IV SA/Wr 762/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Asesor WSA - Ewa Kamieniecka ( spr. ) Protokolant: - Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowa Komisja Lekarska w T. na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 30 a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ) uznała W. G. za czasowo niezdolnego na okres 24 miesięcy do czynnej służby wojskowej i zaliczyła go do kategorii "B24". W uzasadnieniu wskazano, że po przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego, zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi oraz po własnym badaniu lekarskim Komisja rozpoznała uszkodzenie łękotki przyśrodkowej kolana lewego ( bez § ) i stwierdziła konieczność leczenia operacyjnego. W odwołaniu zainteresowany wskazał, że schorzenie powstało w trakcie odbywania zasadniczej służby wojskowej i jest to już trzecie odroczenie. Uznanie zainteresowanego za niezdolnego na okres 24 miesięcy do odbywania czynnej służby wojskowej i zaliczenie do kategorii "B24" jest tylko pozornie dla niego korzystne. Kolejne odroczenia powodują brak możliwości uregulowania stosunku do służby wojskowej i trudności ze znalezieniem pracy. Zainteresowany pozostaje na utrzymaniu rodziców i zalecane leczenie operacyjne jest niemożliwe z uwagi na brak środków finansowych na rehabilitację po zabiegu. W związku z powyższym zainteresowany prosił o przeniesienie do rezerwy i orzeczenie odpowiedniej kategorii zdrowia. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzka Komisja Lekarska we W. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) oraz art. 26 ust. 1 i art. 30 a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm. ) uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i uznała zainteresowanego za czasowo niezdolnego do służby wojskowej oraz zaliczyła go do kategorii "B6". W motywach uzasadnienia wskazano, że po zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi i przeprowadzeniu dodatkowych badań specjalistycznych Komisja uznała zainteresowanego za czasowo niezdolnego do pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Stwierdzono zniekształcenie w obrębie dużych stawów ( § 77 p. 2 ). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej jest dla niego krzywdzące, ponieważ wcześniejsze orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej uznało go za niezdolnego do odbywania zasadniczej służby wojskowej przez okres 24 miesięcy. Wojewódzka Komisja Lekarska skróciła ten okres do 6 miesięcy. Jest to za krótki okres na zrobienie odpowiednich badań, operacji stawu kolanowego i kontynuowanie długiej rehabilitacji. Długie okresy oczekiwania na wizyty u lekarzy nie pozwalają na dostarczenie odpowiednich dokumentów na kolejne komisje, co powoduje ciągłe odraczanie, a następstwem jest nie uregulowany stosunek do służby wojskowej. Skarżący uważa, że nie jest zdolny do odbycia pozostałej części służby wojskowej po 1,5 rocznej przerwie i wniósł o przeniesienie do rezerwy i przyznanie kategorii D. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W., uchylające orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w T. uznające skarżącego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej i przyznające kat. "B24". Postawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm. ). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie, powołane na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej do określania zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej, są w rozumieniu tych przepisów oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organami administracji państwowej, a orzeczenia tych komisji o uznaniu poborowego za zdolnego bądź niezdolnego do służby wojskowej i ustaleniu kategorii tej zdolności - są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 K.p.a. Orzeczenia te - obok oceny konkretnej sprawy z punktu widzenia medycznego - powinny spełniać wymogi przewidziane w przepisach K.p.a. dla decyzji, a w sprawie zaliczenia kandydata do określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy K.p.a. normujące zasady i tryb tego postępowania. Nie może więc budzić wątpliwości, że w zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w K.p.a. ogólne zasady postępowania, m.in. art. 6, 7, 80, 107. W tym zakresie ma więc również zastosowanie ogólna zasada zakazu reformationis in peius, wyrażona w art. 139 K.p.a. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej zostało wydane z naruszeniem art. 139 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że kwestionowana odwołaniem decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Wojewódzka Komisja Lekarska uchyliła orzeczenie organu I instancji, uznające skarżącego za czasowo niezdolnego do odbycia zasadniczej służby wojskowej przez okres 24 miesięcy - kat. "B24", po czym rozstrzygnęła sprawę na jego niekorzyść uznając go za czasowo niezdolnego do służby wojskowej tylko przez okres 6 miesięcy - kat. "B6" i to bez wykazania jakichkolwiek okoliczności, które by uzasadniały uznanie, że orzeczenie organu I instancji rażąco naruszało prawo czy rażąco naruszało interes społeczny. Wprawdzie stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej może być zmienione przez wojewódzką komisję lekarską również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, jednakże w niniejszej sprawie Wojewódzka Komisja Lekarska orzekała w trybie odwoławczym na podstawie art. 138 K.p.a., a więc zobowiązana była do przestrzegania zasady wynikającej z art. 139 K.p.a. Ponadto Sąd stwierdził, że uzasadnienia orzeczeń organów obu instancji nie w pełni odpowiadają wymogom ustawowym. Skoro ustawa o powszechnym obowiązku obrony nie precyzuje, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, to należy w tym zakresie stosować przepis art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ( art. 15 K.p.a. ) wynika obowiązek organu odwoławczego do rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że organ II instancji ma obowiązek dokonać merytorycznej ( faktycznej i prawnej ) oceny zasadności kwestionowanej decyzji i rozpatrzyć wszystkie żądania strony, w tym podnoszone w odwołaniu, oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojego orzeczenia Natomiast w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej stwierdzono jedynie ogólnikowo, że po zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi i przeprowadzeniu dodatkowych badań specjalistycznych uznano poborowego za czasowo niezdolnego do służby wojskowej i stwierdzono schorzenie mieszczące się w zakresie § 77 p. 2, nie wyjaśniając przesłanek wyprowadzenia z treści wyników badań takich wniosków i nie odnosząc się do żądania strony zawartego w odwołaniu odnośnie przeniesienia do rezerwy. Również Powiatowa Komisja Lekarska w uzasadnieniu orzeczenia ogólnikowo stwierdziła, że po przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego, zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi oraz po własnym badaniu lekarskim Komisja rozpoznała uszkodzenie łękotki przyśrodkowej kolana lewego ( bez § ) i stwierdziła konieczność leczenia operacyjnego. Tak sformułowane uzasadnienie nie wyjaśnia ani stronie, ani też Sądowi kontrolującemu zasadność podjętej decyzji motywów, jakimi kierowała się Powiatowa Komisja Lekarska przy rozstrzyganiu sprawy, w szczególności co do rokowań odzyskania zdolności do czynnej służby wojskowej. Ponadto należy zauważyć, że Powiatowa Komisja Lekarska orzekła o czasowej niezdolności skarżącego do służby wojskowej, pomimo nie zaliczenia stwierdzonego u skarżącego schorzenia do konkretnej grupy chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o fizycznej i psychicznej zdolności do czynnej służby wojskowej, oznaczonych według paragrafów i punktów w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Przytoczone uchybienia spowodowały, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności ( lub braku przydatności ) do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.