IV SA/Wr 754/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-12-28
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ale mieszkający z rodzicami osiągającymi dochody z emerytury i renty, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z urzędu bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie pomocy. Pomimo statusu osoby bezrobotnej, dochody rodziców skarżącego, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, są wystarczające do pokrycia kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, a rodzina nie znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący G. Ch. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i niskie dochody rodziców. Sąd rozpoznał wniosek w przedmiocie ustanowienia adwokata z urzędu, analizując dochody i wydatki skarżącego oraz jego rodziców.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Ch. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi G. Ch. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od dnia [...]. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mieszka razem z rodzicami, którzy mają ukończone [...] lata. Ojciec skarżącego otrzymuje emeryturę z tytułu zatrudnienia w [...] w wysokości [...] zł netto, a matka rentę inwalidzką w kwocie [...] zł netto. Wspólny dochód rodziców skarżącego wynosi około [...] zł netto miesięcznie. Z nadesłanych rachunków wynika, że wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą: IV rata podatku od nieruchomości [...] zł, Internet [...] zł, telewizja [...] zł, energia elektryczna [...] zł, [...] (wodociągi i kanalizacja) [...] zł, telefon [(...)] zł, gaz [...] zł, wpłaty na rzecz [...] programu ubezpieczenia [...] [...] zł i [...] zł (łącznie [...] zł), spłata przez matkę kwoty wynikającej z wyroku sądu [.. zł, leki matki [....] zł i [...] zł (łącznie [...] zł). Wydatki te wynoszą łącznie [...] zł. Ponadto skarżący nadesłał wydruk z konta bankowego [...] za okres od [...] do [...]., za pośrednictwem którego dokonywano transakcji finansowych obejmujących niewielkie kwoty środków pieniężnych oraz wydruk z konta bankowego [...]., z którego wynika, że w dniu [...] r. skarżący wpłacił na to konto kwotę [...] zł i tego samego dnia wypłacił tę kwotę. Skarżący wyjaśnił przy tym, że wpłata własna kwoty [...] zł i jej wypłata były transakcjami wymaganymi przez bank [...] do aktywacji konta. Natomiast konto w banku [...] zostało zlikwidowane z powodu pobierania opłat przez bank za jego prowadzenie. Skarżący podał ponadto, że nie posiada żadnych nieruchomości ani też oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Rodzice są współwłaścicielami domu o powierzchni [...] m2.
Ponieważ skarżący jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "d" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych - zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Przepis art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, mimo że jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Przy rozpoznaniu tego wniosku należało bowiem wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób, z którymi skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tj., dochody rodziców z tytułu świadczeń emerytalnych i rentowych, które wynoszą, jak już wyżej wskazano, około [...] netto miesięcznie. Istotne przy tym jest, że dochody te rodzice skarżącego uzyskują na bieżąco co pozwala przyjąć, że skarżący jest stanie ponieść koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Oceny tej nie zmienia podniesiony przez pełnomocnika skarżącego, jego ojca, argument, że od dnia [...] r. będzie otrzymywał świadczenie emerytalne w niższej kwocie, wynoszącej około 75 % dotychczasowej emerytury pozostaje. Okoliczność ta może bowiem wystąpić dopiero w przyszłości i pozostaje bez wpływu na aktualną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Poza tym z nadesłanego rachunku bankowego [...] wynika, że w dniu [...] skarżący wpłacił i jednocześnie wypłacił kwotę [...] zł, co oznacza że posiadał do dyspozycji środki finansowe w tej kwocie, mimo że ze zlikwidowanego tego samego dnia, wymienionego wyżej, konta bankowego [...] wynika, że tego dnia wypłacił kwotę [...] zł i stan tego konta wyniósł [...] zł.
Istotne jest również, iż zarówno świadczenie emerytalne ojca skarżącego jak i renta matki znacząco przekracza kwotę najniższej emerytury i renty, która od dnia 1 marca 2012 r., wynosi 799,18 zł. Ponadto wspólny dochód trzyosobowej rodziny skarżącego znacząco przekracza kwotę 1368 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla trzyosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (Dz. nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżącego nie znajduje się w takiej sytuacji
Przedstawione przez skarżącego powyższe wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszące około [...] zł również nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż po ich poniesieniu rodzinie skarżącego pozostaje do dyspozycjo kwota wynosząca około [...] zł.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2005r. sygn. akt I FZ 532/05 – niepublikowane). W sytuacji skarżącego uszczerbek ten zatem nie występuje.
Powyższe oznacza, iż skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło