IV SA/Wr 737/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-02-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Sikorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu złożenia go po terminie, uzasadniony zaginięciem brata skarżącego, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzeciw skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności wskazane przez skarżącego, w tym jego trudna sytuacja materialna, choroba, wspólne gospodarstwo domowe z bratem i jego choroba alkoholowa, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym zarządzenie referendarza sądowego straciło moc, a sprawa została rozpoznana przez sąd.
Stan faktyczny
Skarżący R. N. złożył skargę na decyzję Wojewody D. odmawiającą udostępnienia danych adresowych. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu z wymaganymi dokumentami. Skarżący złożył wniosek z jednodniowym opóźnieniem, tłumacząc to zaginięciem brata. Referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, podając jako przyczynę opóźnienia chorobę alkoholową brata i jego zaginięcie w okresie świątecznym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. N. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 737/12 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. N. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. R. N., (dalej skarżący) złożył skargę w niniejszej sprawie na decyzję Wojewody D. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]w przedmiocie udostępnienia danych adresowych. Zarządzeniem z dnia 8 listopada 2012 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Następnie referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, wyznaczając na dokonanie tej czynności termin siedmiu dni, licząc od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Do formularza skarżący miał dołączyć kserokopię: a) dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualną decyzję: ZUS, urzędu pracy lub opieki społecznej przyznającą świadczenia, umowę o pracę, zlecenie lub o dzieło, stypendia, honoraria i inne), b) wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące; c) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizję, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne), d) zeznanie podatkowe za 2011 r. Zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 grudnia 2012 r. W dniu 28 grudnia 2012 r. skarżący nadał wypełniony formularz PPF za pośrednictwem poczty. Do formularza dołączył zaświadczenie z dnia 28 grudnia 2012 r. wydane przez Powiatowy Urząd Pracy w J. G., z którego wynikało, że skarżący jest zarejestrowany w urzędzie pracy od dnia 27 czerwca 2012 r. jako bezrobotny z prawem do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy. W okresie od 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. wypłacono zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 651,04 zł (netto). Podał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem chorym na chorobę alkoholową, który otrzymuje zasiłek okresowy z pomocy społecznej w kwocie 238,50 zł netto oraz konkubiną brata, która nie ma żadnych dochodów. Wszyscy mieszkają w domu o pow. 90 m². Skarżący podał, że od kilku lat choruje, a od pół roku znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej oraz, że ani on, ani inne osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstw domowe, nie posiadają żadnych innych dochodów, ani majątku. Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2013 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wiosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z powodu złożenia wniosku na urzędowym formularzu po upływie zakreślonego terminu. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia. W uzasadnieniu sprzeciwu podał, że przyczyną złożenia wniosku z jednodniowym opóźnieniem było zaginiecie jego brata, z którym zamieszkuje. Skarżący podał, że jego brat jest alkoholikiem leczonym wielokrotnie w szpitalach psychiatrycznych i traci często pamięć. W okresie świątecznym jego brat zagiął, a jego poszukiwania zakończyły się 27 grudnia 2012 r. wieczorem. W załączeniu przesłał kserokopie dokumentów świadczących o chorobie alkoholowej brata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4). W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane w formularzu oraz dokumentach nadesłanych przez skarżącego uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu okoliczność, że skarżący jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w wysokości 651,04 zł, od kliku lat choruje, mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem, którego jedynym dochodem jest zasiłek okresowy z pomocy społecznej w kwocie 238,50 zł netto oraz konkubiną brata, która nie ma żadnych dochodów, jak również fakt, ze ani skarżący, ani osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku, pozwala przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tej sytuacji, mając na względzie z jednej strony sytuację rodzinną i majątkową skarżącego, z drugiej zaś wysokość kosztów sądowych jakie skarżący winien ponieść w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść owych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny w związku z czym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło