IV SA/Wr 751/17

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku okresowego i odmowy przyznania zasiłku postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 8 stycznia 2018 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, który zawarty był w treści skargi. Z uzasadnienia tego zarządzenia wynika, iż wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania, ponieważ strona w wyznaczonym terminie nie uzupełniała braku formalnego tego wniosku poprzez złożenie go na wymaganym urzędowym formularzu. Termin ten upłynął bowiem bezskutecznie z dniem 15 grudnia 2017 r. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 17 stycznia 2018 r. Następnie pismem z dnia 31 stycznia 2018 r., nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia, skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza sądowego, który postanowieniem Sądu z dnia 26 lutego 2018 r. został odrzucony, ponieważ został wniesiony po upływie terminu do jego wniesienia. Odrębnym pismem z dnia 31 stycznia 2018 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazując, że wniosek ten składa wraz z uzupełnionym urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy i wraz z załącznikami oraz odpowiedzią na pismo Sądu z dnia 4 i 5 grudnia 2017 r. (przy czym były to pisma referendarza sądowego wzywające skarżącego do złożenia, zawartego w skardze wniosku o prawo pomocy, na urzędowym formularzu sporządzone w 20 sprawach skarżącego sygn. akt IV SA/Wr 743/17 – IV SA/Wr 762/17) oraz odpowiedzią na wspomniane zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 8 stycznia 2018 r. W piśmie tym dodał, że dotyczy ono wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skarg na decyzje SKO z dnia [...]r. dotyczące uchylenia decyzji w sprawie zasiłków okresowych, celowych oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku. Odrębnym pismem z dnia 31 stycznia 2018 r. złożonym wraz z powyższym wnioskiem podał, że w odpowiedzi na pisma Sądu z dnia 4 i 5 grudnia 2017 r. w sprawach o sygnaturach akt od IV SA/Wr 743/17 do IV SA/Wr 762/17 składa wypełniony urzędowy formularz wraz z kopią dokumentów i wyjaśnieniami zawartymi w tym piśmie, w których odnośnie rubryki nr 3 formularza podał numery i daty zaskarżonych do Sądu decyzji SKO, a odnośnie rubryki nr 3.5. podał, że w związku z zarzutami skargi wnosi o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego lub umorzenie postępowania wznowieniowego oraz uchylenie decyzji organu I i II instancji, natomiast w zakresie rubryki nr 10 formularza obejmującej dochody podał, że od [...]r. utrzymuje się z prac dorywczych i pomocy sąsiedzkiej, gdyż czasem przykręci przysłowiową śrubkę. Pożycza pieniądze od ludzi, wymieniał butelki na artykuły spożywcze, zbierał złom i grzyby, a w chwili obecnej nie osiąga żadnych dochodów. Wraz z tymi dwoma pismami złożył na jednym urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w 20 sprawach. W rubryce nr 3.1 obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia podał, że wniosek ten dotyczy zaskarżonych aktów podanych w załączonym opisanym wyżej piśmie. Do formularza tego dołączył dokumenty źródłowe związane z wnioskiem o prawo pomocy. Oryginał tego formularza oraz pism skarżącego z dnia 31 stycznia 2018 r. i dokumentów źródłowych został zarejestrowany w pierwszej sprawie podanej przez skarżącego, tj. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 743/17, a w pozostałych sprawach, tj. w sprawach o sygn. akt IV SA/Wr 744/17 do IV SA/Wr 762/17, w tym także w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 751/17, włączono do akt sprawy poświadczone za zgodność z oryginałem kopie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wspomnianych opisanych wyżej pism skarżącego z dnia 31 stycznia 2018 r. i dokumentów źródłowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek skarżącego z dnia 31 stycznia 2018 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu. Z przepisu art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) wynika, że czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, a § 2 tego przepisu zawiera przykładowy katalog czynności, które może wykonywać referendarz sądowy w zakresie prawa pomocy, skoro stanowi on, że do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności czynności wymienione w pkt 1 do pkt 8. Stanowisko to potwierdzone zostało np. w komentarzu pod redakcją T. Woś "Prawo postepowaniu przed sądami administracyjnymi" (wydanie VI), w którym wskazano, że referendarze sądowi mogą wykonywać wszelkie czynności w ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy, katalog czynności zamieszczony w § 2 art. 258 ma bowiem charakter przykładowy. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast z treści art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W myśl zaś art. 88 p.p.s.a. zdanie pierwsze spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Ocena okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, a więc merytoryczna ocena wniosku, musi być poprzedzona zbadaniem, czy nie występują przesłanki wymienione w art. 88 p.p.s.a. Uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy nie powoduje po stronie wnioskodawcy ujemnych skutków procesowych z uwagi na fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być składany wielokrotnie (zob. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 411/14 – treść postanowienia dostępna pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to z treści art. 243 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy może być składny wielokrotnie w toku trwającego postępowania sądowego. Potwierdzeniem tej tezy jest fakt, że w niniejszej w sprawie, na etapie wniosku o przywrócenie terminu skarżący złożył na jednym urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w 20 sprawach łącznie, w tym także w niniejszej sprawie, zatem wnioskowi temu zostanie nadany odrębny bieg, tzn. podjęte zostaną czynności mające na celu nadanie biegu temu wnioskowi i zmierzające do rozpoznania do tego wniosku. Okoliczność ta skutkowała oceną złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu jako niedopuszczalnego w rozumieniu art. 88 w związku z art. 86 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji rozstrzygnięcie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu nie powoduje ujemnych skutków procesowych dla skarżącego. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 oraz art. 86 § 2 w związku z art. 88 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.