IV SA/Wr 769/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-01-22

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone jako zbędne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA (w sprawach z zakresu pomocy społecznej), rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Jednocześnie, jeśli osoba ta spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą przyznania specjalnego zasiłku celowego. Skarżąca uzasadniła wniosek swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody z renty i zasiłku stałego, niepełnosprawność oraz ponoszone wydatki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podała, że jest osoba samotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz z zasiłku stałego w wysokości [...] zł, co potwierdza zaskarżona decyzja oraz zawarty w aktach administracyjnych wywiad środowiskowy, mimo iż wskazano w nich, że skarżąca zamieszkuje wraz z synem i byłym konkubentem i że dokłada się do rachunków za mieszkanie kwocie 200 zł (najem pokoju). W aktach tych znajduje się także orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności strony wydane na stałe. Z wielu decyzji organu I instancji znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że zasiłki z pomocy społecznej są wypłacane skarżącej gotówką w kasie. Skarżąca podała również, że wydatki związane z utrzymaniem wynoszą; opłaty mieszkaniowe 200 zł, stałe leki 60 zł. Podała, że nie posiada nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą samotną, niepełnosprawną, utrzymującą się z niskiej renty i niskiego zasiłku stałego, a także mając na względzie dane zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji oraz decyzjach organu pomocy społecznej przyznających skarżącej prawo do zasiłków, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, jak również wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku, przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło