IV SA/Wr 755/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... w przedmiocie ustalenia podlegająca zwrotowi kwotę nienależnie pobranych świadczeń w formie zasiłków celowych postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze na wyżej oznaczoną decyzję skarżący wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych oraz o przyznanie mu adwokata z urzędu. We wniosku złożonym w dniu 3 stycznia 2011 r. na urzędowym formularzu skarżąca zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 1.711 zł, od 15 lipca 2008 r. ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym i w związku ze swoim stanem zdrowia musiał wynająć do opieki nad sobą osobę trzecią. Dodał, że jest obciążony świadczeniami alimentacyjnym na rzecz swojej córki w wysokości 400 zł, ponadto ma do spłacenia trzy kredyty, a jego wydatki kształtują się następująco: opłata za energię elektryczną – 110 zł; za gaz- 120 zł; za czynsz i ogrzewanie – 480 zł. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" u.p.s.a.", strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 u.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt 2 sentencji). Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienia adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 dalej u.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.