IV SA/Wr 743/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-04-12

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnił przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i brak współpracy z sądem w zakresie przedstawienia wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie sądu do przedstawienia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Brak współpracy z sądem uniemożliwił ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów z mocy prawa w sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych, podając trudną sytuację materialną i brak dochodów. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia szeregu dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej, dochodów, wydatków oraz stanu rodzinnego. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie sądu. W związku z brakiem współpracy i niewiarygodnością oświadczeń, sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone z uwagi na zwolnienie ustawowe.
Rozstrzygnięcie
I. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..], nr [..] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku okresowego i odmowy przyznania zasiłku postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Od [..]r. nie korzysta z pomocy społecznej. Z dniem [..] r. złożył wniosek o wyrejestrowanie z ewidencji osób bezrobotnych. W chwili obecnej pozostaje bez zatrudnienia i nie otrzymuje żadnych dochodów. Nie posiada oszczędności. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane do dnia [..] r. Osobiste uczestnictwo w postępowaniu sądowym stanowi dla niego dodatkowe utrudnienie ze względu na zły stan zdrowia. Jest współwłaścicielem mieszkania, na którego kupno zaciągnął kredyt hipoteczny w [..] r. razem z innym kredytobiorcą, położonego we [..] o powierzchni 49,68 zł. Naprzemiennie ponosi wydatki związane z utrzymaniem zakupionego mieszkania i zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu. Nie jest w stanie zaciągnąć kolejnych zobowiązań. Według jego wiedzy mieszkaniem, na którego kupno został zaciągnięty kredyt, opiekuje się współwłaściciel i współkredytobiorca. Według jego wiedzy na dzień [..] stycznia 2018 r. i wiedzy jaką uzyskał z prowadzonego odrębnie postępowania przed Sądem Rejonowym w [..] o sygn. akt [..] mieszkanie, którego jest współwłaścicielem zostało wynajęte osobie trzeciej przez drugiego właściciela i związku z tym skarżący podał, że nie czerpie z tego tytułu jakiekolwiek korzyści, pożytków ani dochodów i kto je czerpie. Dodał, że z oświadczenia drugiego współwłaściciela wynika, że skarżący nie otrzymuje żadnych pieniędzy z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego i powołał się na decyzję SKO z dnia [..] r., nr [..]. Powyższe wynika także z zeznań złożonych przez drugiego współwłaściciela w toku postępowania o sygn. akt [..]. Wskazał, że także złożył wyjaśnienia, które powinny znajdować się w aktach prowadzonych spraw. Podał, że z własnością kupionego mieszkania związany jest także udział w samodzielnym lokalu użytkowym. Nie posiada oszczędności oraz przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności. Ponadto podał, że jest osobą pełnoletnią, nieubezwłasnowolnioną, prowadzącą jednoosobowe samodzielne gospodarstwo domowe. Sam sprząta, gotuje i robi zakupy. Nie może liczyć na pomoc osób najbliższych. Jest zameldowany w mieszkaniu matki, która ze skromnej emerytury ponosi koszty utrzymania tego mieszkania. Ze względu na jego plany osobiste, zawodowe i życiowe jego centrum życiowe znajduje się poza miejscem zameldowania. W rubryce nr 10 podał, że nie osiąga żadnych dochodów, a w rubryce nr 11 obejmującej zobowiązania i stałe wydatki ponownie powołał się na naprzemiennie ponoszenie wydatków związanych z utrzymaniem zakupionego mieszkania i zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu oraz podał, że ponosi wydatki związane z kupnem leków i dojazdem do służby zdrowia, z których niejednokrotnie musi zrezygnować. Oczekuje na specjalistyczny [..] i [..] Wartością niewymierną jest jego codzienny, osobisty, bieżący wkład w wychowanie i utrzymanie córki. Jako rodzic płaci dobrowolne kwoty na utrzymanie dziecka. W odrębnym piśmie z dnia 31 stycznia 2018 r., złożonym wraz wnioskiem o prawo pomocy, dodał, że od marca 2017 r. utrzymywał się dzięki pomocy sąsiadów i podał, że "czasem przykręci śrubkę za przysłowiowy talerz zupy". Pożyczał również pieniądze od innych osób. Zbierał złom, a sezonowo zbierał grzyby i wymieniał butelki na artykuły spożywcze. W chwili obecnej nie osiąga jednak żadnych dochodów. Z akt administracyjnych sprawy o sygn. IV SA/Wr 135/17 wynika, że skarżący jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz małoletniego dziecka w wysokości [..] zł miesięcznie. Następnie pismem starszego referendarza sądowego z dnia 1 marca a 2018 r. wezwano stronę skarżącą - na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zgodnie z którym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego - do nadesłania w terminie 7 dni kopii dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej: dowodów potwierdzających aktualną wysokość dochodów wnioskodawcy za okres ostatnich trzech miesięcy (np. trzy ostatnie odcinki emerytury lub renty, aktualna decyzja: ZUS, urzędu pracy lub opieki społecznej przyznająca świadczenia, umowa o pracę, zlecenie lub o dzieło, stypendia, honoraria i inne), pisemnego wyjaśnienia z czego strona się utrzymuje skoro we wniosku o prawo pomocy podała, że nie otrzymuje żadnych dochodów i czy wykonuje prace dorywcze i w jakiej wysokości otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie (należało nadesłać dokumenty potwierdzające te dane), pisemnego wyjaśnienia, czy mieszkanie pod podanym adresem zamieszkania stanowi własność matki i kto ponosi koszty utrzymania tego mieszka i czy strona partycypuje w tych kosztach i w jakiej wysokości, ewentualnie do kogo należy tytuł prawny do tego lokalu i czy w tym mieszkaniu skarżący jest zameldowany i co oznacza twierdzenie, że "centrum życiowe koncentruje się poza miejscem zameldowania", w szczególności, czy oznacza to, że strona nie mieszka w mieszkaniu matki, wyciągów z kont bankowych, lokat bankowych i kart kredytowych za ostatnie trzy miesiące, wyjaśnienia z jakich dochodów ponosi na przemiennie z drugim kredytobiorcą wydatki związane ze spłatą kredytu mieszkaniowego (miesięczne raty kredytu) i kto jest drugim kredytobiorcą i kto spłaca ten kredyt mieszkaniowy, harmonogram spłat rat kredytu mieszkaniowego, dowody potwierdzające spłatę rat kredytu mieszkaniowego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy (od sierpnia 2017 r. do stycznia 2018 r.) w szczególności dowody potwierdzające z czyjego konta bankowego spłacane są te raty i w jakiej wysokości, jeżeli strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką należało nadesłać także dowody potwierdzające wysokość dochodu matki w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz zeznanie podatkowe matki za 2016 r. i 2017 r., zeznanie podatkowe za 2016 r. lub zaświadczenie urzędu skarbowego o wysokości dochodu za 2016 r. oraz zeznanie podatkowe za 2017 r. skarżącego (wnioskodawcy), dokumenty potwierdzające, że mieszkanie jest wynajmowane przez drugiego kredytobiorcę (dane należy te dane udokumentować poprzez wskazanie daty i stron umowy, wysokości dochodu) i że strona nie uzyskuje dochodu z tego najmu i wyjaśnienie czego dotyczy postępowanie sądowe o sygn. akt VI [..] (należało nadesłać dokumenty potwierdzające te dane), wyjaśnienie czy strona płaci alimenty na dziecko i w jakiej wysokości (dane te należało udokumentować za okres ostatnich trzech miesięcy), zaświadczenie lub decyzję potwierdzające, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna lub, że utracił status osoby bezrobotnej oraz dokument potwierdzający z jakiego tytułu jest obecnie zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, wyjaśnienia, czy obecnie strona posiada nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (dane te należało udokumentować). Skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi na to pismo, mimo że zostało ono doręczone stronie w dniu 7 marca 2018 r. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, skoro nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 1 marca 2018 r. Niewiarygodne jest tym samym twierdzenie skarżącego, że pomimo braku jakichkolwiek dochodów jest on w stanie utrzymać się samodzielnie. Opisanym wyżej pismem referendarza sądowego z dnia 1 marca 2018 r., skarżący został bowiem wezwany do nadesłania dowodów potwierdzających aktualną wysokość wszystkich dochodów, w tym z tytułu prac dorywczych za okres ostatnich trzech miesięcy oraz do nadesłania pisemnego wyjaśnienia z czego się utrzymuje, skoro we wniosku o prawo pomocy podał, że nie otrzymuje żadnych dochodów i czy obecnie wykonuje prace dorywcze i w jakiej wysokości otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie, przy czym obowiązkiem strony było, aby dane te udokumentować. Brak wiarygodności oświadczenia o braku jakichkolwiek dochodów potwierdza również to, że skarżący w rubryce nr 8 formularza podał, że sam robi zakupy i jednocześnie nie może liczyć na pomoc osób najbliższych, a w rubryce nr 11 podał, że wpłaca dobrowolne kwoty z tytułu alimentów na rzecz dziecka. Dane te świadczą o tym, że skarżący posiada środki finansowe, których wysokości i źródeł pochodzenia nie ujawnił. Skarżący nie nadesłał także wyciągów z kont bankowych i kart kredytowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, co także nie pozwala na ustalenie aktualnej rzeczywistej sytuacji dochodowej skarżącego wynikającej ze stanu kont i lokat bankowych. Skarżący nie nadesłał także zeznania podatkowego za 2016 r. lub zaświadczenia urzędu skarbowego o wysokości dochodu za 2016 r. i ewentualnego zeznania podatkowego za rok poprzedni czyli 2017 r., co nie pozwala na ustalenie, czy w poprzednich latach podatkowym uzyskał dochody podlegające opodatkowaniu. Żądanie tych danych miało na celu ustalenie jak kształtowała się sytuacja dochodowa skarżącego w dłuższym okresie czasu i czy ewentualnie dochód ten z uwzględnieniem aktualnego dochodu pozwoliłby na poczynienie rezerw finansowych, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Skarżący nie nadesłał także wyciągów z kont bankowych i kart kredytowych i lokat bankowych za ostatnie cztery miesiące, co także nie pozwala na ustalenie aktualnej sytuacji dochodowej skarżącego i [..] wynikającej ze stanu kont i lokat bankowych. Podkreślenia wymaga, że żądanie dokumentu dotyczącego zgłoszenia strony do ubezpieczenia zdrowotnego miało na celu ustalenie na podstawie jakiego tytułu strona jest zgłoszona do tych ubezpieczeń, tj. np. w związku zatrudnieniem, z rejestracją jako osoba bezrobotna, pobieraniem renty. Wyjaśnienie tej kwestii pozwoliłoby zatem na ustalenie, czy ewentualny tytuł tego ubezpieczenia jest związany z tytułem kształtującym dochody strony skarżącej, co ma także wpływ na ocenę czy strona uzyskuje dochody. Ponadto skarżący w rozpoznawanej sprawie nie przedłożył aktualnego zaświadczenia urzędu pracy potwierdzającego czy obecnie posiada status osoby bezrobotnej mimo, że wspomnianym pismem referendarza sadowego został wezwany do nadesłania tego zaświadczenia lub zaświadczenia potwierdzające utratę statusu osoby bezrobotnej. Oświadczenie strony, zawarte w rubryce nr 5 formularza, że jest w chwili obecnej osobą pozostającą bez zatrudnienia nie jest równoznaczne z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy. Ponadto strona we wniosku podała, że w [..] ubiegłego roku złożyła wniosek o wyrejestrowanie z ewidencji osób bezrobotnych. Okoliczność ta nie uzasadnia przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, ponieważ w orzecznictwie sądowym przyjęto, że obowiązkiem ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie faktu podjęcia starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów. To na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. post. NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II OZ 924/16, LEX nr 1530881) W tej kwestii wskazać należy z urzędu, że na podstawie akt innej sprawy skarżącego o sygn. akt IV SA/Wr 19/17 ustalono, że skarżący posiada wykształcenie [..] (studia magisterskie). Z akt innej sprawy strony o sygn. akt V SA/Wr 135/17 wynika natomiast że skarżący od kilku lat jest kierowany do prac społecznie – użytecznych i skutecznie unika podjęcia zatrudnienia poprzez dostarczenie zwolnienia lekarskiego. Skoro skarżący nie podejmuje propozycji pracy, a ponadto, jak wyjaśnił, wyrejestrował się z urzędu pracy, to nie można przyjąć w niniejszej sprawie, że skarżący podjął wszelkie starania o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Dane dotyczące wykształcenia, tj. ukończenia studiów prawniczych również świadczą o tym, że skarżący dysponujący odpowiednim wykształceniem, świadomie nie podejmuje propozycji zatrudnienia, co rzutuje na powyższą ocenę, iż nie wykazał on, że podjął wszelkie starania o uzyskanie środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący nie udokumentował ponadto, że nie uzyskuje dochodów z najmu lokalu mieszkalnego sfinansowanego kredytem. Z akt sprawy o sygn. IV SA/Wr 135/17 wynika, że drugi kredytobiorca zawarł we wrześniu pisemną umowę najmu lokalu mieszkalnego i że czynsz najmu wynosi [..] zł. Najemca płaci także dodatkowo rachunki, a mieszkanie wynajmuje już od około trzech lat. Istotne jest, że z umowy najmu wynika, że została ona zawarta na czas nieokreślony. Wyjaśnienie okoliczności dotyczących wynajmu mieszkania miało na celu ustalenie, czy skarżący otrzymuje obecnie dochody z tytułu wynajmu powyższego mieszkania zwłaszcza, że, jak to już wyżej wskazano z umowy najmu wynika, że została ona zawarta na czas nieokreślony, a najemca oświadczył, że wynajmuje mieszkanie od ponad trzech lat. Braku dochodu z najmu nie potwierdza oświadczenie strony dotyczące wspomnianej wyżej sprawy sądowej przed sądem rejonowym, skoro strona nie wyjaśniła czego dotyczy ta sprawa i nie nadesłała dokumentów potwierdzających te dane. Skarżący nie przedłożył także dowodów potwierdzających, kto spłacał raty kredytu bankowego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy, tj. w szczególności nie przedłożył dowodów potwierdzających z czyjego konta bakowego te raty są spłacane i w jakiej wysokości. Dokumenty te miały na celu ustalenie, czy rzeczywiście skarżący obecnie nie spłaca tych rat z uwagi na brak dochodów, skoro podał, że w chwili obecnej drugi kredytobiorca opiekuje się nieruchomością i ponosi wydatki związane ze spłatą kredytu. Ponadto skarżący jako kredytobiorca i współwłaściciel mieszkania mógł przedłożyć inne dokumenty potwierdzające kto spłaca raty kredytu, np. zawiadomienie banku o spłacie rat, czy też dokumenty dostępne przy pomocy systemu bankowości elektronicznej. Skarżący nie wyjaśnił czy ponosi koszty utrzymania mieszkania poddanego w adresie zamieszkania ani też co oznacza, jego twierdzenie, iż jego centrum życiowe znajduje się poza miejscem zameldowania, zwłaszcza, że podał, iż jest zameldowany u matki. Nie wyjaśnił też czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Przy ocenie zaś wniosku o prawo pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób, z którymi wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym miejscu zauważyć należy, że w przypadku badania przesłanek przyznania prawa pomocy uwzględnienia wymaga całokształt sytuacji wnioskodawcy, na którą wpływ mogą mieć także inne osoby (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 84/13, LEX nr 1296829). Skarżący nie sprecyzował w jakiej wysokości ponosi konkretne opłaty i wydatki związane z utrzymaniem, co nie pozwala na ustalenie w jakich kwotach kształtują się te wydatki. Nie udokumentował w jakiej wysokości płaci alimenty na dziecko. Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia także posiadanie orzeczenia o [..] stopniu niepełnosprawności, które strona złożyła wraz z wnioskiem o prawo pomocy, skoro w orzeczeniu tym wskazano, że skarżący może wykonywać pracę lekką i nie wymaga zatrudnienia w [..]. Ponadto orzeczenie to zostało wydane na czas określony, tj. rok, i data jego ważności upływa z dniem [..] r. Strona nie wyjaśniła także czy obecnie posiada nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Dodać należy, że opisane pismo referendarza sądowego z dnia 1 marca 2018 r. zostało sporządzone na podstawie art. 255 p.p.s.a., z którego wynika, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja przepisu art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem (post. z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt I OZ 38/12). Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Współpracy tej w niniejszej sprawie zabrakło. W tej sytuacji pozostałe argumenty wskazane przez skarżącego dotyczące obowiązku alimentacyjnego, złego stanu zdrowia nie stanowią okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Przyznania powyższego prawa nie uzasadniają także złożone wraz z wnioskiem o prawo pomocy dokumenty związane ze stanem zdrowia strony, ponieważ wybiórcze udostępnienie i udokumentowanie danych nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a warunkujące przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów i wyjaśnień, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Strona skarżąca bowiem winna wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym nie jest tak, że wszelkie wątpliwości winny być tłumaczone na korzyść strony, tylko wszystko, co wątpliwe strona skarżąca winna wyjaśnić, bo to po jej stronie istnieje powinność dowiedzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. To do strony ubiegającej się przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach o prawie pomocy (por. post. NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GZ 275/10, LEX nr 741268). Z tych względów, w pkt I sentencji, należało odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło