IV SA/Wr 764/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych oddala skargę B. K. w okresie od [...]r. do [...]r. otrzymywała na syna K. i córkę P. zasiłki rodzinne oraz dodatki z tytułu samotnego wychowywania dzieci oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. B. K. wniosła dnia [...]r. o przyznanie jej na syna K. zasiłku rodzinnego na okres od [...]r. do [...] r. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Kierowniczka Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G., decyzją z dnia [...]r., Nr [...], odmówiła przyznania tych świadczeń. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w [...] r. dochód miesięczny na osobę w rodzinie B. K. wyniósł [...]zł. Był więc wyższy od kryterium dochodowego ustalonego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm., zwana także dalej ustawą) na kwotę 504 zł. Nie było więc podstawy przyznania wnioskowanych świadczeń. Od tej decyzji odwołała się B. K. Zarzuciła, że jest dla niej bardzo niesprawiedliwa i krzywdząca. Organ I instancji doliczył bowiem bezprawnie do dochodu jej rodziny w [...] r. zaległe wynagrodzenia wyegzekwowane w tym właśnie roku przez komornika. Nie otrzymywała ich od pracodawcy w terminie, czyli od [...] r. Gdyby pracodawca wywiązywał się właściwie i terminowo z obowiązku wypłaty wynagrodzenia, to ona miałaby prawo do zasiłku rodzinnego. Wniosła więc o przyznanie zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji II instancji podniesiono, że z dołączonych do wniosku dokumentów i oświadczeń wynika, że rodzina odwołującej się składa się z trzech osób: z niej oraz z jej dzieci: [...] letniego syna K., który jest uczniem i [...] letniej córki P., która została przyjęta na studia wyższe. Odwołująca się jest od [...] r. zatrudniona na umowę o pracę w Szpitalu Wojewódzkim w J. G. Organ II instancji powołał się na zaświadczenia z dnia [...]r., wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G., z którego wynika, że w [...] r. rodzina odwołującej się osiągnęła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w wysokości [...]zł. Po pomniejszeniu tego przychodu o: podatek należny - [...] zł; składki na ubezpieczenie zdrowotne - [...] zł (w tym [...] zł, odliczone od podatku i [...] zł nie podlegające odliczeniu od podatku); składki na ubezpieczenia społeczne - [...] zł; pozostała kwota dochodu łącznego rodziny odwołującej się w wysokości [...]zł. Ten łączny dochód w przeliczeniu na miesięczny dochód osoby w rodzinie wyniósł [...]zł. Rodzina odwołującej się nie uzyskała w [...] r. dochodu niepodlegającego opodatkowaniu. Do dochodu rodziny w [...] r. została także doliczona kwota wynagrodzeń oraz innych składników wynagrodzeń za pracę z okresu [...],[...],[...] i [...] r., wyegzekwowanych w 2004 r. w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Organ II instancji powołał następnie na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, według którego zasiłek rodzinny przysługuje jednemu z rodziców, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 8 pkt 6 ustawy do zasiłku rodzinnego przysługuje także dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Artykuł 3 pkt 1 ustawy stanowi, że dochodem są m. in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z art. 3 pkt 2 ustawy wynika, że dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Według art. 3 pkt 23 ustawy, jako utratę dochodu traktuje się: 1) uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego, 2) utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnych, 3) utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, 4) utratę emerytury lub renty, 5) niedotrzymywanie części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, 6) wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej, 7) wydzierżawienie gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w ustawie. Organ II instancji ustalił na podstawie stanu faktycznego sprawy, że rodzina odwołującej się w [...] r., czyli w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, którego dotyczy wniosek, uzyskała dochód w wysokości [...]zł, który w przeliczeniu na miesięczny dochód osoby w rodzinie dał kwotę [...]zł. Ten dochód na osobę w rodzinie jest wyższy od kwoty 504,00 zł o [...]zł, czyli o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny, ustalony na 43,00 zł. Zatem wobec niespełnienia warunku określonego w art. 5 ust. 1 ustawy, a dotyczącego dochodu na osobę w rodzinie, nie było zdaniem organu II instancji podstaw prawnych, aby przyznać odwołującej się żądane świadczenia. Jeśli idzie o kwestionowane przez odwołującą się doliczenie do dochodu jej rodziny przez organ I instancji kwoty wyegzekwowanych przez komornika zaległych wynagrodzeń, to organ II instancji stwierdził, że kwoty te uzyskane jednorazowo w wymiarze przewyższającym [...]zł istotnie wypłynęły na dochód rodziny w [...] r. Miało to niewątpliwie wpływ na utratę prawa do zasiłku rodzinnego. Przepisy ustawy, a zwłaszcza jej art. 3 pkt 23, nie pozwalają jednak na uznanie tych wyegzekwowanych kwot wynagrodzeń za utracony dochód. Nie można ich więc pominąć w obliczeniu dochodu rodziny w [...] r., gdyż nie zostały one wymienione w tym przepisie. Według organu II instancji, art. 3 pkt 23 ustawy zawiera zamknięty katalog przypadków utraty dochodu. Wynagrodzenia te są przychodem opodatkowanym podatkiem dochodowym i mieszczą się w kategorii dochodu określonego w art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy. Ustawa nie daje także żadnych innych dyrektyw co do sposobu rozliczenia takiego jednorazowego dochodu. W świetle tych wywodów, zdaniem organu II instancji, brak było podstaw prawnych do przyznania świadczeń rodzinnych na syna wnioskodawczyni, z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze na decyzję organu II instancji B. K. zarzuciła decyzji II instancji sprzeczność z prawem. Ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu. Uważa, że kwota uzyskana przez nią w [...] r. w wyniku egzekucji komorniczej nie jest jej dochodem stałym. Nie stanowi też dochodu za [...] r., ale za lata [...] – [...] i w taki sposób należy ją rozliczyć. Powinno to być potraktowane jako jej dochód utracony. Do jej wynagrodzenia miesięcznego za te lata należałoby dodać po [...]zł miesięcznie. Gdyby ta kwota była jej co miesiąc wypłacana, to dochód na osobę w rodzinie nie przekraczałby 504 zł miesięcznie. W taki sposób nie doprowadziłoby to do sytuacji stanowiącej podstawę wydanych decyzji. Skarżąca zarzuca, że brak uregulowania prawnego dla sytuacji zalegania przez pracodawcę z wypłatą wynagrodzeń, czyli luka prawna w tym zakresie, nie może godzić w interesy jej małoletniego dziecka. Organ II instancji nie wziął pod uwagę tego, że kiedy pracodawca zalegał ze świadczeniami, skarżąca wraz z dziećmi była w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Musiała pożyczać pieniądze, aby przetrwać. Zwróciła także uwagę na to, że tylko na niej spoczywa ciężar utrzymania trzyosobowej rodziny. Nie może bowiem uzyskać prawomocnie zasądzonych alimentów na dzieci. Skarżąca na stałe dysponuje miesięcznie tylko kwotą [...]zł na trzy osoby. Daje to [...]zł miesięcznie na osobę. Nie przekracza więc kwoty 504 zł miesięcznie. Uprawnia ją to do otrzymania wnioskowanych świadczeń na syna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę organ złożył także wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżąca wyraziła na to zgodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z uwagi na to, że organ złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżąca wyraziła na to zgodę, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. W niniejszej sprawie nie występują istotne wady w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn. zm.) stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł (art. 5 ust. 1). Dochodem w rozumieniu ustawy są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, o należny podatek dochodowy od osób fizycznych, o składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz o składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1). Dochodem rodziny w rozumieniu ustawy jest natomiast przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2). Podstawą do rozstrzygnięcia w obydwu instancjach w postępowaniu administracyjnym sprawy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia rodzinnego były przychody skarżącej podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszonych o koszty uzyskania przychodu, o należny podatek dochodowy od osób fizycznych, o składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz o składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organy orzekające oparły się w tym zakresie na zaświadczeniu z dnia [...]r., wydanym skarżącej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. Sposób obliczenia dochodów skarżącej w tym zaświadczeniu jest zgodny z powołanymi przepisami art. 3 pkt 1 ustawy. Do dochodu skarżącej podlegającego opodatkowaniu została także zaliczone kwoty zaległych należności od pracodawcy, uzyskane przez skarżącą w trybie egzekucji komorniczej. Nie można tych należności skarżącej traktować jako dochodów utraconych. Nie są one bowiem wymienione w powołanym już art. 3 pkt 23 ustawy. Nie mamy tu do czynienia z luką w prawie, jak mylnie sądzi skarżąca. Jest to zamknięte (pełne) wyliczenie dochodów objętych kategorią dochodów utraconych. Innych dochodów nie można więc zaliczyć do tej kategorii. Stąd też zarzuty skarżącej w tym zakresie są bezzasadne. W tym stanie rzeczy prawidłowe są ustalenia organu II instancji, że rodzina skarżącej w [...]r. poprzedzającym okres zasiłkowy, którego dotyczy wniosek, uzyskała dochód w wysokości [...]zł. Miesięczny dochód jednej osoby w rodzinie wyniósł [...]zł. Był to dochód na osobę w rodzinie wyższy o [...]zł od kwoty 504,00 zł. Kwota nadwyżki była wyższa niż najniższy zasiłek rodzinny, ustalony na 43,00 zł. Nie został zatem spełniony warunek określony w art. 5 ust. 1 ustawy, dotyczący dochodu na osobę w rodzinie. Organy orzekające w rozpatrywanej sprawie odmówiły więc skarżącej zasadnie przyznania wnioskowanego świadczenia rodzinnego. W świetle powyższego zaskarżone decyzje należy uznać za prawidłowe. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu. Orzeczono tak na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.