IV SA/Wr 735/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-05-09
Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły dochód skarżącej przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych, uwzględniając dochody uzyskane i utracone zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie zebrały materiałów w sposób wyczerpujący i nie rozpoznały okoliczności sprawy wszechstronnie, co skutkowało niejasnymi i lakonicznymi uzasadnieniami decyzji, zwłaszcza w zakresie ustalenia dochodów uzyskanych i utraconych.Stan faktyczny
Skarżąca J. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji uchylił wcześniejszą decyzję przyznającą zasiłek rodzinny i odmówił jego przyznania na okres od listopada 2013 r. do września 2014 r., przyznając go jedynie na październik 2014 r. Podstawą było wznowienie postępowania z powodu podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżąca kwestionowała ustalenia dotyczące przerw w zatrudnieniu i dochodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych i odmowa przyznania świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] sierpnia 2015r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sierpnia 2015r., nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Starszego Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. działającego z upoważnienia Prezydenta W.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. w punkcie I – uchylił decyzję z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w całości; w punkcie II - odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na W. K. na okres od 1 listopada 2013 r. do 30 września 2014 r.; w punkcie III – przyznał zasiłek rodzinny na W. K., w kwocie 106 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2014 r. do 31 października 2014 r. wraz z jednorazowym dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015, w kwocie 100 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych przyznanych J. K. (dalej skarżąca), jako podstawę podając że wyszła na jaw nowa okoliczność w postaci informacji, że z dniem 2 sierpnia 2013 r. skarżąca podjęła zatrudnienie na umowę zlecenie w firmie A, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego.
Dalej podano, że decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] skarżąca otrzymała prawo do zasiłku rodzinnego na córkę – W. K., na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015.
W wyniku wznowionego postępowania, organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] marca 2015 r., którą po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji pominął istotną okoliczność, tj. fakt, że z dniem 31 lipca 2013 r. skarżąca utraciła pracę w A. Dochód z tej pracy za okres od września 2012 r., został uwzględniony przy ustalaniu dochodu odwołującej się uzyskanego w 2012 r. (Pit 11 wystawiony przez A), choć powinien być potraktowany jako dochód utracony stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ pierwszej instancji wydał powyżej omówioną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., od której skarżąca odwołała się wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania zasiłku na okres od 1 listopada 2013 r. do 30 września 2014 r. Wskazała, że chociaż z zaświadczeń wynika, że ma jeden dzień przerwy w zatrudnieniu, to pracowała bez przerwy w dwóch firmach: B oraz A. Oświadczyła, że nie miała świadomości przerwy w zatrudnieniu. Podała, ze samotnie wychowuje córkę, a z powodów zdrowotnych nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy i stąd sytuacja finansowa jest ciężka.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w motywach decyzji utrzymującej decyzję I instancji wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2015 r., poz. 114, dalej: ustawa), w okresie zasiłkowym 2013/2014, zasiłek rodzinny przysługiwał, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekraczał kwoty 539 zł.
Analiza akt sprawy prowadzi zaś do wniosku, że przyznając stronie świadczenia rodzinne decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], organ pierwszej instancji uwzględnił, że w przypadku skarżącej miało miejsce uzyskanie dochodu, spowodowane podjęciem przez nią zatrudnienia w B w okresie od 18 września 2012 r. Wydając tę decyzję organ nie miał jednak informacji, że z dniem 2 sierpnia 2013 r. skarżąca podjęła zatrudnienie na umowę zlecenie w firmie A, zaistniały zatem przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Po uwzględnieniu dochodu uzyskanego we wrześniu 2013 r. (z "A"), w wysokości 483,92 zł, miesięczny dochód rodziny wyniósł 1.339,72 zł, a na osobę w rodzinie 669,86 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe (539 zł) o kwotę 130,86 zł (669,86 zł - 539 zł), czyli kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny (77 zł). Uwzględniając te okoliczności strona utraciła prawo do świadczeń od listopada 2013 r., zasadne więc było uchylenie decyzji przyznającej świadczenia i jednoczesne odmówienie przyznania zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2013 r. do 30 września 2014 r.
Organ II instancji wskazał, że skoro z dniem 15 września 2014 r. skarżąca utraciła zatrudnienie tak w B, jak i w A (dowód: zaświadczenia o dochodach z dnia 11 czerwca 2015 r.), należało od dochodu strony odjąć kwotę dochodu utraconego. W wyniku tych obliczeń dochód rodziny odwołującej się wyniósł 538,82 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje 269,41 zł, a zatem nie przekracza kryterium dochodowego od października 2014 r. W tej sytuacji strona uzyskała prawo do świadczeń rodzinnych od października 2014 r., co znalazło odzwierciedlenie w punkcie III decyzji organu pierwszej instancji.
Rozpatrując sprawę organ II instancji podkreślił, że organ pierwszej instancji uwzględnił wskazówki i zalecenia organu odwoławczego zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]: przede wszystkim okoliczność, że z dniem 31 lipca 2013 r. skarżąca utraciła pracę w A i dochód z tego źródła został odliczony od dochodu za 2012 r. Szczegółowe, prawidłowe według SKO matematyczne wyliczenie dochodu skarżącej, jak też poszczególnych zmian jego wysokości zaprezentował organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ II instancji podał, że w toczącym się postępowaniu organy mają obowiązek wziąć pod uwagę dokumenty dotyczące okresów trwania zatrudnienia. Twierdzenia odwołującej się, że pracowała bez przerwy w zatrudnieniu nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy, z których jednoznacznie wynika, że pracowała ona w A do 31 lipca 2013 r. i od 2 sierpnia 2013 r., co oznacza, że miała miejsce utrata, a następnie uzyskanie dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c) i pkt 24 lit. c) ustawy, co z kolei skutkuje określonymi w art. 5 ust. 4-4b ustawy konsekwencjami w obliczeniu dochodu rodziny.
Wobec powyższego nie znajdując podstaw do uwzględniania odwołania Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wskazała w jej uzasadnieniu, że nie miała "ani jednego dnia przerwy w pracy. Pracowała cały czas, tylko firmy pozamieniały umowy. (...) nie była świadoma tego, że nie ma ciągłości pracy". Podała, że samotnie wychowuje córkę, ma problemy ze zdrowiem i z tych powodów nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz zawartą w swej decyzji argumentację. Dodatkowo ustosunkowując się do twierdzeń skarżącej w zakresie braku świadomości przerwy w zatrudnieniu, stwierdziło, że ewentualne nieścisłości w dokumentacji pracowniczej powinny zostać wyjaśnione w relacji pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. W postępowaniu administracyjnym organy bowiem oceniają dokumenty dotyczące okresów trwania zatrudnienia (świadectwa pracy, umowy), dokonując na ich podstawie ustaleń stanu faktycznego sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem., jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej skrót p.ps.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 tej samej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną
W ocenie Sądu skarga jest zasadna.
Analiza akt sprawy i rozstrzygnięć administracyjnych pozwala na stwierdzenie, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano na początku, że dochód z tytułu umowy zlecenia w B za okres 18 września 2012 -31 grudnia 2012 r. Wyniósł ogólnie 1.630 zł, bez określenia skąd przyjęto taką kwotę tj. na jakich oparto się dokumentach źródłowych. Następnie ponownie określając dochód z tytułu umowy zlecenia w tej samej spółce A za ten sam okres 18 września 2012 -31 grudnia 2012 r. Podano, że na podstawie PIT 11 ogólnie kwota ta wyniosła 1.267 zł, istnieje zatem niewyjaśniona rozbieżność, która sprawia, że motywy decyzji są niejasne.
Kwestii tej nie wyjaśnił w swym uzasadnieniu organ II instancji mimo obowiązku ponownej analizy okoliczności sprawy. Decyzję Kolegium Odwoławczego należy ocenić jako zbyt lakoniczną.
Należy zatem uznać, że organy obu instancji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej ( art.7 i 77 kpa), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie rozpatrzyły one bowiem i nie zebrały materiałów w sposób wyczerpujący i nie rozpoznały okoliczności sprawy wszechstronnie, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych przez te organy decyzji, tym samym nie spełniły wymogów z art. 107 kpa. Rozstrzygnięcia te winny bowiem spełniać kryteria przekonywającego i jasnego przedstawienia motywów., a zwłaszcza dowodów , na których oparły się organy administracji i zawierać ostateczne wnioski będące logiczną konsekwencją ustaleń dokonanych. Zwłaszcza dotyczy to sytuacji, gdy zapada negatywne orzeczenie, jak w zaskarżonych decyzjach. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien odnieść się do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów i dokonać ich analizy, co winno znaleźć wyczerpująco odzwierciedlenie w motywach decyzji. Dotyczy to szczególnie ustalenia dochodów uzyskanych i utraconych w rozumieniu art.3 pkt 24 i art. 5 ust.4 a i 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, co ma zasadnicze znaczenie w kontekście spełnienia przesłanek do przyznania zasiłku rodzinnego. W szczególności organ winien jasno wskazać sposób obliczeń i dowody na których w tym zakresie się oparł. Stwierdzone naruszenia uzasadniały uchylenie zaskarżonych decyzji jako uchybienia proceduralne mające istotny wpływ na rozstrzygniecie powyższej sprawy.
W tych okolicznościach stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło