IV SA/Wr 755/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-11

Skład orzekający: S. NSA Bogumiła Skrzypczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, która zakończyła jej prowadzenie, może ubiegać się o świadczenie przedemerytalne na podstawie przepisów dotyczących osób, z którymi rozwiązano stosunek pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy?
Ratio decidendi
Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która zakończyła jej prowadzenie, nie może ubiegać się o świadczenie przedemerytalne na podstawie przepisów dotyczących osób, z którymi rozwiązano stosunek pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego dla takich osób może być rozważane jedynie w świetle przepisów dotyczących ogólnych warunków przyznania świadczenia, w tym kryterium wieku i stażu pracy, które w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organy administracyjne odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków, ponieważ zarejestrowała się jako bezrobotna po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie po ustaniu stosunku pracy, oraz nie osiągnęła wymaganego wieku 58 lat. Skarżąca odwołała się, zarzucając naruszenie Konstytucji poprzez nierówne traktowanie osób prowadzących działalność gospodarczą i pracowników, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

IVSA/Wr 755/04 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 11 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego ; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...]r.(Nr [...]) Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś., działającego z upoważnienia Starosty Powiatu, został A. B. przyznany status osoby bezrobotnej z dniem [...]r. oraz odmówiono przyznania prawa do zasiłku. Po uzupełnieniu przez wnioskodawczynię dowodów decyzją Zastępcy Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. z dnia [...]r. (Nr [...]) przyznano A. B. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. do dnia [...]r. w wysokości [...]zł brutto miesięcznie. Dnia [...]r. A. B. wniosła o podwyższenie zasiłku. Wniosek oparła na dowodach potwierdzających zatrudnienie od dnia [...]r. do dnia [...]r. w Spółdzielni Pracy Skupu i Obrotu Surowcami Wtórnymi w Z. Ś.., od dnia [...]r. do dnia [...] r. Rolniczej Spółdzielni w S., od dnia [...]r. do dnia [...]r. w [...] Wojewódzkiej Spółdzielnia Spożywców o/Z., od dnia [...]r. do dnia [...]r. w WPHRIN Centrala Nasienna w Z. Ś.., od dnia [...]r. do dnia [...]r. w Spółdzielni Transportu Wiejskiego w Z. Ś.., od dnia [...] r. do dnia [...]r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej [...]w W.. Decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) Zastępcy Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś., działającego z upoważnienia Starosty Powiatu, przyznano A. B. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. do dnia [...]r. w wysokości [...]zł brutto miesięcznie, tj.120 % kwoty zasiłku. W dniu [...]r. A. B. wniosła o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Do wniosku dołączyła dalsze dokumenty dotyczące zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją Starosty Powiatu w Z. Ś. z dnia [...]r. (Nr [...]) - wydaną na podstawie art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 120 poz. 1252), w związku z art.37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U, z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm./ oraz art.104 Kpa - odmówiono przyznania A. B. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji stwierdził, że A. B. zarejestrowała się w po okresie prowadzenia działalności gospodarczej. Łączny okres uprawniający do emerytury wynosi [...] lat i [...] dni. Zgodnie z art.37k cyt. ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiadała okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 dla mężczyzn, lub 3) do rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy ,w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz.85, Nr 127 poz.1088 i Nr 155, poz.1287) lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art.19 ust.2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt.1, 3 lub 4. Zdaniem organu A. B. udowodniła okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat i [...]dni, zamieszkuje w powiecie uznanym za zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, w dniu rejestracji osiągnęła wiek 50 lat, ale nabyła prawo do zasiłku po działalności gospodarczej. Dlatego brak podstaw prawnych do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W odwołaniu skarżąca zarzuciła, że udowodniła okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat i [...] dni pracy, że zamieszkuje na terenie objętym strukturalnym bezrobociem i ukończyła 50 lat. Ponadto zarzuciła, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wojewoda D. decyzją z dnia [...]roku (Nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i w całości podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzucała, że decyzje organów administracyjne są niezgodne z art. 20, 32, 33 i 67 Konstytucji na skutek tego, że narusza zasadę równości prawa i w nieuzasadniony sposób różnicuje sytuację osób prowadzących działalność gospodarczą od sytuacji osób zatrudnionych w zakładach pracy, W szczególności zarzuciła, że z uwagi na zły stan zdrowia i z przyczyn ekonomicznych zlikwidowała prowadzony przez siebie sklep, a więc znalazła się w takiej samej sytuacji, jak osoby zwalniane z zakładów pracy z przyczyn ekonomicznych., nastąpiła bowiem likwidacja stanowiska pracy. Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym przez nie wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia i nie ustosunkowanie się do zarzutów skarżącej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołał się na swoją poprzednią argumentację i stwierdził ponadto, że organ odniósł się do zarzutu dotyczącego naruszenie przepisów Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy o postępowaniu administracyjnym. Trafnie wskazały organy administracyjne, że skarżąca nie spełnia warunków, od których zależy prawo do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz. 1252) z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych. Stosownie natomiast do art. 30 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a równocześnie przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Trafnie więc organy administracyjne w tej sprawie oparły się na przepisach poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.). Zgodnie z art. 37k ust. 1 ostatnio wskazanej ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiadała okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 dla mężczyzn, lub 3) do rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy ,w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz.85, Nr 127 poz.1088 i Nr 155, poz.1287) lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art.19 ust.2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt.1, 3 lub 4. Regulacje zawarte w art. 37k ust. 1 punkty 2 - 5 prawo do świadczenia przedemerytalnego wiążą z zatrudnieniem w ramach stosunku pracy, przy czym punkt 5 odnosi się do zaprzestania wykonywania pracy z przyczyn wskazanych w art. 19 ust. 2a, tj. ustania wykonywania prac interwencyjnych. Jedynie pkt. 1 art. 37k ust. 1 nie uzależnia prawa do świadczenia przedemerytalnego od uprzedniego pozostawania w stosunku pracy, gdyż dotyczy on osób, które osiągnęły wiek określony w tym przepisie, tj. 58 lat przez kobiety i 63 lata przez mężczyznę i osoby te posiadają staż zaliczany do uprawnień emerytalnych - kobiety 20 lat i mężczyźni - 25 lat. W sprawie nie jest sporne, że rejestracja skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy nastąpiła po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie po ustaniu stosunku pracy. W związku z tym prawo skarżącej do świadczenia przedemerytalnego mogło być rozważane tylko świetle regulacji zawartej w art. 37k ust. 1 pkt. 1. Jednakże skarżąca nie spełniła warunków określonych w tym przepisie. Skarżąca urodziła się dnia [...]roku, nie osiągnęła więc wieku 58 lat. Jak trafnie wskazały organy administracyjne prawo do świadczenia emerytalnego może być przyznane jedynie wówczas, gdy wnioskodawca spełnia wszystkie kryteria odnoszące się do tej grupy osób, w tym również kryterium wieku i stażu zaliczanemu do tych uprawnień. Skoro zatem skarżąca nie spełnia kryterium wieku, o którym mowa w cytowanym art. 37k ust. 1 pkt. 1 - słusznie przyjęły organy, że świadczenie przedemerytalne nie może być jej przyznane. Błędnie wskazywała skarżąca, że do jej sytuacji winny odnosić się przepisy dotyczące osób, z którymi został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn ekonomicznych dotyczących zakładu pracy. Ustawa z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90 poz. 844 ze zmn.) w żadnym przepisie nie zawiera regulacji dotyczących osób prowadzących działalność gospodarczą. W związku z tym, niezależnie od powodów zaprzestania przez skarżącą prowadzenia działalności gospodarczej, nie może ona powoływać się na ostatnio wskazaną ustawę, a tym samym na te postanowienia art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.), które przyznanie świadczenia przedemerytalnego uzależniają od rozwiązania stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych dotyczących zakładu pracy. Wniosku tego nie mogą także zmienić zarzuty skarżącej związane z nierównym traktowaniem pracowników i osób prowadzących działalność gospodarczą. Przede wszystkim należy podkreślić, że wskazane wyżej przepisy zawarte są w ustawie, a więc w akcie powszechnie obowiązującym. Jest to źródło prawa wskazane w art. 87 ust. 1 Konstytucji. Skoro więc organy oparły się na ustawie, nie można skutecznie twierdzić, że w ten sposób naruszyły zasadę równego traktowania obywateli. Ustawodawca w ramach własnych uprawnień w ustawie określił zasady przyznawania świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracyjne działają na podstawie prawa. Oznacza to, że organy są zobowiązane respektować obowiązujące prawo wprowadzone aktami prawnymi przewidzianymi w Konstytucji. W związku z tym organy administracyjne nie posiadają uprawnienia do pomijania obowiązujących przepisów prawnych, a określona w art. 32 Konstytucji zasada równości obywateli wobec prawa odnosi się wyłącznie do takich działań organów, które przewidziane są w obowiązującym prawie. Skoro ustawodawca wobec osób nie będących pracownikami przewidział w ustawie inne kryteria przyznawania świadczeń przedemerytalnych, organy administracyjne rozpoznające niniejszą sprawę były zobowiązane zasady te respektować. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło