IV SA/Wr 726/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi G.C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi M.S.-P. kwotę 442,80 (słownie: Czterysta czterdzieści dwa i 80/100) złotych, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu Sądowym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G. C., zwanej dalej skarżącą, od decyzji starosty Powiatu Dz. z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że skarżąca została zarejestrowana w PUP w Dz. po raz kolejny w dniu [...] jako osoba pozostająca bez pracy i jej poszukująca. Na mocy decyzji Starosty Dz. z dnia [...] uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji. Odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na to, że suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że uzasadnienie jej nie dotyczy, ponieważ była na zasiłku socjalnym z OPS przez okres jednego roku. Obecnie jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wniosła o przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych w drodze wyjątku. Podała, że mieszka sama i nie ma żadnych dochodów. Ma [...] lata oraz, że przed sądem pracy wszczęła postępowanie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o rentę. Rozpatrując odwołanie Wojewoda D. zauważył, że wydana w sprawie decyzja organu I instancji zawiera dwa rozstrzygnięcia, a mianowicie: o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną od dnia [...] oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przedmiotem odwołania jest odmowa przyznania skarżącej prawa do zasiłku na mocy art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy powołanej w podstawie prawnej decyzji. Organ wskazał, że ustawodawca w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy enumeratywnie wymienia, jakie okresy z tytułu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności gospodarczej, pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, czy też inne, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, podlegają wliczeniu do okresu, od którego zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104 b i art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. W myśl art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy, do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się także okresy niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna w dniu [...] po okresie pobierania od [...] do [...] zasiłku stałego z pomocy społecznej, czyli za cały rok, w wysokości 260,52 zł miesięcznie. Do okresu, od którego zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zgodnie z art. 71 ustawy, nie można zaliczyć okresu pobierania zasiłku stałego z opieki społecznej, ponieważ za tego typu dochody nie opłaca się składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, a ponadto kwota zasiłku stałego jest mniejsza od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przepis art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co nie daje organom administracji uprawnienia do uznaniowego orzekania w tym przedmiocie i uwzględniania sytuacji materialną i życiowej, w jakiej obecnie skarżąca się znajduje. Właściwym w tym przypadku jest Ośrodek Pomocy Społecznej. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W skardze na tę decyzję skarżąca domagała się jej uchylenia, powołując się na swoją trudną sytuację materialną i życiową. Podała, że pozostaje bez środków do życia i nie może znaleźć żadnej pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako spóźnionej. Postanowieniem z dnia 27 maja 2011 r. tut. Sąd odrzucił skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem ustawowego terminu. Następnie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r. tut. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, na które to postanowienie skarżąca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Podlegała zatem oddaleniu. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że decyzja wydana w sprawie przez organ I instancji zawiera w istocie dwa rozstrzygnięcia, a mianowicie rozstrzygnięcie o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną od dnia [...] oraz o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przedmiotem odwołania wniesionego przez skarżącą od decyzji wydanej w pierwszej instancji była odmowa przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Także w skardze wniesionej w niniejszej sprawie do Sądu administracyjnego skarżąca zaskarżyła wydane w sprawie decyzje w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi ustawa z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.), zwana dalej ustawą. Z niekwestionowanych przez skarżącą i prawidłowych ustaleń faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna w dniu [...] po okresie pobierania od [...] do [...] zasiłku stałego z pomocy społecznej, czyli za okres 13 miesięcy, w wysokości 260,52 zł miesięcznie. Skarżąca spełnia zatem ustanowione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy przesłanki definicji bezrobotnego. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, prawidłowo organy rozpoznające sprawę uznały, że skarżąca nie spełnia jednak ustanowionych w art. 71 ust. 1, 2, 3 lub 4 ustawy przesłanek do przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia, h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu prawa, do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy: 1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego, służby przygotowawczej, służby kandydackiej, kontraktowej zawodowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej lub służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.); 2) urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów; 3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; 4) niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; 5) za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. W myśl ust. 3 art. 71 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych, zarejestrowanym w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę przed pozbawieniem wolności oraz 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie pozbawienia wolności. W przypadku pozbawienia wolności w okresie pobierania zasiłku, po zwolnieniu z zakładu karnego lub aresztu śledczego przysługuje prawo do zasiłku na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed pozbawieniem wolności i w trakcie przerw w odbywaniu kary. Cytowany przepis prawa w ust. 4 stanowi, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z zasadniczej służby wojskowej lub okresowej służby wojskowej, jeżeli okres jej odbywania wynosił co najmniej 240 dni i przypadał w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. W wyroku z dnia 14.10.2010 r., sygn. IV SA/Gl 269/10 (lex nr 758343) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że: "Katalog przesłanek wymienionych w art. 71 ustawy z 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy posiada charakter zamknięty, a zatem organ zatrudnienia zobowiązany jest do ścisłego przestrzegania postanowień w nim zamieszczonych. Organ nie jest uprawniony do indywidualnej oceny konkretnej sytuacji faktycznej, w jakiej znajduje się strona postępowania administracyjnego i samodzielnego uznania, czy wskazany przez stronę okres może być zaliczony do okresów warunkujących nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych." Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 24.01.2008 r. sygn. II SA/Op 401/07 (lex nr 489517), zgodnie z którym: "Przepis art. 71 ust. 1 ustawy z 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym." Z prawidłowych i niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, że skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna w dniu [...] po okresie pobierania od [...] do [...] zasiłku stałego z pomocy społecznej w wysokości 260,52 zł miesięcznie. Od zasiłku stałego z pomocy społecznej nie są odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Ponadto, jak to trafnie zauważa organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, otrzymywana przez skarżącą kwota zasiłku stałego jest mniejsza od minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tych okolicznościach faktycznych sprawy trafnie organy administracji uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 71 ust. 1 – 4 ustawy do przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wydane w niniejszej sprawie decyzje odmowne w tym zakresie uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają prawa. Wprawdzie uzasadnienie decyzji wydanej w pierwszej instancji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., jednak powyższe uchybienie procesowe nie miało wpływu na wynik sprawy albowiem zostało konwalidowane w postępowaniu drugoinstancyjnym. Skoro zatem wydane sprawie decyzje nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym przez ustanowionego dla niej w ramach prawa pomocy pełnomocnika w osobie adwokata orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. d) w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).