IV SA/Wr 737/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-06-09
Skład orzekający: Małgorzata Masternak - Kubiak, Ewa Kamieniecka, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje wojskowych komisji lekarskich dotyczące zdolności do zawodowej służby wojskowej spełniają wymogi formalne i materialne przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie uzasadnienia?Ratio decidendi
Decyzje wojskowych komisji lekarskich, jako decyzje administracyjne, muszą spełniać wymogi formalne i materialne przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym wymóg prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Brak takiego uzasadnienia, uniemożliwiający stronie zrozumienie podstaw rozstrzygnięcia i kontrolę jego zasadności przez sąd, stanowi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (TWKL) i Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL), które uznały skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria 'N') z powodu hyperbilirubinemii i skrzywienia kręgosłupa. Skarżący kwestionował te ustalenia, przedstawiając wyniki badań wskazujące na poziom bilirubiny w normie oraz powołując się na wcześniejsze orzeczenie o zdolności do służby wojskowej. Zarzucił organom brak należytego uzasadnienia decyzji i nieuwzględnienie nowych dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję I i II instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie: Asesor WSA - Ewa Kamieniecka ( spr. ) Asesor WSA - Alojzy Wyszkowski Protokolant: - Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. uznała D. S. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej ( kat. "N" ), rozpoznając hyperbilirubinemię ( § 44 p. 11 ), skrzywienie kręgosłupa ( § 34 p. 1 ) oraz blizny powierzchni grzbietowej palców II i III-go lewej ręki ( bez § ).Ponadto stwierdzono, że choroby te nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu decyzji podano, że szczególne warunki i właściwości służby wojskowej nie przyczyniły się do ich powstania.
W odwołaniu zainteresowany wskazał, że wyniki badań przeprowadzonych przez TWKL w Ż. nie wpływają negatywnie na jego zdolność do zawodowej służby wojskowej. Decyzja TWKL nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia i nie podano z jakich względów zainteresowany nie jest zdolny do służby wojskowej. Stwierdzono jedynie, że rozpoznane schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową.
Po rozpatrzeniu odwołania, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i 138 k.p.a. w związku z § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia wskazano, że po analizie dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W świetle przeprowadzonych badań lekarskich specjalistycznych i laboratoryjnych stwierdza się u zainteresowanego hyperbilirubinemię oraz skrzywienie kręgosłupa mieszczące się w zakresie pojęciowym § 44 p. 11 i § 34 p. 1 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia, co w grupie I osób badanych ( kandydaci do zawodowej służby wojskowej ) powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Skarżący nie przedstawił innej dokumentacji medycznej mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny stopnia zdolności do służby wojskowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił, że dowodem jego dobrego stanu zdrowia jest wynik badan lekarskich dołączony do skargi. Natomiast RWKL zaniedbała swoje obowiązki i nie skierowała skarżącego na badania w celu określenia poziomu bilirubiny we krwi, jak również nie wezwała skarżącego przed swoje oblicze. O zdolności do służby wojskowej zadecydowały komisje lekarskie, których skarżący osobiście nie widział. W trakcie badań przeprowadzonych w Specjalistycznym Laboratorium Analiz Lekarskich w dniu [...]r. stwierdzono u skarżącego poziom bilirubiny mieszczący się w normie, co wyklucza hyperbilirubinemię. Skarżący wskazał, że nigdy nie chorował i odbył zasadniczą służbę wojskową, będąc wcześniej przebadany przez komisję lekarską.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, ponieważ stwierdzone zaburzenia w badaniach biochemicznych oraz skrzywienie kręgosłupa mieszczące się w zakresie pojęciowym § 44 p. 11 i § 34 p. 1 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia kwalifikuje w grupie I osób badanych ( kandydaci do zawodowej służby wojskowej ) do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. RWKL nie stwierdziła konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich specjalistycznych, ponieważ przedstawiona przez skarżącego dokumentacja nie zawiera istotnych danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych w [...] Szpitalu Wojskowym z Przychodnią SP ZOZ w Ż.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. uznające skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej ( kat. "N" ) oraz stwierdzające brak związku poszczególnych chorób ze służbą wojskową. Postawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm. ).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej, wydające decyzje w indywidualnych sprawach. W sprawie zaliczenia kandydata do określonej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego normujące zasady i tryb tego postępowania. Orzeczenia te - obok oceny konkretnej sprawy z punktu widzenia medycznego - powinny też spełniać wymogi przewidziane w przepisach k.p.a. dla decyzji.
Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 k.p.a. ). Decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne ( art. 107 § 1 k.p.a. ). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto właściwe uzasadnienie decyzji winno realizować zasadę przekonywania strony, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, wyrażoną w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Pomimo obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a., decyzje organów obu instancji nie zawierają prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Decyzja organu I instancji w ogóle nie zawiera uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym określenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, natomiast organ odwoławczy ograniczył się do potwierdzenia schorzeń stwierdzonych u skarżącego przez TWKL oraz do stwierdzenia, że skarżący nie przedstawił innej dokumentacji medycznej mogącej powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny stopnia zdolności do służby wojskowej ustalonej przez TWKL. Tak sformułowane uzasadnienie nie wyjaśnia ani stronie, ani też Sądowi kontrolującemu zasadność podjętej decyzji motywów, jakimi kierowała się Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. przy rozstrzyganiu sprawy.
Należy również zauważyć, że schorzenia rozpoznane u skarżącego w zależności od stopnia nasilenia choroby mogą powodować kwalifikację kandydata jako zdolnego lub niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Kandydatów, u których stwierdzono skrzywienie kręgosłupa nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju mieszczące się w zakresie pojęciowym § 34 p. 1 kwalifikuje się jako niezdolnych lub zdolnych do zawodowej służby wojskowej. Rozpoznaną u skarżącego hiperbilirubinemię zakwalifikowano do § 44 p. 11 jako przewlekłą hiperbilirubinemię. Natomiast stwierdzenie okresowej hiperbilirubinemii ( § 34 p. 10 ) powoduje uznanie kandydata jako zdolnego lub niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Należy przy tym zauważyć, że przewlekła hiperbilirubinemia powoduje również niezdolność do czynnej służby wojskowej poprzez przyznanie kat. D ( § 44 p. 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm. ). Natomiast skarżącemu w dniu [...]r. komisja lekarska przyznała kategorię A i jak wyjaśnił skarżący, odbył zasadniczą służbę wojskową. Ponadto w trakcie badań przeprowadzonych w dniu [...]r. stwierdzono u skarżącego poziom bilirubiny mieszczący się w normie.
W ocenie Sądu rozpoznanie schorzeń powodujących zarówno zdolność jak i niezdolność do zawodowej służby wojskowej szczególnie wymaga uzasadnienia podjętego przez organ wojskowy rozstrzygnięcia. Kwalifikując schorzenia skarżącego jako powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej, organy orzekające w sprawie zobowiązane były do wyjaśnienia powodów takiego rozstrzygnięcia. Organy winny również wyjaśnić, z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie stwierdziły pogorszenie stanu zdrowia skarżącego.
Natomiast odnośnie zarzutu skarżącego zawartego w skardze dotyczącego nie powiadomienia go o terminie rozpatrzenia odwołania i nie uwzględnienia wyników nowych badań lekarskich należy wyjaśnić, że zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie i decyzję. Z powyższego wynika, że to komisja lekarska decyduje o potrzebie wezwania zainteresowanego i przeprowadzenia ponownych badań lekarskich.
Przytoczone uchybienia spowodowały, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności ( lub braku przydatności ) do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło