IV SA/Wr 729/23
WyrokWSA we Wrocławiu2024-07-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeśli dokumentacja potwierdzająca te okoliczności uległa zniszczeniu lub brakowaniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i odformalizowany, a organ może zaświadczyć jedynie o faktach wynikających z posiadanej dokumentacji. Brak dokumentacji potwierdzającej służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, nawet jeśli wynika z przyczyn niezależnych od strony (zniszczenie akt), uniemożliwia wydanie zaświadczenia o wnioskowanej treści, ponieważ nie można opierać się na domniemaniach.Stan faktyczny
Skarżący Ł. H. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2005-2023, co miałoby uzasadniać podwyższenie jego emerytury. Organy Policji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak dokumentacji potwierdzającej spełnienie wymogów określonych w przepisach prawa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz przewlekłość postępowania, a także utrzymanie w mocy decyzji odmownej w sytuacji, gdy odmowa wynika ze zdarzeń niezależnych od strony (zniszczenie dokumentacji).Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Ł. H. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 28 września 2023 r. nr 2630/2023 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu oddala skargę w całości.
W dniu 17 lutego 2023 r. do Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu wpłynął raport st. asp. (w st. spocz.) Ł. H. (dalej: skarżący) w sprawie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez niego służby w latach 2005 - 2023 w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury w myśl art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 1280), dalej: ustawa, w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz.1611), dalej rozporządzenie z 2005 r.
Komendant Miejski Policji we Wrocławiu na podstawie art. 218 § 2 k.p.a., przeprowadził postępowanie wyjaśniające i postanowieniem z 7 lipca 2023 r. (1564/2023) odmówił wydania zaświadczenia wskazując, że w wyniku analizy posiadanej dokumentacji nie stwierdzono, aby zostały spełnione warunki określone w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy oraz w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. Podstawę do wydania postanowienia stanowiły wyniki postępowania wyjaśniającego, w ramach którego Komendant Miejski Policji we Wrocławiu wystąpił do Dowódcy Oddziału Prewencji Policji w Warszawie (za okres od 1 lipca 2005 r. do 29 czerwca 2006 r.), do Dowódcy Oddziału Prewencji Policji we Wrocławiu (za okres od 31 lipca 2006 r. do 28 lutego 2017 r.) oraz do Naczelnika Wydziału Sztab Policji KMP we Wrocławiu (za okres od 01 marca 2017 r. do 16 lutego 2023 r.) o przeprowadzenie analizy i oceny materiałów będących w ich dyspozycji oraz zasobów archiwalnych w celu ustalenia dokumentów potwierdzających, że skarżący wykonywał czynności służbowe określone w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. W odpowiedzi, Dowódca Oddziału Prewencji Policji w Warszawie wskazał, że dokumentacja archiwalna obrazująca przebieg służby skarżącego za okres od 1 lipca 2005 r. do 29 czerwca 2006 r. została wybrakowana, a dokumentacja za okres 30 września 2005 r. do 29 czerwca 2006 r. nie została wniesiona do składnicy akt OPP w Warszawie. Skarżący nie prowadził notatnika służbowego, w związku z czym brak jest dowodów potwierdzających pełnienia służby skarżącego w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r.
Zastępca Dowódcy Oddziału Prewencji Policji we Wrocławiu wskazał, że dokumentacja obejmująca okres służby skarżącego została przekazana do archiwum, dlatego też zwrócił się do Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych (Wydział Bezpieczeństwa Informacji) KWP we Wrocławiu o udostępnienie akt za okres od 31 lipca 2006 r. do 28 lutego 2017 r. W wyniku tych czynności pozyskał informację, że "okres przechowywania wymienionych dokumentów upłynął, w związku z czym zostały one wybrakowane". Po analizie pozostałych dostępnych dokumentów ("Książki wydarzeń Dyżurnego OPP we Wrocławiu za lata 2007-2017, postępowania wyjaśniającego dot. wypadków w służbie za lata 2014-2016, książki wydarzeń za 2017 r., służby dyżurnej jednostki organizacyjnej za okres 2016-2107, książki przebiegu służby OPP we Wrocławiu prowadzone w wersji elektronicznej - analiza oparta na wydruku z systemu SWD za okres 2013-2017) Zastępca Dowódcy Oddziału Prewencji Policji we Wrocławiu wskazał, że nie zawierają one informacji, aby skarżący w okresie od 31 lipca 2006 r. do 28 lutego 2017 r. podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia. Ponadto stwierdził; że "zakładać należy, że zainteresowany mógł brać udział w ochronie porządku w trakcie imprez masowych, zgromadzeń, manifestacji lub protestów społecznych. Jednakże sam udział w zabezpieczeniu imprezy masowej, zgromadzeń, manifestacji czy protestów społecznych - nawet imprezy o podwyższonym ryzyku - nie jest przesłanką do uznania, że opisana wyżej sytuacja miała miejsce (szczególne zagrożenie życia lub zdrowia). Ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas legalnych zgromadzeń publicznych oraz w czasie imprez masowych i protestów społecznych należy do zakresu działania oddziałów prewencji Policji i samodzielnych pododdziałów prewencji Policji, o czym stanowi § 35 ust. 1 pkt 5 Zarządzenia nr 1041 Komendanta Głównego Policji z 28 września 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji.
Naczelnik Wydziału Sztabu Policji KMP we Wrocławiu stwierdził, że analiza okresu pełnienia przez skarżącego służby od 1 marca 2017 r. do dnia zwolnienia ze służby tj. 16 lutego 2023 r. wykazała, że skarżący pełniąc służbę w Wydziale Sztab Policji KMP we Wrocławiu brał udział w zabezpieczaniu imprez masowych oraz wydarzeń związanych z obchodami uroczystości i zabezpieczeniem pobytu osób podlegających ochronie, jednak charakter wykonywanych czynności (dokumentowanie przebiegu zabezpieczeń w systemach policyjnych, obsługa Ruchomego Stanowiska Dowodzenia) nie odbywały się w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Skarżący pełniąc służbę na stanowisku specjalisty Zespołu Zarządzania Kryzysowego i Spraw Obronnych Wydziału Sztab Policji KMP we Wrocławiu sprawował ponadto nadzór nad Nieetatową Grupą Rozpoznania Minersko – Pirotechnicznego nie uczestniczył przy tym bezpośrednio w działaniach minersko - pirotechnicznych. Po analizie wszystkich dostępnych dokumentów Naczelnik Wydziału Sztabu Policji we Wrocławiu stwierdził, że nie zawierają one informacji, aby skarżący podejmował czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia.
Od niniejszego postanowienia skarżący wywiódł zażalenie, po rozpoznaniu którego, Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu postanowieniem z 28 września 2023 r. (2630/2023) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący pełnił służbę w następujących okresach:
- 1 lipca 2005 r. – 29 czerwca 2006 r. – kursant Kompanii Prewencji Oddziału Prewencji Policji w Warszawie,
- 31 lipca 2006 r. – 28 luty 2017 r. – początkowo kursant, aplikant policjant, a następnie referent Kampanii Prewencji Oddziału Prewencji Policji we Wrocławiu,
- 1 marca 2017 r. – 16 lutego 2023 r. – początkowo asystent, a następnie specjalista Wydziału Sztabu Policji KMP we Wrocławiu. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący wykonywał obowiązki ww. zakresie ochrony życia i zdrowia obywateli i mienia, ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zabezpieczenia porządku w miejscach publicznych (min. poprzez podejmowanie interwencji w celu ochrony osób, mienia i porządku publicznego i realizacji czynności w ramach zadań służbowych wynikających z zakresu zadań, następnie z karty opisu stanowiska pracy), prowadzenie rozpoznania rejonu służbowego pod względem osobowym i terenowym, zjawisk i zdarzeń mogących mieć wpływ na stan porządku i bezpieczeństwa oraz podejmowania wszelkich przedsięwzięć zmierzających do zapobiegania popełnianiu przestępstw i wykroczeń. Z kart opisu stanowiska pracy z 2 marca 2013 r., 9 kwietnia 2018 r., 13 maja 2019 r., 1 października 2019 r., 15 lutego 2020 r. na stanowisku asystenta, a następnie specjalisty Sztabu Policji wynika, że skarżący realizował zadania w celu "zapewnienia Komendzie Miejskiej Policji we Wrocławiu prawidłowego funkcjonowania w zakresie przygotowania i realizacji zadań związanych z zabezpieczeniem imprez masowych i niemasowych oraz brał udział w organizowaniu akcji operacji policyjnych na terenie jednostki poprzez opracowywanie odpowiedniej dokumentacji oraz osobiste uczestnictwo w wykonaniu tych zadań" oraz "zapewnieniu Komendzie Miejskiej Policji we Wrocławiu prawidłowego funkcjonowania w zakresie wystąpienia sytuacji kryzysowych oraz opracowywanie odpowiedniej dokumentacji" poprzez m.in. opiniowanie, przygotowanie dokumentacji dot. zabezpieczenia imprez artystyczno - rozrywkowych o charakterze masowym i niemasowym, prowadzenie bieżącego-rozpoznania imprez, manifestacji, zgromadzeń, wystąpień, zagrożeń, miejsc ich organizacji, oraz wszystkich okoliczności" mających wpływ na bezpieczeństwo uczestników, a także właściwą organizację zabezpieczenia i przygotowanie działań policyjnych, opracowywanie planów akcji i operacji policyjnych. Powyższe potwierdza stanowisko wyrażone przez Naczelnika Wydziału Sztabu Policji KMP we Wrocławiu.
Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu odnosząc się do zarzutu skarżącego, że w ramach prowadzonego postępowania nie uzyskano informacji o toczących się postępowaniach, gdzie jako funkcjonariusz Policji był osobą pokrzywdzoną (napaść na funkcjonariusza lub naruszenia jego nietykalności), wskazał, iż skarżący nie przedstawił konkretnych dat, miejsc, charakteru tych zdarzeń, jedynie przywołuje hasła, które nie mają żadnego pokrycia w dokumentacji zgromadzonej w aktach osobowych, w dokumentacji w jednostkach i komórkach organizacyjnych w których pełnił funkcję. Tymczasem jedynym potwierdzonym zdarzeniem - na podstawie akt osobowych - jest zdarzenie opisane w protokole powypadkowym z 10 marca 2010 r. (nr 042/2010). Wynika z niego, że 31 stycznia 2010 r. o godz. 19.15 w czasie dojazdu po przerwie w miejsce pełnienia służby wraz z patrolem pieszym, radiowozem służbowym, którym kierował pokrzywdzony, podczas zatrzymania się radiowozu w celu skontrolowania samochodu osobowego marki Nissan, radiowóz ten został staranowany przez samochód osobowy marki Peugeot 406, którego kierowca był pod wpływem alkoholu. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA we Wrocławiu w orzeczeniu nr 340/0/2010 stwierdziła u skarżącego pourazowy zespół bólowy korzeniowy kręgosłupa odcinka szyjnego, określono 5% uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze służbą. Opisane zdarzenie wyczerpuje przesłanki szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia funkcjonariusza w myśl rozporządzenia z 2005 r.
Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wskazał, że organ I instancji mając na uwadze zarzuty podniesione przez skarżącego w zażaleniu uzupełnił informacje w zakresie sprawdzeń w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP) oraz Systemie Wspomagania Dowodzenia za okres pełnionej służby przez skarżącego w latach 2005 - 2023, pod kątem wystąpienia sytuacji, w których zaistniało szczególne zagrożenie życia i zdrowia. Wystąpił do właściwych przełożonych o przeanalizowanie systemów KSIP i SWD. Dowódca OPP w Warszawie wskazał, że nie stwierdzono żadnych wpisów w KSIP za okres pełnienia służby przez skarżącego w OPP w Warszawie, gdyż uległy zatarciu zgodnie z zarządzeniem nr 70 Komendanta Głównego Policji z 2 grudnia 2019 r. Natomiast system SWD zgodnie z zarządzeniem 453 z 27 kwietnia 2011 r. Komendanta Głównego Policji został wprowadzony z dniem ogłoszenia, co uniemożliwia sprawdzenie, czy skarżący brał udział w zabezpieczeniach w okresie od 1 lipca 2005 r. do 29 czerwca 2006 r. Zastępca Dowódcy OPP we Wrocławiu, na podstawie analizy zapisów w bazie KSIP i SWP, nie potwierdził uczestnictwa skarżącego w czynnościach, w których występowały warunki mające charakter szczególnego zagrożenia dla życia i zdrowia. Analogicznie wypowiedział się Zastępca Naczelnika Wydziału Sztabu Policji KMP we Wrocławiu.
Od niniejszego postanowienia skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Adiustacyjnego we Wrocławiu zarzucając (w szczególności) naruszenie:
- art. 7, 9, 10, 12, 35, 36, 75, 77, 78, 80, 81 i 86 k.p.a. w zakresie w jakim wskazane przepisy postępowania administracyjnego stosuje się do postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia poprzez ich niezastosowanie przez organ, który jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym poprzez :
- ich niezastosowanie oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się w trakcie postępowania na okoliczność wskazania przez niego udziału w zdarzeniach, które w sposób szczególny zagrażały jego życiu i zdrowiu, prowadzenie postępowania w sprawie w sposób przewlekły,
- utrzymanie w mocy decyzji odmownej o wydanie zaświadczenia w sytuacji, gdy odmowa wydania zaświadczenia wynika, ze zdarzeń niezależnych od strony (zniszczenie, brakowanie dokumentacji),
- naruszenie art. 218 i art. 217 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w szczególności poprzez zaniechanie przez KMP przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, ograniczając się jedynie do kontroli akt osobowych skarżącego i pism od poszczególnych jednostek Policji, w sytuacji, gdy organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia winny były także ustalić na podstawie przebiegu służby skarżącego i jej charakteru, gdzie mogą znajdować się szczegółowe dane z okresu tej służby,
- zarządzenia nr 1041 KGP z 28 września 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji,
- zarządzenia nr 678 KGP z 17 czerwca 2005 w sprawie zasad prowadzenia przez przełożonych dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposobu prowadzenia akt osobowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z 28 września 2023 r. nie narusza przepisów prawa.
Kwestie związane z pełnieniem służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, reguluje ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2022 r. poz. 1626), dalej: ustawa.
Istotne znaczenie mają także wydane, na podstawie upoważnień zawartych w ustawie, akty wykonawcze, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1611), dalej: rozporządzenie z 2005 r. oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Służby Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r., poz. 2373), dalej: rozporządzenie z 2018 r.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy, emeryturę funkcjonariusza podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: a) w składzie personelu latającego na samolotach i śmigłowcach, b) w składzie załóg nawodnych jednostek pływających, c) w charakterze skoczków spadochronowych i saperów, d) w służbie wywiadowczej za granicą.
W art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy przewidziano zaś podwyższenie emerytury funkcjonariusza o 0,5% podstawy jej wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Konkretyzacji powyższych przepisów prawodawca dokonał w ramach rozporządzenia z 2005 r., wydanego na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 15 ust. 6 ustawy. Według § 3 pkt 5 rozporządzenia z 2005, emeryturę podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio: w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - co najmniej przez 12 dni w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze minera - pirotechnika lub pirotechnika.
W myśl § 4 rozporządzenia z 2005, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych:
1) podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia;
2) uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia;
3) brał bezpośredni udział w działaniach ratowniczych, w tym ratowniczo-gaśniczych, lub bezpośrednio tymi działaniami na miejscu zdarzenia kierował - co najmniej przez 30 dni w ciągu roku;
4) brał udział, co najmniej przez 8 miesięcy w ciągu roku, w stałym wypełnianiu zadań w zakresie bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi: a) w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 lipca 1998 r. lub b) w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo, o których mowa odpowiednio w art. 88 § 3 i art. 96 § 1 ustawy z 6 czerwca1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.) - po dniu 1 września 1998 r.
Jak stanowi § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2018 r., środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniające podwyższenie emerytury, jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy m.in. Policji.
Z przedstawionych powyżej regulacji prawnych wynika zatem, że dla skorzystania z uprawnienia do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy konieczne jest udokumentowanie okresów służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi.
Niemniej jednak, w dalszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach Działu VII k.p.a. (tj. art. 217 i następne). Nie ulega wątpliwości, że regulacja ta znajduje zastosowanie również w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez funkcjonariusza Policji służby w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu (wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., I OSK 16/16).
Słusznie zatem organy orzekające w sprawie, rozpatrując ww. wniosek skarżącego, procedowały z powołaniem się na przepisy art. 217 i następne k.p.a.
Przesłanki i tryb wydawania zaświadczeń reguluje art. 217 k.p.a. zgodnie z którym, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3).
Z kolei stosowanie do art. 218 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2).
Nadto – zważywszy na treść zarzutów procesowych – podkreślenia wymaga okoliczność, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem swoistego postępowania administracyjnego, o charakterze uproszczonym i odformalizowanym, które nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., a jedynie ma charakter administracyjny, z uwagi na stosujące je organy i na jedną z prawnych form działania, do których się ono odnosi (wyrok WSA w Krakowie z 16 lipca 2012 r., III SA/Kr 1485/11). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów i w przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, nie rozstrzyga ono żadnej sprawy. Niedopuszczalne jest zatem tworzenie – na potrzeby wydania wnioskowanego zaświadczenia – jakichkolwiek nowych dokumentów, w tym tych wynikających z przesłuchań, zeznań świadków. Do postepowania uproszczonego nie mają zastosowania te same reguły, co do postępowań jurysdykcyjnych w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. W postępowaniu wyjaśniającym jedynie sięga się do reguł ogólnych i to w zakresie niezbędnym do wydania zaświadczenia. Stąd też przy wydawaniu zaświadczenia organ nie może prowadzić postępowania dowodowego w pełnym zakresie (tak jakby tego oczekiwał skarżący), rozstrzygać spornych kwestii, tak jak to czyni w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego też, żądanie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, czy też przesłuchania samego skarżącego – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie mogło zostać przez organy uwzględnione. Dlatego też zarzuty, w tym zakresie, Sąd uznał za niezasadne.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy w ocenie Sądu bezsporne jest, że organy prawidłowo ustaliły przebieg służby skarżącego oraz zajmowane przez niego stanowiska. Spór sprowadza się w istocie do odmiennej oceny charakteru realizowanych przez skarżącego na poszczególnych stanowiskach czynności pod kątem przesłanek uprawniających do podwyższenia świadczenia emerytalnego. W ocenie skarżącego to na organach (a nie na nim) ciążył obowiązek gromadzenia danych o faktach wskazujących na pełnienie przez niego służby w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu.
Jak wynika z zaskarżonych orzeczeń – wbrew twierdzeniom skarżącego –organy obu instancji przeprowadziły przy tym szeroką, dokładną i wszechstronną analizę akt osobowych skarżącego oraz dostępnej dokumentacji dotyczącej przebiegu jego służby (treści wniosków personalnych, rozkazów personalnych, zakresów czynności, akt opisu stanowisk pracy i opinii służbowych, protokołów powypadkowych i orzeczeń komisji lekarskich). W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego Komendant Miejski Policji we Wrocławiu wystąpił do Dowódcy Oddziału Prewencji Policji w Warszawie (za okres od 1 lipca 2005 r. do 29 czerwca 2006 r.), do Dowódcy Oddziału Prewencji Policji we Wrocławiu (za okres od 31 lipca 2006 r. do 28 lutego 2017 r.) oraz do Naczelnika Wydziału Sztab Policji KMP we Wrocławiu (za okres od 01 marca 2017 r. do 16 lutego 2023 r.) o przeprowadzenie analizy i oceny materiałów będących w ich dyspozycji oraz zasobów archiwalnych w celu ustalenia dokumentów potwierdzających, że skarżący wykonywał czynności służbowe określone w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. Wystąpił również o przeanalizowanie systemów: Krajowego Systemu Informacyjnego Policji (KSIP) i Systemu Wspomagania Dowodzenia (SWD). A tym samym nie sposób uznać za skarżącym, iż aby w tym zakresie, doszło do uchybień proceduralnych podniesionych w skardze. W szczególności nie można przyjąć, aby organy "zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego", a tym samym naruszyły art. 218 k.p.a. Zebrana przez organy dokumentacja nie potwierdza jednak, aby skarżący podejmował w czasie służby czynności wymienione w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy oraz w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r., szczególnie zagrażające życiu i zdrowiu.
W świetle takich okoliczności Sąd podziela stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie brak było dowodów, które dawałyby podstawę do wydania stronie zaświadczenia o wnioskowanej treści, tj. zaświadczenia o okre-sach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Warunkiem niezbędnym uznania, że policjant uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie warunków wyjątkowych, szczególnie zagrażających jego życiu lub zdrowiu. Zagrożenie takie nie może być potencjalne. Musi być realne, rzeczywiste, wprost wynikające, a nie dające się jedynie przewidzieć. Nie może być to zagrożenie związane z wykonywaniem zwykłych czynności właściwych dla danego stanowiska służbowego w Policji. Podkreślić przy tym trzeba, że służba w takiej formacji jak Policja w sposób oczywisty wiąże się z narażeniem zdrowia, a nawet życia przy wykonywaniu ustawowych zadań. Stąd też możliwość podwyższenia emerytury z tytułu służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu jest swoistym przywilejem i może mieć miejsce tylko w sytuacji, kiedy w sposób niebudzący wątpliwości zostanie wykazane pełnienie służby w takich warunkach.
Skarżący (jak to wynika z akt sprawy) niewątpliwie wykonywał obowiązki w zakresie ochrony zdrowia i życia obywateli oraz mienia, ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zabezpieczania porządku min. poprzez podejmowanie interwencji w celu ochrony osób, mienia i porządku publicznego i realizacji czynności w ramach zadań służbowych wynikających z zakresu zadań, prowadzenia rozpoznania rejonu służbowego pod względem osobowym i terenowym, zjawisk i zdarzeń mogących mieć wpływ na stan porządku i bezpieczeństwa oraz podejmowania wszelkich przedsięwzięć zmierzających do zapobiegania popełnianiu przestępstw i wykroczeń. Niemniej jednak czynności te, jako czynności wykonywane przez skarżącego na powierzanych mu stanowiskach nie mogą być (automatycznie) zakwalifikowane jako uprawniające do podwyższenia emerytury. Nie stanowiły one bowiem "służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy. W orzecznictwie trafnie podnosi się, że w pojęciu warunków "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" mieszczą się takie zdarzenia, które mogą mieć miejsce w czasie pełnionej służby, choć nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariusza lub jego osobą. Aby możliwe było przyjęcie, iż skarżący pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, koniecznym jest wskazanie konkretnych, rzeczywistych sytuacji, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza, z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia podczas którego określone okoliczności stwarzały niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Istnieje bowiem oczywista różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie może nieść za sobą służba w Policji dla każdego funkcjonariusza, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w oznaczonej akcji i to w ściśle wymaganym wymiarze czasu (wyrok NSA z 21 czerwca 2023 r., III OSK 359/22).
Skarżący w toku postępowania podnosił, że organy nie uzyskały informacji o toczących się postępowaniach, gdzie jako funkcjonariusz Policji był osobą pokrzywdzoną, w szczególności tych, w których doszło do czynnej napaści, naruszenia jego nietykalności. Niemniej jednak – jak słusznie organy wskazały – skarżący nie podał żadnych konkretnych dat i miejsc tych zdarzeń, czy też sygnatur akt toczących się spraw. Tymczasem na podstawie dostępnych akt nie stwierdzono, aby w trakcie pełnienia służby skarżący uczestniczył w zdarzeniach stanowiących realne niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia, za wyjątkiem przypadku znajdującego potwierdzenie w aktach osobowych skarżącego tj. w protokole powypadkowym z 10 marca 2010 r. (nr 042/2010) w związku z doznanym przez skarżącego urazem spowodowanym w wypadku drogowym. Niemniej jednak zdarzenie to jako zdarzenie pojedyncze, nie wyczerpuje definicji pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu (winno ich być 6 w ciągu roku, czego nie potwierdzają dostępne dokumenty). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z uwagi na uproszczony charakter postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia niedopuszczalne jest kompletowanie - w tym postępowaniu - materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy też zbiorach danych (wyrok NSA z 19 października 2022 r., I OSK 2085/19). Organ może zatem zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować zasady (uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a.) dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a do tego tak de facto zmierzają zarzuty skarżącego.
Bezspornym jest również, że skarżący (jak wynika z opisu stanowiska pracy skarżącego z 2 marca 2013 r., 9 kwietnia 2018 r., 13 maja 2019 r., 1 października 2019 r., 15 lutego 2020 r. na stanowisku asystenta, a następnie specjalisty Sztabu Policji) realizował również zadania w celu "zapewnienia Komendzie Miejskiej Policji we Wrocławiu prawidłowego funkcjonowania w zakresie przygotowania i realizacji zadań związanych z zabezpieczeniem imprez masowych i niemasowych oraz brał udział w organizowaniu akcji operacji policyjnych na terenie jednostki poprzez opracowywanie odpowiedniej dokumentacji z tym związanych oraz poprzez osobiste uczestnictwo w wykonaniu tych zadań". Zapewniał też, "Komendzie Miejskiej Policji we Wrocławiu prawidłowe funkcjonowanie w zakresie wystąpienia sytuacji kryzysowych oraz opracowywanie odpowiedniej dokumentacji" poprzez m.in. opiniowanie, przygotowanie dokumentacji dot. zabezpieczenia imprez artystyczno- rozrywkowych o charakterze masowym i niemasowym, prowadzenie bieżącego-rozpoznania imprez, manifestacji, zgromadzeń, wystąpień, zagrożeń, miejsc ich organizacji, oraz wszystkich okoliczności" mających wpływ na bezpieczeństwo uczestników, a także właściwą organizację zabezpieczenia i przygotowanie działań policyjnych, opracowywanie planów akcji i operacji policyjnych). §§Powyższe potwierdza stanowisko wyrażone przez Naczelnika Wydziału Sztabu Policji KMP we Wrocławiu, który wskazał, że skarżący wprawdzie brał udział w zabezpieczeniu imprez masowych, wydarzeń z obchodami uroczystości i zabezpieczeniem pobytu osób podlegających ochronie, lecz charakter wykonywanych przez niego czynności (w tym tych polegających na udokumentowaniu przebiegu zabezpieczeń w systemach policyjnych, obsługi Ruchomego Stanowiska Dowodzenia) dowodzi, że nie odbywały się one w warunkach zagrażających życiu. Ponadto ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas legalnych zgromadzeń publicznych oraz w czasie imprez masowych i protestów społecznych należy do zakresu działania oddziałów prewencji Policji i samodzielnych pododdziałów prewencji Policji, o czym – jak słusznie wskazały organy – stanowi § 35 ust. 1 pkt 5 Zarządzenia nr 1041 Komendanta Głównego Policji z 28 września 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji.
Wreszcie poza sporem pozostaje, że skarżący pełniąc służbę na stanowisku specjalisty Zarządzania Kryzysowego i Spraw Obronnych Wydziału Sztab Policji KMP we Wrocławiu, sprawował nadzór nad Nieetatową Grupą Rozpoznania Minersko – Pirotechnicznego. Czynności związane z nadzorem nad Nieetatową Grupą Rozpoznania Minersko – Pirotechnicznego, nie stanowią jednak wystarczającej przesłanki do podwyższenia wymiaru emerytury, gdyż – jak to organy podkreśliły – skarżący nie uczestniczył bezpośrednio w działaniach minersko – pirotechnicznych. Na marginesie wskazać należy, że czynności wykonywane w charakterze sapera można kwalifikować w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy w zw. z § 3 pkt 5 rozporządzenia z 2005 r., przy czym "saperem" jest wyłącznie osoba, która bierze udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap; a także osoba wykonująca czynności w charakterze minera - pirotechnika lub pirotechnika. W ocenie Sądu, warunkiem podwyższenia wymiaru emerytury z uwagi na służbę pełnioną w charakterze sapera jest zatem łączny udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych lub ich atrap. Powyższe nie miało jednak miejsca w sprawie skarżącego.
Końcowo podnieść należy, że skarżący dowodząc, że to na organie ciąży obowiązek gromadzenia dokumentacji wskazującej na pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu przywołał treść § 3 ust. 2 pkt a lit. 1a Zarządzenia Komendanta Głównego Policji z 17 czerwca 2005 r. (nr 678) w sprawie zasad prowadzenia przez przełożonych dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposobu prowadzenia akt osobowych (Dz. Urz. z 2018 r., poz. 104 ora z 2019 r. poz. 49). Aczkolwiek uwadze skarżącego uszło, że powołany przez niego przepis obowiązuje dopiero od 12 stycznia 2022 r. (a zatem nie obejmuje okresu wskazanego przez skarżącego od 2005r. do 2022 r.), gdyż został on dodany w § 1 pkt 2 Zarządzenia Komendanta Głównego Policji z 22 lutego 2022 r. nr 13 (Dz.Urz. z 2022 r., poz. 84).
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy zapisy zachowanej i dostępnej dokumentacji obrazującej czynności skarżącego wykonywane w czasie służby, nie wskazują zatem na wystąpienie sytuacji szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia funkcjonariusza, a sam skarżący kwestionując stanowisko organów, wyprowadzone z analizy zachowanych zapisów dokumentacji, nie wskazuje na konkretne zdarzenia pominięte przez organ, ale ogólnie powołuje się na charakter pełnionej służby wymieniając w szczególność czynności, które w jego ocenie były podejmowane w warunkach zagrożenia życia i zdrowia np. ewakuacja przed grożącym zawaleniem, zabezpieczanie niewybuchów, zabezpieczenie terenu w przypadku ulatniania się gazu, zabezpieczanie pogorzelisk, zabezpieczenie manifestacji, wielokrotny udział w zatrzymaniu osób uznanych za niebezpieczne (...), str. 4 skargi. Tymczasem oczywistym jest, że służba w Policji wiąże się z narażeniem życia i zdrowia funkcjonariusza, ale dla podwyższenia emerytury, samo ryzyko nie jest wystarczające, gdyż konieczne jest stwierdzenie, że ryzyko przekształciło się w stan szczególnego zagrożenia i to, co najmniej przez określoną w rozporządzeniu liczbę dni w ciągu roku, co w sprawie nie znalazło jednak potwierdzenia w dostępnej dokumentacji i jako takie nie mogło zostać poświadczone przez organy, w rozumieniu art. 218 k.p.a.
Wynikający z akt sprawy fakt zniszczenia (wybrakowania) części dokumentacji dotyczącej przebiegu służby skarżącego, będący następstwem upływu okresu przechowywania dokumentacji (szczegółowo opisany w zaskarżonej decyzji), nie pozwalał organowi na wysnucie wniosku o zaistnieniu zdarzeń szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu skarżącego w okresie wskazanym przez skarżącego we wniosku, gdyż podstawą zaświadczenia mogą być tylko dane wynikające z dokumentów, a nie dane domniemane na podstawie charakteru służby. Podkreślenia wymaga, że zaświadczenie ma być potwierdzeniem faktów ujawnionych w dokumentacji, a nie faktów, których zaistnienia można się jedynie domyślać. Specyfika zaświadczenia sprowadza się bowiem do prostego przeniesienia (zacytowania) danych znajdujących się w posiadaniu organu. Oznacza to, że w sytuacji, gdy organ nie posiada w swych zasobach, danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy (jak to miało miejsce w sprawie skarżącego), to tym samym nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści. Dla braku możliwości urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie mają przy tym znaczenia przyczyny, z których organ nie znajduje się w posiadaniu określonych danych.
Ze względu na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Skargę rozpatrzono na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło