IV SA/Wr 769/06

Wrocław 20 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. A. na decyzję Rektora Akademii Ekonomicznej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o skreśleniu z listy studentów postanawia: odrzucić skargę. Skarżący T. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na działania Rektora Akademii Ekonomicznej we W., podnosząc zarzut rażącego łamanie prawa podczas rozpatrywania jego skargi z dnia [...]r. oraz jego wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Dziekana z dnia [...]r. Natomiast wezwany do sprecyzowania przedmiotu skargi przez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności, skarżący pismem z dnia [...] r. wskazał jako przedmiot skargi pismo Rektora Akademii Ekonomicznej we W. z dnia [...] r., Nr [...] informujące go o braku możliwości uwzględnienia jego wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Dziekana z dnia [...]r., Nr [...],; oraz decyzji Dziekana Wydziału Gospodarki Regionalnej i Turystyki w J. G. z dnia [...]r. Nr [...]. Zdaniem skarżącego powyższe pismo stanowi decyzję administracyjną, na którą przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Dopuszczalność drogi postępowania przed sądem administracyjnym jest obwarowana wieloma ograniczeniami, do których należy zaliczyć przesłankę dopuszczalności skargi, a mianowicie przesłankę wyczerpania obrony na drodze postępowania lub innej formie obrony podjętej przed organem wykonującym administracje publiczną. Stanowi o tym przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który przewiduje, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z treści skargi oraz pisma skarżącego z dnia [...]r. wynika, iż skarżący kontestuje rozstrzygnięcie Rektora Akademii Ekonomicznej we W., z którego wynika, że Rektor informuje stronę o niemożności uwzględnienia jego wniosków z dnia [...]r. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Dziekana z dnia [...]r., Nr [...]; oraz decyzji Dziekana Wydziału Gospodarki Regionalnej i Turystyki w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] z uwagi na upływ 14-dniowego terminu, przewidzianego w art. 129 k.p.a. do złożenia odwołania przez stronę od decyzji organu I instancji. W omawianym piśmie Rektor podtrzymał również stanowisko zajęte przez Pełnomocnika ds. studiów w W. w przedmiocie możliwości kontynuowania przez skarżącego studiów na [...] semestrze MSU specjalności Gospodarka i Administracja Publiczna. Może zatem nasuwać się pytanie, czy wspomniane pismo Rektora Akademii Ekonomicznej we W. stanowi decyzję administracyjną, jak wywodzi to skarżący. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wymienione pismo zawiera przejaw woli organu administracyjnego i posiada niezbędne minimum elementów wymaganych przepisami prawa dla decyzji. Wskazać bowiem należy, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum wymogów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Ta minimalna liczba elementów pisma organu administracyjnego w połączeniu z uregulowaniem prawa materialnego i procesowego odnoszącego się do sprawy, której pismo dotyczy, pozwala w samej rzeczy na ustalenie wszystkich składników materialnego pojęcia decyzji. Wymaga też podkreślenia, że przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) przewidują odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. przy wydawaniu decyzji, przez organy uczelni, zaś odpowiednie stosowanie pozwala na odejście od rygorystycznego formalizmu w zakresie prowadzonego postępowania( por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2002 r., I SA 106/02). Odnosząc powyższe uwagi do realiów badanej sprawy zauważyć należy, że kwestionowana decyzja bezspornie zawiera kategoryczne rozstrzygnięcie w zakresie wniosków strony o stwierdzenie nieważności decyzji Dziekana z dnia [...]r., Nr [...]; oraz decyzji Dziekana Wydziału Gospodarki Regionalnej i Turystyki w J. G. z dnia [...]r. Nr [...]. Wprawdzie pomimo braku powołania prawidłowej podstawy prawnej uznać należy- posiłkując się treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji oraz wnioskami skarżącego w tym przedmiocie- , że w istocie rzeczy mamy do czynienia z odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionych wyżej decyzji. Wskazać też trzeba, że przepis art. 157 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego określa charakter prawny odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, wskazując wprost, że następuje ona wyłącznie w formie decyzji administracyjnej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jako jeden z trybów postępowania nadzwyczajnego nie wyłącza również możliwości prawnej obrony jednostki poprzez złożenie odwołania od decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, a następnie skargi do sądu administracyjnego. W tym miejscu należy odwołać się do przepisu art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) zgodnie z którym decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, który przewiduje możliwość wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do którego odpowiednio stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Jak wynika z akt analizowanej sprawy skarżący nie wykorzystał przysługującego mu środka zaskarżenia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, tylko bezpośrednio wniósł skargę do sądu na przedmiotową decyzję. Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż strona nie wyczerpała toku instancji. Postępowanie sądowo-administracyjne nie może zostać bowiem uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanego aktu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny- na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)- orzekł jak w sentencji. Marginalnie jedynie zauważyć należy, że fakt pominięcia w decyzji pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, z uwagi na bezwzględne określenie w przepisach procedury sądowo-administracyjnej badanych przez Sąd przesłanek dopuszczalności skargi. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądowym błędne pouczenie, a tym bardziej jego brak, nie może szkodzić stronie, ale też nie może dać jej uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Natomiast brak pouczenia może stanowić uzasadnienie ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.