. zm.) lub by wyrok ten został skutecznie zakwestionowany w innym trybie, na przykład by uchylono go w trybie rewizji nadzwyczajnej. Z akt administracyjnych wynika również, że niezależnie od oczekiwania na wykazanie przez skarżącego, iż skazanie go nastąpiło za działalność, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, organ sam podejmował liczne czynności, mające na celu ustalenie tej okoliczności. W szczególności zwracał się w tej sprawie do Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – Instytutu Pamięci Narodowej w Koszalinie, w Szczecinie i w Gdańsku. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo, i to w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Dopóki bowiem nie zostanie skutecznie wykazane, że skazanie przez Wojskowy Sąd Rejonowy w S. w [...] r. skarżącego nastąpiło za jego działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego, nie będzie możliwe przyznanie mu z tego tytułu uprawnień kombatanckich. Kontrola zaś przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego nie wykazała, aby Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył jakiekolwiek przepisy procedury administracyjnej lub przepisy prawa materialnego. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.