IV SA/Wr 737/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-11-30
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu udzielające informacji o braku kompetencji do wydania legitymacji osoby represjonowanej, stanowiące odpowiedź na zapytanie strony, jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli pisma organu, które ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi decyzji administracyjnej, postanowienia ani innej czynności podlegającej zaskarżeniu na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sytuacji, gdy organ nie posiada kompetencji do wydania żądanej legitymacji, jego pismo informujące o tym fakcie nie jest aktem prawnym podlegającym kognicji sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie legitymacji osoby represjonowanej. Organ udzielił odpowiedzi, wskazując, że nie jest właściwy do wydania takiej legitymacji, a jedynie do przyznawania świadczeń pieniężnych. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na to pismo, podnosząc, że od dłuższego czasu stara się o uzyskanie dokumentu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi S. N. na pismo Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania legitymacji osoby represjonowanej postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. S. N. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wniósł skargę na pismo Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...].
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że od maja 2014 r. stara się o uzyskanie legitymacji osoby represjonowanej w związku z pięcioletnim pobytem w okresie wojny na robotach przymusowych w Niemczech. Próby pozyskania tego dokumentu, związane z koniecznością korzystania z usług leczniczych, podejmowane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych okazały się bezskuteczne. Informacje zaś zawarte w zaskarżonym dokumencie dotyczyły w głównej mierze świadczeń pieniężnych, nie zaś kwestii odnoszących się do żądanej legitymacji.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że kwestionowane pismo nie było decyzją administracyjną, lecz czynnością materialno – techniczną nie podlegającą zaskarżeniu, która sprowadzała się do udzielenia odpowiedzi skarżącemu na jego pismo z dnia 1 kwietnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Jak wynika z art. 3 § 2 powołanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w innych sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wniesionej do tutejszego Sądu należy wskazać, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii aktów lub czynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych, zwłaszcza w kontekście kompetencji skarżonego organu.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z treści skarżonego pisma, a także pozostałej dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych jak i dołączonej przez stronę do skargi wynika, że skarżący jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczeń z tytułu pobytu przymusowego w Niemczech na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1001).
Z przepisów tej ustawy nie wynikają jednakże jakiekolwiek dodatkowe – poza świadczeniami pieniężnymi – uprawnienia, w tym dotyczące w szczególności uzyskania legitymacji osoby represjonowanej. Jedynym aktem prawnym określającym warunki do jej uzyskania jest ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1206 ze zm.).
W myśl art. 12 ust. 1 powołanej ustawy kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648, z późn. zm.).
Jak wynika zaś z ust. 5 cytowanego przepisu, dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1, jest legitymacja osoby represjonowanej wystawiona przez organ rentowy.
Przy czym, aby otrzymać legitymację osoby represjonowanej, należy wykazać się ustalonym prawem do renty inwalidy wojennego, co wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie trybu wydawania i anulowania legitymacji osoby represjonowanej, dokumentów wymaganych do jej wydania oraz wzoru legitymacji osoby represjonowanej (Dz. U. z 2003 r., nr 61, poz. 539)
Powyższe regulacje wskazują zatem jednoznacznie, że organem właściwym w sprawie wydawania żądanej przez skarżącego legitymacji jest stosowny organ rentowy, nie zaś Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skoro zaś organ ten nie miał kompetencji orzeczniczych w sprawie legitymacji osoby represjonowanej, to nie mógł tym samym wydać decyzji, postanowienia lub podjąć innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zakwestionowane więc pismo należało potraktować jako czynność o charakterze wyłącznie informacyjnym, która nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych.
W związku z powołanymi okolicznościami skargę wniesioną do tutejszego Sądu należało odrzucić, o czym – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło