IV SA/Wr 757/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-01-14

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest bezrobotna, samotnie wychowuje dwoje dzieci, korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej i mieszka z ojcem również korzystającym z pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, uznając, że skarżąca wykazała przesłanki częściowego prawa pomocy ze względu na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne, ponieważ skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podała, że jest bezrobotna, samotnie wychowuje dwoje dzieci, nie otrzymuje alimentów na starszą córkę, a młodszy syn jest przewlekle chory. Mieszka z ojcem, który jest niepełnosprawny i głuchoniemy, a oboje korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej. Skarżąca nie posiada majątku ani środków finansowych na opłacenie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej wraz z ustawowymi odsetkami postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że wychowuje samotnie dwoje dzieci. Na starszą uczącą się córkę w wieku [..] lat nie otrzymuje alimentów. Młodszy syn jest przewlekle chory i wymaga opieki i leczenia. Ojciec tego dziecka płaci alimenty w kwocie [..] zł. Skarżąca nie prowadzi z ojcem tego dziecka wspólnego gospodarstwa domowego. Matka skarżącej zmarła po długie chorobie w ubiegłym roku. Skarżąca mieszka ze swoim ojcem, który jest osobą niepełnosprawną i głuchoniemą. Pomocy ojcu udziela także jego inna córka, od której otrzymał on środki pieniężne w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie trzech miesięcy. Jednakże od grudnia ubiegłego roku córka ta nie jest w stanie pomagać finansowo ojcu. Skarżąca nie posiada środków finansowych na opłacenie fachowego pełnomocnika, ponieważ jest osobą bezrobotną i utrzymuje się z pomocy społecznej. Otrzymała zasiłki z pomocy społecznej w kwotach [...] zł i [..] zł. Ojciec otrzymuje zasiłek stały z pomoc społecznej w kwocie [...] zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: prąd 86,78 zł, 153,64 zł, gaz 230 zł, 240 zł, mieszkanie 463,64 zł. Ojciec posiada mieszkanie spółdzielcze. Skarżąca zaś nie posiada majątku ani nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych oraz wierzytelności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą bezrobotną, nie posiadającą majątku samotnie wychowującą dwoje dzieci, korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej i zamieszkującą wraz z ojcem, który również korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej przysługującym osobom o niskich dochodach, a także korzysta z dodatku mieszkaniowego, który przyznawany jest na pokrycie wydatków mieszkaniowych osobom spełniającym określone w ustawie kryterium dochodowe przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło