IV SA/Wr 735/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. orzeczeniem z dnia [...]r. Nr 1533/3/2006, wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1, art. 28 ust. 2 i art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.), ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), po przeprowadzonym badaniu lekarskim rozpoznała u T. K. dawno przebyte zwichnięcie rzepki lewej i skręcenie kolana lewego bez upośledzenia sprawności ustroju (§77 pkt 5), rzepki "zezujące" nie upośledzające sprawności (§77 pkt 2), obniżenie ostrości wzroku (§13 pkt 2), alergiczny nieżyt nosa i spojówek (§30 pkt 3) i uznała wyżej wymienionego za zdolnego do czynnej służby wojskowej, przyznając mu kategorię "A". W uzasadnieniu orzeczenia organ pierwszej instancji wskazał, iż powyższych ustaleń dokonano w oparciu o przedstawioną dokumentację leczenia, badania własne i specjalistyczne. W odwołaniu od niniejszego orzeczenia T. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i zapoznanie się z dokumentacją lekarską. Nadto opisał swój stan zdrowia oraz przebieg leczenia, powołując się na wydane dotychczas wobec niego orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...]Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.), § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz.1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonej dokumentacji medycznej wynika, iż orzekany z powodu doznanego w [...]r. urazu kończyny dolnej lewej miał wykonany szereg badań lekarskich specjalistycznych ortopedycznych, a od [...]r. wskutek ponownego urazu tej samej kończyny był leczony w różnych placówkach medycznych (Poradnia Ortopedyczna Szpitala Klinicznego Nr [...] w P., Poradnia Ortopedyczna NZOZ Przychodni Lekarskiej "A" s.c. w P., Poradnia Ortopedyczna NZOZ "B." sp. z o.o. w P.). Jednocześnie wskazał, iż z przedstawionej dokumentacji medycznej wynika, że T. K. był dwukrotnie orzekany przez TWKL w P. - orzeczenie Nr [...]z dnia [...]r. i orzeczenie Nr [...]z dnia [...]r., w których rozpoznawano schorzenia ze strony kończyn dolnych oraz górnych dróg oddechowych, nie stwierdzając by stopień ich nasilenia powodował upośledzenie sprawności ustroju w stopniu powodującym niezdolność do służby wojskowej. Również z aktualnie przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych ortopedycznego, pulmonologicznego, laryngologicznego i okulistycznego nie wynika, by obecny stopień nasilenia zaburzeń ze strony kończyn dolnych, górnych dróg oddechowych oraz narządu wzroku powodował niezdolność do czynnej służby wojskowej. W tej sytuacji, jak wskazał organ odwoławczy, Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. prawidłowo uznała, że dawno przebyte zwichnięcie rzepki lewej i skręcenie kolana lewego bez upośledzenia sprawności ustroju, rzepki "zezujące" nie upośledzające sprawności, obniżenie ostrości wzroku oraz alergiczny nieżyt nosa i spojówek, mieszczą się w zakresie pojęciowym § 77 pkt 5, § 77 pkt 2, § 13 pkt 2 i § 30 pkt 3 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 25.06.2004r., co w grupie I osób badanych (poborowi) kwalifikuje T. K. do kategorii A zdolności do czynnej służby wojskowej. Nadto Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. dodała, że przedstawiona przez skarżącego do wglądu dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu T. K. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując argumentację przytoczoną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wojskowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa). Decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 kpa). Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielenia informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W niniejszej sprawie, zgodnie z rozpoznaniem dokonanym przez organy orzekające, skarżący został zakwalifikowany do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, tj. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej. Uzasadnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia przez organ I instancji ogranicza się do wymienienia zdiagnozowanych u skarżącego jednostek chorobowych i zakwalifikowania ich do poszczególnych paragrafów z załącznika do rozporządzenia stanowiącego podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia oraz lapidarnego stwierdzenia, że ustaleń tych dokonano w oparciu o dokumentację zgromadzoną w sprawie. Nie spełnia więc ono wyżej wskazanych wymogów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji obszerniej wyjaśnia motywy zapadłego rozstrzygnięcia, powołując się przy tym na dokumentację medyczną. Wskazuje m.in., że wynika z niej, iż orzekany z powodu doznanego w [...]r. urazu kończyny dolnej lewej miał wykonane szereg badań lekarskich specjalistycznych ortopedycznych, a od [...]r. wskutek ponownego urazu tej samej kończyny był leczony w różnych placówkach medycznych (Poradnia Ortopedyczna Szpitala Klinicznego Nr [...]w P., Poradnia Ortopedyczna NZOZ Przychodni Lekarskiej "A" s.c. w P., Poradnia Ortopedyczna NZOZ "B." sp. z o.o. w P.). Organ stwierdził również, że dokumentacja przedstawiona przez skarżącego nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. Stosownie do art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzeka na podstawie akt sprawy. W aktach administracyjnych rozważanej sprawy brak jest jednak dokumentacji medycznej, o której mowa w zaskarżonym orzeczeniu. Stąd też zakwestionowana decyzja nie poddaje się kontroli Sądu. Ponadto zauważyć należy, iż skarżący w odwołaniu i w skardze powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 28 lutego 2002r. sygn. akt II SA/Po 113/02, a także na orzeczenia z roku [...]nr [...] i nr [...] orzekające wobec niego kategorię B zdolności do służby wojskowej. Wspomnianym wyżej orzeczeniem Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...]r. Nr [...]i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji, którymi uznano skarżącego zdolnym do służby wojskowej przyznając kategorię "A" zdolności, kwalifikując posiadane przez niego schorzenie zgodnie z § 76 pkt 2 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej, stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. (Dz.U. z 1992r. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał m.in., że organ odwoławczy zupełnie nie ustosunkował się do wyników badań specjalistycznych, które zresztą sam zlecił i w których lekarz specjalista chirurgii urazowej i ortopedii zaproponował przyjęcie u poborowego schorzenia wymienionego w § 78 pkt cytowanego wykazu, co powodowałoby konieczność orzeczenia kategorii "D". Biorąc pod uwagę orzeczenia o odroczeniu służby, jak również powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy winny w sposób niewątpliwy wykazać, iż w chwili orzekania T. K. był zdolny do pełnienia służby wojskowej (art. 11 kpa). Tymczasem w niniejszym postępowaniu tego nie uczyniono. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym, gdy chodzi o pobór do wojska. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994r., III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98). Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Ze względu na charakter orzeczenia Sąd nie orzekł w przedmiocie jego wykonania.