IV SA/Wr 726/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G.C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W niniejszej sprawie G. C. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Złożyła też wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 327/11 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (pkt 1 sentencji), umorzył natomiast postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 2 sentencji). Z uwagi na to, że skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła w niniejszej sprawie dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata M. S.-P. Wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 327/11 o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi na powołaną na wstępie decyzję, na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 17 października 2011 r., sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt IV SA/Wr 726/11. W dniu 21 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniesioną przez skarżącą skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] (pkt I wyroku). Sąd przyznał również pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku Sądu i jego doręczenie. Z wnioskiem o doręczenie wydanego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem wystąpiła również skarżąca. W dniu 30 stycznia 2012 r. skarżąca wniosła osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r. Natomiast wyznaczony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu przedstawił opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącą. W dniu 9 marca 2012 r. skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Żądanie uzasadniła swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Podniosła też, że wnosi o pomoc prawną w celu zakończenia zainicjowanej przez nią sprawy korzystnym wyrokiem Sądu. Postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia zarzucając, że nie może uiścić żadnych opłat. Utrzymuje się z pomocy społecznej. Podała, że skoro nie może bronić się sama, to wnosi o przyznanie pełnomocnika z urzędu, który poprowadzi jej sprawę do końca, ze skutkiem pozytywnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego został wniesiony w ustawowym terminie Sąd jest zobligowany do dokonania oceny sprawy w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 243 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Umorzył natomiast postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż skarżąca z uwagi na przedmiot sprawy, tj. odmowę przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zostało w toku postępowania cofnięte. Wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę G.C. na decyzję Wojewody D. z dnia z dnia [...]. Wyznaczony dla skarżącej z urzędu pełnomocnik uczestniczył w rozprawie, a następnie sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. W związku z brzmieniem art. 243 § 2 p.p.s.a., na obecnym etapie postępowania, toczącym się po wydaniu przez Sąd postanowienia z dnia 28 lutego 2012 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, skarżąca nadal reprezentowana jest przez wyznaczonego w sprawie pełnomocnika z urzędu. Przy czym, złożenie kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w tym zakresie nie uchyla skutków prawomocności rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 14 czerwca 2011 r. Skoro skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, ponowny wniosek złożony w tym względzie jest bezprzedmiotowy. Zważyć należy, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, tj. nie doprowadził do pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia sprawy. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia przez referendarza sądowego bądź Sąd. Nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych, np. udział i reprezentowanie skarżącej na rozprawie, stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Bezprzedmiotowym jest również wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nazwany przez skarżącą wnioskiem o "umorzenie" tych kosztów, skoro skarżąca jest zwolniona z obowiązku ich ponoszenia z mocy ustawy, tj. na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. Zgodnie z wymienionym przepisem prawa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 64 § 3, art. 260 i art. 239 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.