IV SA/Wr 739/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu; II. skargę odrzucić. Pismem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał skarżącego Z. B. do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący otrzymał powyższe pismo w dniu [...]r., a opłatę uiścił w dniu [...] r. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty. We wniosku tym podał, iż nie był w stanie wnieść opłaty w wyznaczonym terminie i napisać pisma, gdyż jest po wylewie. W tym okresie żona, z którą zamieszkuje, pojechała do córki do P., a on, gdy dostał pismo z Sądu, "trochę się podenerwował" i dzwonił po żonę, gdy "trochę mu przeszło". Wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Następnie skarżący nadesłał zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r., z którego wynika, że jest on przewlekle chory po przebytym w [...] r. udarze pnia mózgu i móżdżku z osłabieniem kończyn, zawrotami głowy, niezbornością kończyn, zwłaszcza prawych i osłabieniem czucia, przy czym cierpi na bóle korzeniowe z powodu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i nie jest zdolny do żadnej pracy. Przesłał również zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r., zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...]r. oraz karty informacyjne dotyczące pobytu w szpitalu od [...]do [...]r. i od [...] do [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W myśl § 2 tego artykułu, jeżeli pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która nie ma w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznaczy termin do uiszczenia opłaty nie krótszy niż dwa miesiące. Stosownie do § 3 art. 220 cytowanej ustawy, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W myśl art. 85 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepis art. 87 cytowanej ustawy stanowi, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem jednoznacznie, iż do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest łączne spełnienie przez zainteresowanego następujących przesłanek: - uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy, - wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, - dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, - dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Sąd ten dokonuje oceny braku winy. Obowiązujące przepisy nie wprowadziły w tym zakresie żadnych ograniczeń. Zgodnie z utrwalonymi już w tym względzie poglądami doktryny i praktyki sądowej, które zachowały swą aktualność również w obecnie obowiązującym stanie prawnym, przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Ocena braku winy pozostawiona została w postępowaniu administracyjnym organowi administracji, a w postępowaniu sądowym Sądowi, co daje możliwość dokładnego uwzględnienia wszelkich okoliczności konkretnego wypadku. Przywrócenie nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 1998, s. 344-345, a także np. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 1712/2000). W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu podając, że nie był w stanie wnieść opłaty w wyznaczonym terminie i napisać pisma, gdyż jest po wylewie. W tym okresie żona, z którą zamieszkuje, pojechała do córki do P., a skarżący, gdy dostał pismo z Sądu, "trochę się podenerwował" i dzwonił po żonę, gdy "trochę mu przeszło". Ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż wezwanie o opłatę zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]r., przy czym odbiór tego pisma potwierdziła żona skarżącego E. B.. Gdyby zatem skarżący – jak podał we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu – do dokonania tej czynności chciał skorzystać z pomocy żony, to mógł to uczynić przed jej ewentualnym wyjazdem do P. i nie musiał w tym celu po nią dzwonić. Argument dotyczący niemożności skorzystania z pomocy żony nie znajduje więc potwierdzenia w realiach tej sprawy. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż stan zdrowia uniemożliwiał mu dochowanie uchybionego terminu zauważyć trzeba, że z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]r. wynika co prawda, iż stan zdrowia skarżącego nie jest dobry i nie jest on zdolny do żadnej pracy, jednak z zaświadczenia tego nie wynika, że w terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu skarżący przez cały ten czas nie był w stanie dokonać tej czynności. Natomiast pozostałe przedłożone przez skarżącego dokumenty lekarskie nie dotyczą okresu, w którym skarżący miał wpis uiścić. Z wszystkich tych dokumentów lekarskich wynika, że schorzenia skarżącego występują u niego od wielu lat. W zachowującym swą aktualność orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie wskazywano, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. (por. np. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r. sygn. akt I SA 1072/00 – LEX nr 55307). W odróżnieniu od nagłej choroby, które nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, to długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej i skorzystania z pomocy innej osoby (por. np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r. sygn. akt SA/Sz 1435/97 – LEX – nr 34150). Skoro bowiem osoba od wielu lat mająca określone schorzenia potrafi w życiu codziennym funkcjonować i ma zaspokojone swoje podstawowe potrzeby, to nie można przyjąć, iż jej stan zdrowia stanowił przeszkodę, której osoba ta nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnił, iż bez własnej winy nie dochował terminu do uiszczenia wpisu. Skoro zatem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niezachowaniu terminu do wniesienia opłaty, to tym samym podstawowa przesłanka pozwalająca na przywrócenie uchybionego terminu nie została spełniona. W tej sytuacji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu podlegał oddaleniu. Konsekwencją oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu jest odrzucenie skargi jako nieopłaconej w wyznaczonym terminie. Mając na względzie powyższe – zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji.