IV SA/Wr 751/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Asesor WSA - Ewa Kamieniecka ( spr. ) Protokolant: - Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego uchyla decyzję I i II instancji. W dniu [...]r. R. C. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w Ś. wniosek o przyznanie, podając że jest matką samotnie wychowującą dziecko, wymagające stałej opieki i rehabilitacji. Wnioskodawczyni przedłożyła m. in. zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r. o stanie zdrowia dziecka dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, potwierdzające że M. C. ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki pielęgnacyjnej lub systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym lub rehabilitacyjnym na okres od [...]r. do [...]r. W wyroku z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 61/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z dnia [...]r. nr [...] odmawiającą przyznania R. C. zasiłku stałego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organ winien był ustalić dochód rodziny skarżącej z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Zauważono również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa, a decyzja została wydana z naruszeniem art. 15 i art. 9 kpa, bowiem organ odwoławczy ograniczył się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji i nie odniósł się w ogóle do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy decyzyjne zobowiązane zostały do wyjaśnienia i ustalenia istotnych w sprawie okoliczności, poczynienia prawidłowych ustaleń co do istnienia przesłanek materialnoprawnych przyznania świadczenia, ocenienia zasadności zgłoszonego wniosku oraz uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 1 kpa. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. na podstawie art. 106 ust. 4 oraz art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ) w związku z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm. ) i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym na dzień 1.01.2002 r. ) odmówił przyznania R. C. zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskodawczyni nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku stałego, ponieważ dochód rodziny wnioskodawczyni w [...] r. wynosił [...]zł i przekroczył 150 % kryterium dochodowego, uprawniającego do przyznania zasiłku stałego tj. kwotę [...] zł. Na dochód ten składało się świadczenie ojca wnioskodawczyni w wysokości [...]zł, świadczenie matki wnioskodawczyni w wysokości [...]zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...]zł, alimenty na syna w wysokości [...] zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości [...]zł. W odwołaniu od decyzji zainteresowana zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że dochód jej matki za [...]r. wyniósł [...]zł, podczas gdy dochód matki w tamtym okresie wynosił [...]zł. Matka wnioskodawczyni od [...] r. otrzymała emeryturę w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego. Faktyczna wypłata emerytury nastąpiła później i w związku z tym matka otrzymała wyrównanie za dwa miesiące, tj. za [...] i [...] w kwocie [...]zł wraz z emeryturą [...]. Nie oznacza to, że do dochodu matki za [...]r. należało wliczyć wyrównanie, ponieważ wyrównanie to miało charakter incydentalny i jednorazowy i nie rzutowało na późniejszą sytuację materialną rodziny. Stały dochód matki od [...] do [...]r. i w późniejszych okresach wynosił [...]zł brutto, netto [...]zł. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...]na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że R. C. nie spełnia kryterium dochodowego, stanowiącego jedną z przesłanek do przyznania zasiłku stałego. Dochód rodziny wynosił [...]zł, a więc przekroczył 150 % kryterium dochodowego, tj. kwotę [...]zł. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo wliczył do dochodu rodziny R. C. kwotę [...]zł, którą matka otrzymała tytułem wyrównania emerytury za [...] i [...] r. Ustawodawca jako dochód uznał cały miesięczny dochód rodziny bez względu na jego tytuł i źródło, w tym również dochód z tytułu wyrównania za poprzednie miesiące. W omawianym przypadku nie ma znaczenia to, że kwota [...]zł stanowi wyrównanie za [...] i [...] r. Istotne w sprawie jest wyłącznie to, że matka R. C. otrzymała kwotę [...] zł w [...] r., czyli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła nieprawidłowe ustalenie dochodu rodziny za [...] r. na podstawie odcinka emerytury. Organy nie uwzględniły natomiast decyzji organu rentowego przyznającej matce emeryturę. Dochód rodziny w [...] r. wyniósł [...] zł, a więc dochód ten nie przekroczył półtorakrotnego dochodu określonego w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca wniosła o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego za okres od [...] r. do [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ). Do zakresu działania sądów administracyjnych nie należy natomiast przyznawanie świadczeń, w tym świadczeń z pomocy społecznej. Stosownie do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego w Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu [...] r., potwierdzając zaświadczeniem lekarskim, że syn wymaga stałej opieki pielęgnacyjnej lub systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym lub rehabilitacyjnym w okresie od [...]r. do [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekając w dniu [...] r., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., odmawiającą przyznania R. C. zasiłku stałego z uwagi na nie spełnienie przesłanek do przyznania tego świadczenia, wynikających z przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2002 r. ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ). Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 160 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ) obowiązująca dotychczas ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tj. z dniem 1 maja 2004 r. - art. 161 tej ustawy. Stosownie do art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Wobec powyższego wyjaśnienia wymaga, co należy rozumieć poprzez "sprawy wszczęte i niezakończone". Przede wszystkim za "wszczęte i niezakończone" należy uznać wszystkie te sprawy, w których do 30 kwietnia 2004 r. wpłynęły do właściwego organu pomocy społecznej stosowne wnioski i nie zostały one do tego dnia rozpatrzone. Do spraw niezakończonych należy zaliczyć również te, w których decyzje zostały wydane przed 30 kwietnia 2004 r., jednakże strona skorzystała z przysługującego jej prawa i wniosła odwołanie. Do spraw niezakończonych należą również te sprawy, które wróciły do organów administracyjnych pierwszej lub drugiej instancji po uchylających wyrokach sądów administracyjnych ( por. St. Nitecki, Postępowanie w sprawach z zakresu pomocy społecznej, Casus, jesień 2004, str. 32 ). W konsekwencji przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej dotyczy spraw niezakończonych do 30 kwietnia 2004 r. zarówno decyzją ostateczną, jak i decyzją ostateczną i zarazem prawomocną, czyli nie zaskarżoną do sądu administracyjnego. Również rozpatrywaną sprawę należy uznać za wszczętą i niezakończoną przed 1 maja 2004 r., skoro skarżąca wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożyła w dniu [...] r., a decyzje organów obu instancji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r. i sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia do organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej organy zobowiązane były do podjęcia ponownego rozstrzygnięcia w sprawie R. C. w oparciu o nowe unormowania prawne, a nie jak to zostało uczynione przez organy orzekające w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2002 r. Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji. Z uwagi na charakter decyzji nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.