IV SA/Wr 752/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okresy zatrudnienia za granicą przez osobę, która nie była obywatelem polskim w tym czasie, mogą zostać zaliczone do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego, jeśli osoba ta nie została uznana za repatrianta?
Ratio decidendi
Okresy zatrudnienia za granicą przez osobę, która nie była obywatelem polskim w tym czasie, mogą zostać zaliczone do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego tylko w przypadku, gdy osoba ta została uznana za repatrianta. Skoro skarżąca nie posiadała decyzji o uznaniu jej za repatrianta, okresy te nie mogły zostać uwzględnione przy ustalaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego, a tym samym odmowa przyznania świadczenia była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca L. P. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda D. Skarżąca podniosła, że przybyła do Polski z zagranicy, jej mąż i synowie zostali obywatelami polskimi jako repatrianci, a ona sama otrzymała obywatelstwo później. Twierdziła, że nie uznano jej okresów pracy za granicą, co uniemożliwiło jej uzyskanie świadczenia przedemerytalnego. Sąd administracyjny miał rozstrzygnąć, czy okresy pracy za granicą mogą być zaliczone do stażu wymaganego do świadczenia przedemerytalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę Przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...]r., Nr [...]Wojewody D. wydana na podstawie art. 2 ust.1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2 oraz art. 72 ust.1, 2 i 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001); zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia, art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252); zwanej dalej ustawą o świadczeniach przedemerytalnych w związku z art. 37 k ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 ze zm.); dalej ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymująca w mocy decyzję -działającego z upoważnienia Starosty Powiatu Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...]r., Nr [...]- orzekającą o odmowie przyznania L. P.prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w dniu [...]r. L. P. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. w celu rejestracji i złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, wniosek o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego oraz kwestionariusz składkowy (w którym wskazała okresy od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r.). W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji L. P. przedłożyła następujące dokumenty, na podstawie których organ ten podjął [...]r. wskazaną wyżej decyzję : 1) zaproszenie Rady Miejskiej w Ś., 2) uchwałę Rady Miejskiej w Ś. w sprawie osiedlenia na stałe na terenie miasta Ś. rodziny P. i L. P. wraz z uzasadnieniem, 3) odpisy skrócone aktów urodzenia P., W., W. P. oraz odpis zupełny aktu urodzenia T. P., 4) pismo Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...]. dotyczące repatriacji rodziny P., 5) postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]r. o udzieleniu zgody na wydanie wizy repatriacyjnej P. P., 6) decyzję Wojewody D. z dnia [...]. dotyczącą L. P. na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od [...]r. do [...]., 7) decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. dotyczącą przedłużenia zezwolenia L. P. na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...]r., 8) zaświadczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...]r. o nadaniu L. P. obywatelstwa polskiego z dniem [...]r., 9) tłumaczenie świadectwa ukończenia przez L. P. szkoły średniej, 10) tłumaczenie Książeczek Pracowniczych, w których podano, że: [...]r. L. P. została przyjęta do pracy z przyuczeniem do zawodu krawcowej w Zakładach Odzieżowych w T-T.; [...]r. Komisja Kwalifikacyjna przyznała L. P. kwalifikacje majstra wyrobów dziewiarskich tj. III grupę zawodową; [...]r. została zwolniona z pracy na własne życzenie, [...]r. została zatrudniona w charakterze uczennicy zawodu tokarz w Zakładach Remontowych w C.; [...]r. została zwolniona z pracy na własną prośbę; [...]r. została przyjęta do pracy w charakterze wychowawczyni przedszkola kołchozu [...]; [...]r. została przeniesiona służbowo do pracy na stanowisko dojarki kołchozu [...];[...]r. została zatrudniona jako rachmistrz M.T.F Ferma Mleczarska); [...]r. w związku z reorganizacją została przeniesiona do pracy w spółce akcyjnej typu zamkniętego w W.; [...]r. została zwolniona na własne życzenie, 11) tłumaczenie zaświadczenia ze Spółki Akcyjnej w W. (były kołchoz [...]) o liczbie przepracowanych dni w kołchozie w latach [...]-[...] i [...]-[...], 12) umowy zlecenie z dnia [...]r. i [...]r. z [...]sp. z o.o. w Ś. dokumentujące okres pracy od dnia [...]r. do dnia [...]r. oraz zaświadczenie z dnia [...]r. dotyczące wysokości przychodu uzyskanego z tych umów, od którego były naliczane i odprowadzane składki na ZUS, 13) świadectwo pracy z dnia [...]r. dotyczące zatrudnienia od dnia [...]r. do dnia [...]r. w pełnym wymiarze czasu pracy w [...]sp. z o.o. w Ś.(umowa o pracę została rozwiązana z powodu likwidacji stanowiska pracy), 14) rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem z powodu likwidacji stanowiska w związku z zawieszeniem działalności produkcyjnej, 15) kserokopię paszportu z jej wizą wjazdową do Polski, 16) własne oświadczenie z dnia [...]r., w którym podała, że przyjechała z rodziną do Polski w [...]r. na zaproszenie Burmistrza Miasta Ś., jej mąż i synowie otrzymali polskie obywatelstwo jako repatrianci od razu po przybyciu do Polski, natomiast ona jest narodowości rosyjskiej i z tego powodu otrzymała polskie obywatelstwo w [...]r. jako żona repatrianta, przyznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, ponad rok pracowała w Polsce, ale w związku z brakiem pracy ubiega się o świadczenie przedemerytalne. Zgodnie z przepisem art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U.t.j. z 2002r. nr 9, poz. 85 ze zm.), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1,3 lub 4. Wyżej cytowany przepis uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od przesłanek dotyczących spełnienia określonych w ustawie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, osiągnięcia określonego wieku, posiadania okresu uprawniającego do emerytury, jego długości oraz sposobu rozwiązania stosunku pracy i nie przewiduje możliwości przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na wyjątkowość sytuacji wnioskodawcy. Bezsprzecznie L. P. w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego tj. [...]r. była osobą spełniającą warunki przewidziane dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednakże L. P., która urodziła się [...]r. i pozostawała ostatnio w stosunku pracy od [...]r. do [...]r. (który ustał z przyczyn dotyczących pracodawcy) nie udokumentowała wymaganego okresu uprawniającego do emerytury, który określają przepisy od art. 5 do art. 9 i art. 10 ust.1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.) , które nie pozwalają na zaliczenie wskazanych przez L. P. w kwestionariuszu okresów: od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., gdyż w okresach tych L. P. wykonywała pracę za granicą i nie była wówczas obywatelką polską. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 pkt 9 cytowanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej; ustawa o emeryturach i rentach z FUS) możliwe jest zaliczenie do okresu uprawniającego do emerytury zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli osoby te zostały uznane za repatriantów. L. P. nie została uznana za repatrianta. Odmowa przyznania L. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego jest zgodna z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. P. podniosła, że przybyła do Polski z K. na zaproszenie Burmistrza Miasta Ś. jako członek rodziny polskiego zesłańca mając nadzieję, że w Polsce będzie traktowana na równych prawach, tak jak mąż i trzej dorośli synowie, którzy po przekroczeniu granicy stali się automatycznie obywatelami polskimi ze wszystkimi wynikającymi z tego prawami i obowiązkami. Natomiast skarżącą potraktowano znacznie gorzej, ponieważ na początku odmówiono jej prawa stałego zamieszkiwania w Polsce, nie przyznano polskiego obywatelstwa, pozbawiono pracy zarobkowej, nie uznano przepracowanych wcześniej lat pracy zawodowej i odmówiono prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto skarżąca dodała, że nie chce po tylu latach wracać do K., gdzie również była i mogłaby być dyskryminowana, jako żona byłego polskiego zesłańca, która po tylu latach wygnania wróciła do kraju. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W świetle przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody D. odmawiająca L. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z którego wynikało, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. t.j. z 2002r. nr 9 , poz. 85 ze zm.), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1,3 lub 4. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi również przepis art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Stosownie do art. 29 ust. 3 tej ustawy powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej; ZUS) przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z treści art. 30 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpoznaniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast art. 23 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych wskazuje, że z dniem 1 sierpnia 2004r. ZUS przejmuje zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych. Podstawę materialnoprawną stanowi także przepis art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w myśl którego okresami składkowymi są m. in. okresy zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli osoby te powróciły do kraju po dniu 22 lipca 1944r. i zostały uznane za repatriantów w związku z art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji ( Dz. U. nr 53, poz. 532) z którego wynika, że decyzja o uznania za repatrianta powoduje, że przy ustalaniu prawa osoby uznanej za repatrianta do świadczeń emerytalnych i rentowych oraz ich wysokości w Rzeczypospolitej Polskiej okresy zatrudnienia za granicą uwzględnia się jako okresy składkowe. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zasadna. Rację ma organ odwoławczy twierdząc, iż przytoczony wyżej przepis art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, osiągnięcia określonego wieku, posiadania okresu uprawniającego do emerytury, jego długości oraz sposobu rozwiązania stosunku pracy, natomiast przepis ten nie przewiduje przyznania prawa do tego świadczenia z uwagi na wyjątkową sytuację wnioskodawcy. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżąca nie udokumentowała okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 30 lat dla kobiet, o którym mowa w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, mimo iż uzyskała status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku, ukończyła 50 lat do dnia rozwiązania z nią stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Okresy uprawniające do emerytury określa ustawa o emeryturach i rentach z FUS. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 9 tej ustawy okresami składkowymi są m. in. okresy zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli osoby te powróciły do kraju po dniu 22 lipca 1944r. i zostały uznane za repatriantów. Skarżąca natomiast nie została uznana za repatrianta, ponieważ nie przedłożyła stosownej decyzji wojewody (właściwego ze względu na zamierzone miejsce osiedlenia się) o uznaniu jej za repatrianta wydanej na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 1990r. o repatriacji ( Dz. U. Nr 53, poz. 532). Z ust. 4 tego przepisu wynika natomiast, że decyzja ta powoduje, że przy ustalaniu prawa osoby uznanej za repatrianta do świadczeń emerytalnych i rentowych oraz ich wysokości w Rzeczypospolitej Polskiej okresy zatrudnienia za granicą uwzględnia się jako okresy składkowe. Skarżąca przedłożyła jedynie wskazane wyżej: postanowienie z dnia [...]r. (o udzieleniu zgody na wydanie wizy repatriacyjnej P. P.), dwie decyzje Wojewody D. z dnia [...]r. i z dnia [...]r. (udzielającą jej zezwolenia na zamieszkanie i przedłużającą to zezwolenie) oraz zaświadczenie o nadaniu jej polskiego obywatelstwa. Wobec tego słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że wskazane wyżej okresy wykonywania przez skarżącą pracy za granicą w czasie kiedy nie była obywatelem polskim nie podlegają zaliczeniu do okresu uprawniającego do emerytury, ponieważ skarżąca nie została uznana za repatrianta. Skarżąca nie spełnia również przesłanek o których mowa w art. 37k ust.1 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W świetle powyższego bezzasadne są zarzuty skarżącej, iż organ odwoławczy nie uznał okresu jej zatrudnienia za granicą i odmówił prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz że powinna być traktowana na równych prawach tak jak mąż i trzej dorośli synowie, którzy po przekroczeniu granicy stali się obywatelami polskimi. Odnośnie zaś pozostałych zarzutów przytoczonych w skardze dotyczących odmowy prawa do stałego zamieszkiwania w Polsce, pozbawienia pracy zarobkowej, stwierdzić należy, iż pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ponadto organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, ponieważ skarżąca dnia [...]r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, a więc przed dniem 1 sierpnia 2004r. czyli dniem przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty tych świadczeń . W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Skargę zatem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło