IV SA/Wr 737/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-02-16

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zasadny, jeśli strona jest już zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że strona wykazała przesłanki częściowego prawa pomocy ze względu na trudną sytuację materialną. Jednocześnie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona była już z mocy prawa zwolniona z obowiązku ich ponoszenia w sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody z zasiłków, brak majątku i zadłużenie. Dane z akt administracyjnych potwierdzały jego trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w całości. Następnie skarżący na urzędowym formularzu z dnia 12 lutego 2018 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku [...] w kwocie [...]zł miesięcznie. Dodatkowo podał, że nie posiada środków na ustanowienie adwokata, gdyż od prawie roku żyje z powyższego zasiłku [..], a w ostatnich miesiącach z zasiłku [...] w kwocie [...] zł podwyższonego na okres do dwóch miesięcy do kwoty [...] zł. W formularzu tym wskazał także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Natomiast posiada zadłużenie i spłaca windykatorów. Leczenie i rehabilitacja przewyższa jego potrzeby i nie jest w stanie ich zrealizować. Dane zawarte aktach administracyjnych sprawy potwierdzają ponadto, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada kwalifikacji zawodowych, jest osobą [...] i przebywa w [...] (pod adresem podanym w niniejszym wniosku w rubryce obejmującej adres zamieszkania) i we własnym zakresie mu zapewnić sobie wyżywienie, a z przyznanej wcześniej renty [...] o charakterze okresowym komornik potrącał zaległości. Z akt tych wynika ponadto, że skarżący nie posiada majątku i posiada orzeczenie o [...] wydane na stałe oraz, że skarżącemu zostały przyznane inne świadczenia z pomocy społecznej, tj. [...] . Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu z dnia 12 lutego 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że skarżący utrzymuje się z niskiego zasiłku [...] z tytułu [...] i fakt otrzymywania innych zasiłków z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej oraz brak majątku i realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło